Het begon allemaal aan de oevers van de Chobe-rivier, waar de tijd 2.000 jaar leek te hebben stilgestaan. Terwijl de rest van Nederland Afrika nog zag als het ‘donkere, gevaarlijke continent’, ervaarde Jozef Verbruggen (Untamed Travelling) iets heel anders: een thuiskomst. De wereld die hij daar met al zijn zintuigen had ontdekt, wilde hij delen met anderen.

Als je terugdenkt aan dat allereerste moment dat je voet op Afrikaanse bodem zette, wat voor gevoel roept dat dan bij je op?
‘Dat was een ongelooflijke ervaring. Ik herinner me nog goed dat ik bij de Chobe-rivier stond, een zijrivier van de Zambezi. Ik kreeg op dat moment echt een flashback naar de Waal in Nederland, maar dan zoals die er 2.000 jaar geleden moet hebben uitgezien. Het voelde als walking back in history. Mensen waren aan het vissen, maar je moest tegelijkertijd constant alert zijn voor beren, wolven... nou ja, in Afrikaanse termen: alles wat daar rondliep. Ik stapte een andere tijdlijn binnen.’

Afrika moet zo’n enorme indruk op je hebben achtergelaten, want je besloot om Untamed op te richten?
‘Ik heb topografie gestudeerd en had daarna een eigen muzieklabel. Als ik uiteindelijk wilde overleven, moest ik wat anders doen dan blijven werken in die branche en ik besloot om het muzieklabel te verkopen. Reizen deed ik al, dat was mijn hobby. Ik was al een paar keer in Namibië en Botswana geweest en heb twee jaar in Kameroen gewerkt als reisbegeleider. Die landen waren voor mij echt homecoming. Ik wilde de wereld die ik in Afrika had, delen via de reisorganisatie. Samen met geweldige partners richtte ik Untamed Travelling op. In het begin had ik zo’n drie boekingen per maand. Ik was zo blij als een kind als er een boeking binnenkwam. Van het geld dat ik verdiende, ging ik zelf op reis of ging ik met een klant mee om bijvoorbeeld de Kilimanjaro te beklimmen of om een safari te maken. Dat heb ik zo’n drie tot vier jaar gedaan en het gaf mij de kans om ontzettend veel mensen te leren kennen. Uiteindelijk groeide Untamed en is het vandaag de dag een reisorganisatie waar ik ontzettend trots op ben.’

Het is een mooie missie om de wereld die je in Afrika had te delen via Untamed. Hoe keken Nederlanders destijds tegen het continent aan?
‘Afrika was toen nog totaal onbekend en werd vaak gezien als het 'donkere, gevaarlijke' continent. We moesten echt vechten tegen dat algemene vooroordeel. In het begin boden we ook niet het bekende Zuid-Afrika aan, maar juist de 'moeilijkere' landen zoals Botswana, dat toen nog niemand kende, en Zambia. Zimbabwe was iets bekender vanwege de Nederlandse boeren die daar zaten. In die tijd kon je in de Okavango Delta in Botswana echt nog geen accommodatie met airconditioning vinden; dat was onmogelijk en we vonden ook dat we dat helemaal niet nodig hadden. We wilden het echte Afrika laten zien.’

Je hebt ondanks die onbekendheid en de uitdagingen toch doorgezet. Wat was je drijfveer?
‘Het is altijd een passie geweest, een drang om verhalen te vertellen. Ik voel me soms bijna een soort missionaris, niet in de religieuze zin, maar in de zin dat ik de ervaringen die ik heb opgedaan wil verspreiden in Nederland. Mijn boodschap is altijd: als je echt weg wil zijn van alles of juist geconfronteerd wil worden met jezelf, ga dan alsjeblieft naar Afrika.’

'De Zambezi is voor mij de levensader van Afrika'

Wat heeft het continent jou persoonlijk geleerd in al die jaren?
‘Ontzettend veel. Ik herinner me een reis door West-Afrika, in Tsjaad. We wilden niet alleen dieren zien, maar ook de lokale bevolking ontmoeten. In the middle of nowhere werden we onthaald in een dorp waar ze nota bene een Nederlandse vlag hadden wapperen; ik heb geen idee hoe ze eraan kwamen. De gesprekken die ik daar voerde met de chiefs waren overweldigend. Hun pragmatisme en de manier waarop zij in het leven staan, daar kunnen wij hier nog heel veel van leren. Dat soort ervaringen neem je de rest van je leven met je mee.’

Is het continent in die 25 jaar erg veranderd?
‘Zeker. Sommige gebieden waar ik vroeger naartoe reisde, zijn nu 'code rood' en helaas niet meer toegankelijk. Dat is ontzettend jammer. Aan de andere kant zie je dat technieken die daar heel gewoon zijn, zoals koken op een houtvuur of onder de grond, nu als hippe trends terugkomen in onze toprestaurants. In Afrika is dat simpelweg de dagelijkse praktijk.’

Je reist nog steeds regelmatig naar Afrika. Waar gaat de volgende reis naartoe?
‘Over een maand ga ik naar Angola. Er zijn daar veel landmijnen opgeruimd en het land opent zich steeds meer. Ik kijk er enorm naar uit. Voor mij draait reizen om het contact met andere mensen; we zijn uiteindelijk allemaal homo sapiens. De mooiste momenten van een reis in Afrika zijn vaak niet de grotere natuurparken, maar juist die onverwachte ontmoetingen of een fijne lunch op een plek waar je je op je gemak voelt.’

In november staat jullie jubileumreis naar de Zambezi-rivier op het programma. Waarom is er specifiek voor deze plek gekozen?
‘De Zambezi is voor mij de levensader van Afrika. Het is nog steeds een wilde, ruige rivier. Als we daar met een gin-and-tonic aan de oever zitten, dagen we elkaar weleens uit: ‘Ik geef je 10.000 euro als je naar de overkant zwemt’. Maar niemand durft dat, want het stikt er van de krokodillen en hippo's. Die rivier heeft nog dat echte oergevoel. Dat vind je bijna nergens meer, en dat vind ik geweldig.’

Wat hoop je dat de deelnemers van deze reis straks na afloop zeggen?
‘Dat ze zich even helemaal los hebben gevoeld van hun dagelijkse zelf, of zoals ik het zeg: ‘Off myself’. Dat zou voor mij het mooiste compliment zijn.’

Het interview met Jozef komt uit de Afrika-editie van Travelpro, die je hieronder volledig gratis leest.

‘Marokko is een land dat je niet in één beeld kunt vangen. Het heeft zoveel gezichten, en juist dat maakt het zo bijzonder’, zegt Latif Laaouina, die samen met Marleen Nijdam Marlucia Travel oprichtte. Hun passie voor Marokko komt voort uit persoonlijke ervaringen: Latif, geboren en opgegroeid in het land, en Marleen, die door haar ontmoetingen met de lokale cultuur en gastvrijheid zelf verliefd werd op het land.

Wat is jullie connectie met Marokko?
Marleen: ‘Het klinkt misschien een beetje cliché, maar Marokko zit echt in ons hart. Latif is er geboren en getogen en toen hij zo’n dertig jaar geleden naar Nederland kwam, ging hij al snel aan de slag als reisleider voor onder andere Baobab Reizen en Summum Reizen. Zijn liefde voor avontuur, ontmoetingen en het verbinden van culturen is altijd een rode draad geweest. In 2014 kwam dat op een heel natuurlijke manier samen in onze eigen reisorganisatie: Marlucia Travel.Voor mij was het eigenlijk meteen raak bij mijn eerste bezoek aan Marokko. Ik ging zestien jaar geleden op bezoek bij de Marokkaanse schoonfamilie van mijn zus. Ik was direct geraakt door de warmte van de mensen, de natuur, de cultuur en de enorme gastvrijheid. Daarna ontmoette ik Latif en toen heeft Marokko uiteindelijk echt een vaste plek in mijn leven gekregen. Ik ben op mijn gelukkigst als we samen, met onze rugzak, door het land reizen, volledig op de bonnefooi.Bij ons komt Marokko van twee kanten: Latif is ermee opgegroeid, ik ben er langzaam en volledig verliefd op geworden.’

Wat maakt Marokko tot een bestemming die iedere reiziger minstens één keer in zijn leven moet ervaren? En is Marokko voor elk type reiziger geschikt?
Marleen: ‘Wat ik merk is dat Marokko een bestemming is die veel mensen verrast. Marokko is zo’n bestemming die dichtbij voelt op de kaart, maar totaal anders zodra je er bent. Dat maakt het toegankelijk, maar toch ook avontuurlijk. Veel Nederlandse reizigers kennen nog maar een klein stukje van wat het land te bieden heeft. Vaak denken ze aan Marrakech, terwijl Marokko zoveel meer is dan dat.Wat ik zelf zo sterk vind aan het land als toeristische bestemming, is de enorme veelzijdigheid. Je hebt cultuur, natuur, kust, bergen, woestijn, historie en gastvrijheid, allemaal relatief dicht bij elkaar. Daardoor is het voor heel veel typen reizigers interessant. Natuurlijk moet een bestemming wel bij iemand passen, maar Marokko is veel breder geschikt dan mensen vaak denken.Misschien is dat ook precies onze kracht: Latif kent Marokko van binnenuit, ik kijk er ook met de blik van de reiziger naar. Daardoor vullen we elkaar heel natuurlijk aan.’

Latif: ‘Marokko is een land dat je niet in één beeld kunt vangen. Het heeft veel gezichten, en juist dat maakt het zo bijzonder. Je voelt er invloeden van verschillende culturen, van eeuwenoude geschiedenis, van oude handelsroutes en ontmoetingen tussen mensen. Dat merk je in de steden, in de muziek, in het eten en in de manier waarop mensen leven. Voor mij is Marokko geschikt voor reizigers die zich willen laten verrassen. Marokko heeft namelijk altijd iets te geven, maar het vraagt alleen wel om een open houding. Of je nu komt voor stilte in de bergen, voor de woestijn, voor levendige steden of voor de oceaan. Als je met nieuwsgierigheid reist, gaat Marokko echt onder je huid zitten.’

Welke rondreis of regio in Marokko verkopen jullie het liefst, en waarom spreekt zo'n reis zo tot de verbeelding?
Latif: ‘Als ik moet kiezen, dan blijft het zuiden van Marokko voor mij toch het meest bijzonder. Daar komt voor mij alles samen wat Marokko zo mooi maakt. Je hebt de levendigheid en geschiedenis van Marrakech, de indrukwekkende natuur van de Atlas rond plekken als Ourika, Imlil en Ouirgane, en vervolgens die enorme stilte en schoonheid van de woestijn bij Merzouga of M’Hamid.Wat Marokko in het algemeen in mijn ogen bijzonder maakt is niet alleen het landschap, maar ook de mensen. De gastvrijheid, de vriendelijkheid en het gevoel dat je echt welkom bent. We merken dat dit bij veel van onze klanten blijft hangen.’

Wat zijn ervaringen of plekken in Marokko die reizigers vaak over het hoofd zien, maar die absoluut aan te raden zijn?
Latif: ‘Er zijn veel plekken die nog niet door het grote publiek zijn ontdekt, terwijl ze juist ontzettend veel sfeer en karakter hebben. Asilah bijvoorbeeld, aan de Atlantische kust in het noorden, is een charmant kunstenaarsstadje met een heel ontspannen sfeer. Ook M’Hamid El Ghizlane, aan de rand van de woestijn, is bijzonder. Dat voelt nog echt als een plek waar de Sahara begint. En Taroudant is qua sfeer ongeveer zoals Marrakech, maar zonder de vele toeristen.In de Atlas vind ik Ouirgane een heel mooie aanrader. Rustig, groen en authentiek, en heel geschikt voor reizigers die juist iets van het alledaagse Marokko willen ervaren.’

'Je hoeft niet veel uit te leggen, je voelt het gewoon'

Als jullie één dag in Marokko, op een bepaalde bestemming, zouden moeten samenstellen, hoe zou die ideale dag eruitzien?
Marleen: ‘Dat hangt natuurlijk af van het type reiziger, maar onze ideale dag zou niet draaien om alleen maar de bekendste plekken afvinken. Wij zouden eerder kiezen voor een bestemming als Chefchaouen of Essaouira, waar sfeer, ontmoeting en rust samenkomen. De mooiste dagen in Marokko zijn wat mij betreft niet de dagen waarop je het meeste afvinkt, maar waarop je het meeste beleeft.De dag begint dan in een mooie riad, rustig en met aandacht. In de ochtend zouden we iets creatiefs plannen, bijvoorbeeld een workshop, zodat mensen een bestemming op een andere manier leren kennen. Daarna het liefst samen koken en eten met een Marokkaanse familie, want juist aan tafel gebeurt er vaak iets bijzonders. Als het om een dag buiten de stad gaat, dan zou ik eerder kiezen voor een wandeling in de natuur, bijvoorbeeld richting de watervallen Akchour bij Chefchaouen. En heel belangrijk: er moet ook ruimte zijn om gewoon ergens te zitten, muntthee te drinken en de omgeving in je op te nemen.Latif en ik werken ook echt als team: hij weet natuurlijk waar het echte Marokko zit en werkt heel intuïtief. Ik merk vaak goed welke ervaringen Nederlandse reizigers juist spannend, bijzonder of verrassend vinden. Samen werkt dat heel mooi.’

Latif: ‘Voor mij is een ideale dag in Marokko een dag waarop je niet te veel plant en toch heel veel beleeft. Het begint met rustig wakker worden op een mooie plek, met het gevoel dat je nergens direct naartoe hoeft. Daarna wil ik dat mensen iets meemaken waardoor ze dichter bij het dagelijkse leven komen, niet alleen kijken, maar echt voelen waar ze zijn. Dat kan een maaltijd zijn met een familie, een wandeling door een dorp, een ochtend in de natuur of gewoon tijd doorbrengen op een plein waar het leven vanzelf aan je voorbijtrekt. Marokko laat zich niet alleen zien in monumenten of highlights. Soms zit de mooiste ervaring juist in een gesprek, een geur uit een keuken, een glas thee of een onverwachte ontmoeting.’

Welke dingen moet je écht doen in Marokko?
Marleen: ‘Wat mij betreft moet je in Marokko in elk geval niet alleen kijken en op afstand blijven, maar ook echt iets meemaken. Dus niet alleen door een stad lopen, maar ook een keer aanschuiven, proeven, luisteren en de tijd nemen. Een bezoek aan Fes en de woestijn zou ik sowieso heel hoog op het lijstje zetten, omdat je daar twee totaal verschillende kanten van Marokko ervaart.’

Latif: ‘Wat mij betreft moet je minstens één keer het Gnaoua Festival in Essaouira meemaken. Dat vindt meestal plaats in juni, vaak in het derde weekend van de maand, en dan staat het hele stadje in het teken van muziek, ritme en ontmoeting. Je hebt grote openbare optredens, maar ook kleinere, intiemere concerten. De sfeer is relaxed en open. Marokkanen en bezoekers van buitenaf genieten daar echt samen van. Een andere, minder bekende parel is het Taragalte Festival in M’Hamid. Dat vindt plaats aan de rand van de woestijn en is juist bijzonder omdat het veel rauwer en avontuurlijker voelt. Het vraagt wel iets van de reiziger: je moet er een paar dagen voor willen reizen en niet alles tot in detail vast willen hebben liggen. Maar juist voor mensen die openstaan voor avontuur en het onverwachte is dat een heel mooie ervaring. Wat ons betreft horen ook een bezoek aan de woestijn en aan Fes echt bij een eerste kennismaking met Marokko. Die twee laten heel verschillende kanten van het land zien, maar allebei op een manier die je niet snel vergeet.’

Wat maakt de Marokkaanse cultuur en gastvrijheid zo bijzonder?
Marleen: ‘Voor mij gingen er echt nieuwe werelden open toen ik de Marokkaanse cultuur beter leerde kennen. Het heeft me niet alleen veel geleerd over Marokko, maar ook over mezelf en over hoe wij hier in Nederland met elkaar omgaan.Wat mij steeds weer raakt, is de vanzelfsprekendheid van gastvrijheid. In Marokko is gastvrijheid geen extraatje, maar gewoon een manier van leven. We reizen veel door het land en komen vaak bij mensen thuis, omdat er eigenlijk altijd wel ergens een uitnodiging komt. Voor een kop thee, om mee te eten, of soms zelfs om te blijven slapen. Die gulheid, die glimlach en die oprechte wens om iemand welkom te laten voelen, dat is heel bijzonder.En ik zeg het ook altijd eerlijk: het allerlekkerste eten dat ik ooit heb gegeten, at ik gewoon thuis bij de Marokkaanse mama’s, met zijn allen om de tafel. Daar kan echt geen restaurant tegenop.’

'Marokko heeft zoveel meer te bieden dan alleen Marrakech'

Hoe zien jullie de ontwikkeling van Marokko als bestemming?
Marleen: ‘Marokko is al jarenlang een zeer geliefde bestemming voor bijvoorbeeld Franse en Engelse reizigers. Bij Nederlandse reizigers zien we eigenlijk pas de laatste jaren dat het land echt breder ontdekt wordt. En dat begrijp ik natuurlijk heel goed, want Marokko heeft enorm veel te bieden. Qua reistijd zijn vooral het voorjaar en het najaar heel aantrekkelijk. Dan zijn de temperaturen in veel delen van het land prettig en is het ideaal voor rondreizen. In de zomer kan het in het binnenland echt erg heet worden, waardoor wij die periode minder geschikt vinden voor actieve reizen. De kust is dan juist weer heel fijn. De stad Marrakech is op dit moment natuurlijk ontzettend populair. Veel mensen boeken het als citytrip, en dat begrijp ik wel. Tegelijk vinden wij het jammer als reizigers daarna weer naar huis gaan zonder de rest van het land te zien, want Marokko is zoveel meer dan alleen Marrakech. Wat we daarnaast duidelijk zien groeien, zijn surfvakanties aan de Atlantische kust. Taghazout is daarin misschien wel de bekendste naam geworden, vooral onder jongere reizigers, maar eigenlijk is het hele gebied tussen Agadir en Essaouira interessant voor wie zon, zee en surfen wil combineren met sfeer en cultuur.’

Latif: ‘Ik heb de toerist door de jaren heen echt zien veranderen. Ik zie dat Marokko steeds meer verschillende soorten reizigers aantrekt. Voorheen zag je vooral de wat meer avontuurlijke reizigers. Ik zie nu meer verschillende reizigers. Van de toerist die een korte citytrip wil maken, maar ook reizigers die op zoek zijn naar natuur, sport, ontmoeting of een meer authentieke beleving. Het leukst vind ik de gezinnen en families die samen komen. Marokko biedt namelijk veel voor de verschillende generaties, Dat vind ik een mooie ontwikkeling, omdat het beter laat zien hoe rijk het land eigenlijk is. Vooral de kustregio’s, surfbestemmingen en delen van Zuid-Marokko trekken steeds meer aandacht. Tegelijk denk ik dat er nog veel gebieden zijn die pas echt aan het begin staan van hun ontdekking door Nederlandse reizigers.’

Wat is jullie persoonlijke favoriete plek in Marokko?
Marleen: ‘Onze gezamenlijke favoriete plek is zonder twijfel Essaouira. Daar zijn we allebei heel graag. Voor mij heeft die stad precies de goede balans: de zee, de ontspannen sfeer, de overzichtelijke medina, de mooie winkels en het gevoel dat je er mag rondlopen zonder haast. Ik kom daar echt tot rust.Op een of andere manier worden we steeds weer naar dit stadje toegetrokken. Ik denk omdat het karakter heeft, maar niet overweldigend is. Je voelt er geschiedenis, creativiteit en rust tegelijk. Dat blijft me elke keer weer bij.’

Latif: ‘Essaouira heeft voor mij een ziel en voelt tegenwoordig als mijn thuis in Marokko. Dat klinkt misschien groot, maar zo voelt het wel. Zoals Marleen al schreef: het is een stad waar verschillende invloeden samenkomen: de zee, de haven, de muziek, de geschiedenis van oude karavaanroutes, de sporen van andere culturen. Alles lijkt daar op een natuurlijke manier samen te vallen. Marleen vraagt me dit poëtisch te zeggen: Essaouira is een gevoel. De wind langs de muren van de stad, de klanken van gnaou-muziek, vissers in de haven, het licht aan het einde van de dag. Essaouira heeft iets heel eigens. Je hoeft er niet veel uit te leggen, je voelt het gewoon.’

Als jullie Marokko in drie woorden zouden moeten omschrijven, welke woorden kiezen jullie dan?
Marleen: ‘Ik zou kiezen voor tijdloos, gastvrij en veelzijdig.Tijdloos, omdat Marokko een andere relatie met tijd heeft dan wij in Nederland gewend zijn. Dat is na al die jaren voor mij nog steeds even wennen. Maar het dwingt je ook om meer mee te bewegen met het ritme van het land. Gastvrij, omdat dat echt overal voelbaar is. En veelzijdig, omdat je in Marokko zoveel verschillende landschappen, sferen en reiservaringen kunt vinden. Het land blijft verrassen.’

Latif: ‘Mijn woorden zouden ook dicht daarbij liggen. Tijdloos, omdat je in Marokko nog sterk voelt dat verleden en heden naast elkaar bestaan. Gastvrij, omdat mensen je er niet alleen ontvangen, maar je vaak ook echt opnemen. En veelzijdig, omdat het land telkens van gezicht verandert. Voor mij zit de kracht van Marokko juist in die combinatie. Je kunt op één reis de drukte van een stad voelen, de stilte van de woestijn meemaken, door de bergen trekken en eindigen aan zee. Dat maakt het een land dat je niet snel loslaat.’

Het interview met Marleen en Latif komt uit de Afrika-editie van Travelpro, die je hieronder volledig gratis leest.

Van medische kosten in het buitenland tot de voorwaarden van een annuleringsverzekering: lang niet iedere reiziger weet waar hij of zij precies voor verzekerd is. Volgens Youri van der Avoird (verzekeringsdeskundige bij Independer) ligt daar een belangrijke rol weggelegd voor de reisagent.

Hoe is het risicobesef van Nederlandse reizigers de afgelopen jaren veranderd als het gaat om annulerings- en reisverzekeringen?
‘De meeste Nederlandse reizigers gaan verzekerd op reis. Tijdens de coronapandemie nam het aantal reisverzekeringen tijdelijk sterk af, maar in de afgelopen jaren zien we juist weer een duidelijke toename. Het algemene belang van een reisverzekering wordt dus zeker onderkend. Tegelijkertijd blijkt dat veel reizigers niet precies weten waarvoor zij wel en niet verzekerd zijn.’

Wat dekt een reisverzekering in geval van een oorlog, zoals die nu in het Midden-Oosten? Dus als het reisadvies op het moment dat je daar bent veranderd in rood?
‘Over het algemeen geldt: helaas niks. Extra reis- of verblijfskosten worden niet gedekt onder de reisverzekering. Maar als een consument een pakketreis heeft geboekt, dan zijn de extra reis- en verblijfkosten wel gedekt via het Calamiteitenfonds.’

Welke onderdelen van een reis- of annuleringsverzekering worden door consumenten het meest onderschat of verkeerd begrepen? Wat is daarin de rol van reisadviseurs?
‘Consumenten halen een reisverzekering en annuleringsverzekering nog regelmatig door elkaar. Daarnaast weten veel mensen niet dat een annuleringsverzekering binnen een bepaalde termijn, meestal zeven tot veertien dagen na het boeken van de reis, moet worden afgesloten. Ook bestaat er veel onduidelijkheid over het samenspel tussen de zorgverzekering en de reisverzekering als het gaat om medische kosten in het buitenland. Verder is er verwarring over het dekkingsgebied en de maximale reisduur, bijvoorbeeld Europeese- of werelddekking. En ook over aanvullende dekkingen voor extreme sporten of wintersport bestaat vaak onduidelijkheid. Voor reisagenten ligt hier een belangrijke rol. Zij kunnen het beste uitgaan van het reisgedrag en de wensen van de klant. Op basis daarvan kunnen zij adviseren welke verzekering of aanvullende dekking nodig is, en duidelijk uitleggen wat wel en niet onder de dekking valt.’

Reizen worden steeds vaker modulair samengesteld, met losse vluchten, accommodaties en excursies. Welke aandachtspunten gelden dan voor de dekking?
‘In dat geval is het belangrijk om goed naar de polisvoorwaarden van de annuleringsverzekering te kijken. Daar heeft deze ontwikkeling namelijk vooral invloed op. Bij de meeste verzekeraars zijn annuleringskosten gedekt wanneer één onderdeel van de reis uitvalt, bijvoorbeeld door natuurgeweld. Maar dat geldt niet bij alle verzekeraars. Het is daarom verstandig om dit vooraf goed te controleren.’

Er bestaan nog altijd misverstanden over medische dekking in het buitenland. Wat moeten reisagenten standaard benoemen als het gaat om zorgkosten, repatriëring en aanvullende dekking?
‘De basiszorgverzekering vergoedt spoedeisende hulp in het buitenland tot het maximale tarief dat in Nederland geldt. In veel gevallen is het daarom verstandig om een aanvullende dekking voor medische kosten in het buitenland af te sluiten. Daarmee wordt spoedeisende medische zorg doorgaans volledig vergoed. Daarnaast kan deze dekking onder meer ook medische kosten tijdens een vakantie in Nederland vergoeden (tot een bepaald maximum), tandartskosten tot een maximumbedrag, het eigen risico van de zorgverzekering en het eigen risico voor medische kosten. Ook nabehandelingen in Nederland na een ongeval tijdens de vakantie kunnen voor een bepaalde periode worden vergoed. De exacte voorwaarden verschillen per verzekeraar. Repatriëring is doorgaans standaard meeverzekerd op de reisverzekering, maar ook hier kunnen de voorwaarden per verzekeraar verschillen. Voor gevaarlijke sporten, waaronder wintersport, is bovendien vaak een aanvullende dekking nodig.’

Hoe kunnen reisagenten duidelijk maken dat een goede verzekering in die gevallen geen bijzaak is, maar essentieel?
‘Door concrete voorbeelden te gebruiken. Een gestolen zonnebril is vervelend, maar zal een vakantie meestal niet verpesten. Heel anders ligt dat bij een onverwachte annulering, medische kosten na een ongeval of de organisatie van terugkeer naar huis of vervoer naar een geschikte kliniek. Dit soort situaties komt gelukkig niet vaak voor, maar als het gebeurt kan een verzekeraar een cruciale rol spelen. Juist dan wordt de waarde van een goede verzekering duidelijk.’

Wanneer is een doorlopende reis- en annuleringsverzekering verstandiger dan een kortlopende polis?
‘Dat verschilt per verzekeraar, maar in de praktijk is vooral de premie doorslaggevend. De voorwaarden zijn doorgaans grotendeels vergelijkbaar. Vaak ligt het omslagpunt rond twee vakanties per jaar. Belangrijk om te weten is dat ook vakanties en meerdaagse reizen binnen Nederland onder een doorlopende reisverzekering kunnen vallen. Wie twee keer of vaker per jaar op vakantie gaat, is met een doorlopende verzekering meestal voordeliger uit.’

Welke rol speelt de zorgplicht van de reisagent bij het aanbieden van verzekeringen? Wat zijn de risico’s als een verzekering niet of onvoldoende wordt besproken?
‘Ik ben geen jurist, maar in algemene zin is het belangrijk dat consumenten goed worden geïnformeerd over de risico’s die zij tijdens een reis kunnen tegenkomen. Daarbij hoort uitleg over mogelijke dekkingen, voorwaarden en uitsluitingen. Op basis van die informatie kan een consument een weloverwogen keuze maken: of hij of zij een reisverzekering wil afsluiten en welke aanvullende dekkingen daarbij eventueel nodig zijn.’

Dit interview is verschenen in Travelpro - Selling Services (maart 2026). Wil je meer lezen? Klik dan op onderstaande link.

Voor reizigers die het Caribische paradijs - niet voor niets ‘The friendly island’ genoemd - op hun eigen tempo willen ontdekken, is St. Maarten de ideale bestemming. Het eiland combineert parelwitte stranden, weelderige natuur, rijke cultuur en culinaire hoogtepunten, waardoor je stap voor stap kunt genieten van alles wat het eiland te bieden heeft.

Slow travel draait hier om bewust ontdekken, tijd nemen en elk moment volledig beleven. Ideaal voor gezinnen en zomervakantiegangers, gezien in de maanden juni tot augustus accomodaties vaak voordeliger zijn dan in het hoogseizoen, terwijl het weer perfect blijft.

Met 37 paradijselijke stranden heeft St. Maarten voor ieder wat wils. Great Bay Beach, vlakbij Philipsburg, is perfect te combineren met een wandeling over de Boardwalk, een gelato of een middagje shoppen. Voor wie meer rust zoekt, zijn Guana Bay en Geneve Bay ideaal: een korte wandeling leidt naar natuurlijke poelen waar je in alle rust kunt zwemmen, omringd door tropische begroeiing. De heuvels van het eiland zijn begroeid met jungle, geurige struiken en cactussen, ideaal voor korte hikes, terwijl je onderweg de nationale vogel, de bruine pelikaan, spot.

Waterliefhebbers kunnen het kristalheldere water op een ontspannen manier ontdekken. Kajakken of suppen in Simpson Bay Lagoon biedt een rustige ervaring langs inhammen en zandstranden, terwijl iets uitdagendere golven bij Pinel Island een sportieve twist geven. Zeilliefhebbers kunnen hun tempo zelf bepalen: huur een catamaran of een zeilboot in Simpson Bay of Great Bay, of beleef de spanning van de wereldberoemde Heineken Regatta van 5-8 maart.

Tijdens de 55e editie van Carnaval (21 april–5 mei) wordt het eiland 31 dagen lang een bruisend paradijs. Bewonder de verlichte Grand Parade op 1 mei, geniet van de teruggekeerde French-Dutch Unity Jump-Up, of bezoek één van de twaalf culturele avonden met lokale muziek, folklore en gastronomie. Tussendoor proef je in Carnival Village lokale lekkernijen zoals gegrilde vis en Johnny cakes, of plan een bezoek aan Fort Amsterdam. Carnaval is diepgeworteld in het eilandleven van St. Maarten en biedt een unieke kans om de geschiedenis, tradities en saamhorigheid van het eiland op een bijzondere manier te ervaren.

St. Maarten staat bekend als de Culinary Capital of the Caribbean, met meer dan 400 restaurants en een mix van Europese, Caribische, Afrikaanse en Aziatische invloeden. Tijdens St. Maarten Flavors in juni geniet je op gastronomisch niveau van lokale en internationale gerechten. Neem de tijd om elk gerecht, elke geur en elk uitzicht bewust te beleven, van strandrestaurants zoals Kalatua Beach tot fine dining in Emilio’s bij Rainforest Adventures.

Wie het eiland verder wil ontdekken, kan gebruikmaken van island hopping: korte overtochten naar Saba, St. Eustatius, Anguilla en St. Barths maken het mogelijk om meerdere eilanden in rustig tempo te ervaren, zonder lange reistijden. Ook vanaf de Franse kant zijn de eilanden Pinel en Tintamarre binnen vijftien minuten te bereiken.

St. Maarten bewijst dat slow travel in het Caribisch gebied niet alleen mogelijk is, maar ook onvergetelijk. Het is een plek waar je tijd hebt om te zwemmen, wandelen, proeven, luisteren, kijken en ontspannen.

Een zorgeloze reis begint met een goede voorbereiding, ook op het gebied van gezondheid. Welke verantwoordelijkheid hebben reisagenten als het gaat om vaccinaties en waar liggen de grootste misverstanden? Travelpro gaat in gesprek met Steve Verhaaf (Directeur Nederland bij Vaccinatiepunt).

Zie je veranderingen in vaccinatiebereidheid sinds corona?
‘Sinds de coronaperiode merken we dat er meer aandacht is voor vaccinaties en gezondheid in het algemeen. Hoewel er rondom het coronavaccin ook negatieve berichtgeving is geweest, zien we juist dat reizigers bewuster nadenken over hun gezondheid tijdens het reizen. Reizigersvaccinaties worden daarbij vaak gezien als een waardevolle voorbereiding om een droomreis veilig en zorgeloos te laten verlopen. Niemand wil immers ziek worden aan de andere kant van de wereld.’

Merk je dat reizigers kritischer of juist lakser zijn geworden?
‘Reizigers zijn over het algemeen kritischer geworden in het verzamelen van informatie, maar niet zozeer over de vaccinaties zelf. Omdat reizen steeds kostbaarder wordt, verdiepen mensen zich vaker in welke vaccinaties nodig zijn en of deze bijvoorbeeld via een verzekering worden vergoed. Dit leidt juist tot beter geïnformeerde keuzes.’

Welke rol zie je voor reisagenten als het gaat om het informeren van klanten over vaccinaties en gezondheidsrisico’s?
‘Reisagenten hebben een belangrijke, informerende rol. Zij zijn vaak het eerste aanspreekpunt bij het plannen van een reis en kunnen klanten attenderen op het feit dat er mogelijk vaccinaties of andere gezondheidsmaatregelen nodig zijn. Het is daarbij belangrijk dat de reisagent een informerende rol inneemt en geen (medisch) adviserende rol. Voor persoonlijk en inhoudelijk advies dient er altijd te worden verwezen naar een gecertificeerd, LCR-geregistreerde instantie, zoals Vaccinatiepunt.’

Wat zijn de meest voorkomende misverstanden die reizigers hebben over vaccinaties voor populaire vakantielanden?
‘Een veelvoorkomend misverstand is dat reisvaccinaties nooit worden vergoed door de zorgverzekering. In de praktijk worden vaccinaties vaak (gedeeltelijk) vergoed vanuit een aanvullende verzekering. Het loont dus om vooraf de polisvoorwaarden te controleren of - wanneer men nog in de oriëntatiefase zit - de dekking hierop aan te passen. Een ander misverstand is dat vaccinaties alleen nodig zijn voor verre of ‘exotische’ bestemmingen. Ook dichter bij huis kunnen gezondheidsrisico’s spelen.’

Voor welke populaire bestemmingen onderschatten Nederlandse reizigers de gezondheidsrisico’s het meest? En welke vaccinaties of voorzorgsmaatregelen worden daar vaak vergeten?
‘Stedentrips en korte vakanties worden vaak als ‘laag risico’ gezien, terwijl dat niet altijd terecht is. Denk bijvoorbeeld aan Marrakech: daar kan een rabiësvaccinatie in bepaalde situaties zeker te overwegen zijn, maar bij een citytrip wordt dat vaak vergeten. Daarnaast wordt regelmatig onderschat dat sommige vaccinaties uit meerdere doses bestaan. Wie te laat een afspraak maakt, kan niet altijd meer een volledige vaccinatie serie afronden vóór vertrek. Ons advies is daarom: plan tijdig een consult, idealiter enkele weken tot maanden voor vertrek.’

Hoe kunnen reisagenten misverstanden op een laagdrempelige manier corrigeren?
‘De oriëntatie start tegenwoordig meestal online. Door op de website al aandacht te besteden aan vaccinaties en preventieve medicatie zoals hoogte- en/of malariatabletten, worden klanten vroegtijdig bewust gemaakt van het onderwerp. Ook een korte verwijzing in de boekingsbevestiging helpt om het onderwerp onder de aandacht te houden zonder dat het belerend of zwaar aanvoelt.’

Zijn er bestemmingen waar het advies recent is veranderd?
‘Reisadviezen kunnen snel veranderen door actuele uitbraken. Een goed voorbeeld is de recente uitbraak van chikungunya in Suriname, waarbij we duidelijk een toename zien in het aantal adviesaanvragen. Dit laat zien dat reizigers alert zijn op gezondheidsrisico’s en tijdig advies inwinnen voordat zij vertrekken.’

Hoe kunnen reisagenten of reizigers bij een last minute-boeking snel en verantwoord handelen?
‘Het belangrijkste is: maak zo snel mogelijk een afspraak bij een gecertificeerde instantie en geef aan dat er sprake is van een spoedvertrek. Er kan vaak meer dan men denkt. Ook wanneer een vaccinatie uit meerdere doses bestaat, is één vaccinatie in sommige gevallen beter dan geen - uiteraard afhankelijk van bestemming en situatie. Een professioneel consult is hierbij essentieel.’

'Reizigers zijn kritischer, maar niet lakser'

In hoeverre verschilt het vaccinatieadvies voor gezinnen, senioren, backpackers of zakenreizigers?
‘Dat verschilt aanzienlijk. Leeftijd, gezondheidssituatie en reisstijl spelen een grote rol. Voor gezonde reizigers tussen ongeveer 15 en 60 jaar zijn adviezen vaak vergelijkbaar. Voor jonge kinderen, senioren of mensen met een medische achtergrond kan het advies afwijken. Daarnaast maakt het type reis veel verschil. Een backpackreis door India brengt andere risico’s met zich mee dan een verblijf in een vijfsterrenresort op Bali. Persoonlijk maatwerk is daarom altijd noodzakelijk.’

Hoe maak je als reisprofessional vaccinaties bespreekbaar zonder dat het als bangmakerij wordt ervaren?
‘Bangmakerij is absoluut niet nodig. Het gaat om neutrale en feitelijke informatie. Een reisagent kan bijvoorbeeld aangeven: ‘Voor deze bestemming kunnen vaccinaties of andere gezondheidsmaatregelen worden aangeraden. Informeer tijdig bij een gespecialiseerde instantie’. Belangrijk is om geen inhoudelijk (medisch) advies te geven, maar te verwijzen naar LCR-geregistreerde organisaties die bevoegd zijn om een persoonlijk advies te verstrekken.’

Op welk moment in het boekingsproces is het meest effectief om vaccinaties onder de aandacht te brengen, en waarom?
‘Idealiter gebeurt dit al in de oriëntatiefase. Op dat moment kunnen reizigers nog hun zorgverzekering aanpassen, waardoor reisvaccinaties mogelijk (deels) vergoed worden. Daarnaast is het belangrijk om tijdens de daadwerkelijke boeking actief te benoemen dat er mogelijk vaccinaties nodig zijn, zodat klanten tijdig actie ondernemen.’

Werken jullie samen met reisagenten?
‘Ja, zeker. Wij werken al samen met diverse reisorganisaties. Zij vermelden ons bijvoorbeeld op hun website of in de boekingsbevestiging. Wij zien absoluut mogelijkheden voor structurele partnerships, gezamenlijke voorlichting en eventueel scholing. Hoe beter reizigers geïnformeerd zijn, hoe zorgelozer zij op reis gaan. Vaccinaties maken voor veel populaire bestemmingen simpelweg onderdeel uit van een goede reisvoorbereiding. Samen kunnen we ervoor zorgen dat klanten niet voor verrassingen komen te staan. Wij merken dat goede voorlichting niet alleen bijdraagt aan gezondheid, maar ook aan klanttevredenheid. Een reiziger die goed voorbereid vertrekt, ervaart minder stress en kan optimaal genieten van zijn of haar reis. Onze slogan vat dit mooi samen: Goed gevaccineerd, zorgeloos op reis.’

Dit artikel is verschenen in Travelpro maart 2026 - Selling services.

Avila Reizen zet een nieuwe stap in de ondersteuning van de reisagent met de lancering van de Avila Academy. Dit inspirerende platform is specifiek ontwikkeld voor reisspecialisten die hun kennis over hoogwaardige, op maat gemaakte rondreizen willen verdiepen. Op 9 april vindt de eerste editie plaats met de focus op Latijns-Amerika.

Met de oprichting van de Academy speelt de touroperator in op de groeiende vraag naar specialistische productkennis en praktische begeleiding binnen de branche. Volgens co-founder Hilda is het platform essentieel om de kwaliteit van de verkoop te waarborgen: "Ons aanbod groeit snel. Met de Academy geven we agenten de tools om onze bijzondere reizen nóg beter te vermarkten en hun klanten maximaal te inspireren."

Verdieping en praktijk op het hoofdkantoor
De Academy-middagen worden georganiseerd op het hoofdkantoor in Haarlem en hebben een sterk interactief karakter. In plaats van passieve presentaties, worden er break-out sessies aangeboden waarbij de eigen specialisten van Avila Reizen diep inzoomen op specifieke regio's en landen.

Naast bestemmingskennis is er veel ruimte voor de praktijk:
Procedures: Heldere uitleg over aanvraag- en boekingsprocessen.
Merkportfolio: Toelichting op de labels Collections, Avila Experience (DMC) en de Avila Foundation.
Workshops: Elke middag wordt afgesloten met een wisselende, verrassende workshop.

Focus op samenwerking
Co-founder Tim benadrukt dat de Academy zowel voor bestaande partners als voor nieuwe agenten een belangrijk instapmoment is. "We geloven sterk in de kracht van samenwerking. De Academy is een investering in kwaliteit, waar zowel de reisagent als de uiteindelijke reiziger de vruchten van plukt."

Eerste editie: Latijns-Amerika
De kick-off van de Avila Academy vindt plaats op donderdag 9 april 2026. Gezien het interactieve karakter is het aantal plaatsen beperkt. Reisagenten die hun expertise op het gebied van Latijns-Amerika willen vergroten, kunnen zich vanaf vandaag direct inschrijven.

Klik hier om je aan te melden.

Als er een ruit kapotgaat, bel je de glazenzetter. Als de afvoer verstopt zit, bel je de loodgieter. Als je een aanbouw wil, bel je de aannemer. Als je de tuin opnieuw wil aanleggen, bel je een hovenier. Als de zool van je schoenen eraf ligt, ga je naar de schoenmaker. Maar als je een mooie reis wil maken, denk je dat allemaal zelf wel in elkaar te kunnen zetten?

Nog steeds vraag ik me heel vaak af waarom mensen zonder enige échte ervaring denken dit wel ‘even’ zelf te kunnen én te willen doen. En nee, ze komen niet weg met ‘ik vind reizen zo leuk’. Ik vind mijn kapsel ook heel leuk (oké, niet altijd), maar denk maar niet dat ik zelf met de schaar en een pot verf bezig ga zijn.

Tuurlijk kun je een weekendje Londen, Praag, Lissabon en Berlijn of een week zon, zee en een Europees strand zelf boeken: hotelletje, vlucht, restauranttip via TikTok. Dat snap ik ook wel. Maar een professional, die is gespecialiseerd in het boeken van allerlei soorten reizen, kan de echte leuke plekjes met je delen, want hij of zij heeft duizenden trainingen gehad, wordt continu bijgeschoold en praat met talloze branchenoten én zit dichtbij het vuur.

Maar als je al jaren een redelijk veilig weekje naar Spanje, Turkije, Portugal of Italië boekt, en daar is niets mis mee, en nu opeens denkt dat je wel een rondreis met allerlei losse componenten naar bijvoorbeeld Indonesië in elkaar kunt zetten, vind ik dat heel lastig. En al helemaal vanwege de onrustige wereld waarin wij nu leven. Want als er iets misgaat, zoals een gesloten luchtruim, wie ga je als amateur-reizen-in-elkaar-zetter bellen? De airline? Jij en duizenden anderen? Succes. Nu hoor ik die mensen denken: ‘Maar hoe vaak gaat een luchtruim dicht?’ Gelukkig niet elke week, maar er kunnen ook ongemakken dichterbij of met jezelf gebeuren.

Ik hoef het niet aan de echte reisprofessional te vertellen, want zij weten dit. Maar de reisprofessional kun je als consument in geval van nood dag en nacht bellen en heeft een zorgplicht. Dus: met één, misschien twee, telefoontjes wordt alles voor jou geregeld, tenminste als je jouw reis bij hem of haar hebt ondergebracht natuurlijk. Heb je dat niet gedaan en lekker de doe-het-zelver uitgehangen? Tja, dan sta je daar met je goede ‘ik vind reizen zo leuk’-gedrag…

Maar ook praktisch, hoe denk je een rondreis op een totaal ander continent in elkaar te kunnen zetten? Met verschillende hotels, binnenlandse vluchten? Hoe dan? En vooral waarom? Is het vanwege het geld? Denkt zo’n knutselaar het zelf goedkoper of beter te kunnen?

Toen ik die vraag stelde, was het antwoord: ‘We willen geen standaard rondreis en al helemaal niet met een groep andere mensen’. Maar dat hoeft ook helemaal niet. Zet al je wensen of desnoods de hele reis op papier - omdat je het uitzoeken ervan zo leuk vindt - en ga daarmee naar de dichtstbijzijnde reisadviseur. En tadaa, duizend vliegen in één klap. Zo geniet je niet alleen van die fantastisch in elkaar gezette reis, maar ook van alle zekerheden van een pakketreis.

Maar ligt hier een taak weggelegd voor de reisbranche om telkens weer te vertellen dat het via de juiste weg echt niet duurder is, maar wel veel beter, zekerder en ontzorgder? Sterker nog, vanwege de goede en directe contacten kan een reis ook goedkoper zijn. Moeten we dit van de daken blijven schreeuwen? Telkens weer? Misschien is dat de kracht van de herhaling.

Laatst maakte ik de vergelijking: iemand werkt al jaren als professional in de rolluikenbranche. Als ik een rolluik wil, kan ik zo’n ding vast ook zelf ergens kopen. Misschien wel voor een paar tientjes goedkoper. Ophangen moet ook nog wel lukken, paar schroefjes erin en klaar, want zo denkt de amateur-reizen-in-elkaar-zetter ook. Maar als dat ding dan schots en scheef hangt en het na een dag, of überhaupt, niet meer doet, mag ik niet huilen. Eigen schuld, dikke bult, toch?

En wie bel ik dan? Precies.

Sharon Evers
sharon@travelpro.nl

Linda Bosscher verruilde samen met haar man en kinderen bijna vijf jaar geleden Nederland voor Curaçao. Via haar platform Linda op Curaçao deelt ze een eerlijk beeld van het dagelijks leven op het eiland, voorbij het bekende vakantieplaatje. Geen geromantiseerd verhaal, maar een inkijkje in hoe het is om er echt te wonen.

Waarom is er gekozen voor Curaçao?
‘Die vraag krijg ik vaak: waarom Curaçao en niet een ander eiland? Het antwoord is eigenlijk heel simpel. We komen hier al sinds 2009 en tijdens de Covid-periode zat in Nederland alles dicht. Ik zag steeds meer mensen vertrekken en dacht: waarom gaan wij eigenlijk niet? We hebben geen andere landen overwogen of lijstjes gemaakt. Het besluit was puur gebaseerd op onze band met Curaçao. We hadden de mogelijkheid om ons leven anders in te richten en dachten: als we het nu niet doen, dan doen we het nooit.’

In eerste instantie was het plan tijdelijk. ‘We zouden een half jaar blijven, zodat de kinderen naar een Nederlandse school konden en alles relatief eenvoudig te regelen was. Inmiddels wonen we al bijna vijf jaar op Curaçao. Ik ben ook op andere Caribische eilanden geweest, zoals Aruba, Bonaire en St. Maarten. Elk eiland heeft zijn eigen vibe, maar Curaçao is voor mij toch echt het eiland waar alles samenkomt.’

Wanneer besefte je: dit is geen vakantie meer?
‘Dat moment kwam vrij snel. We reden vanaf het vliegveld naar ons huis en onderweg zag ik hoeveel vuil er langs de weg lag. Ondanks dat we hier al vaak waren geweest, viel het toen pas echt op. Wij kwamen hier altijd als vakantiegasten, verbleven in hetzelfde huis en zaten vooral in Jan Thiel. Dat is een bepaalde bubbel. Mijn dochter verwoordde het gevoel treffend. Ze zei: 'Dit is niet wat ik voor ogen had bij Curaçao'. Op dat moment wist ik: dit is het echte leven. Je belandt hier als inwoner razendsnel in de realiteit, omdat je meteen dingen moet regelen die je op vakantie nooit hoeft te doen.’

Waar moest je het meest aan wennen?
‘Aan hoe anders het leven hier is dan in Nederland. In Nederland word je geleefd door afspraken, verplichtingen en verwachtingen. Hier kwamen we aan en hadden we ineens tijd. Geen sportclubs, geen verjaardagen, geen vaste agenda’s. Niemand verwachtte iets van ons. Dat is wennen, want wat doe je met een dag als er niets hoeft? Je leert omgaan met het relaxte tempo: alles gaat hier een stuk langzamer. Als je iets geregeld wil hebben, kan dat traag en moeizaam voelen. Je moet geduld hebben, verwachtingen loslaten en accepteren dat dingen anders lopen dan je gewend bent.’

Tegelijkertijd bracht dat ook iets moois. ‘Er is veel meer spontaniteit. Je hoeft geen weken vooruit te plannen; een koffieafspraak kan vaak op de dag zelf. Afspreken op het strand gaat net zo makkelijk. Mensen nemen een barbecue mee, schuiven aan en zo ontstaat er vanzelf een groot familiegevoel.’

Je bent op social media heel open over het leven op Curaçao. Wat blijkt in de praktijk anders dan mensen vaak denken?
‘Ik wil het eerlijke verhaal vertellen. Dat deed ik vroeger al met mijn blog voor moeders en dat doe ik nu nog steeds. Ik krijg dagelijks berichten van mensen die ook naar Curaçao willen emigreren. Soms hoor ik dingen waarvan ik denk: dit beeld klopt niet met de realiteit. Veel mensen denken dat je hier de hele dag op het strand ligt. Dat is gewoon niet zo. Zelfs Nederlanders die hier op vakantie komen, zien Curaçao soms als Nederland in het klein. Maar dat is het absoluut niet. Natuurlijk zijn er supermarkten met Nederlandse producten en wordt er veel Nederlands gesproken, maar het dagelijkse leven is totaal anders.’

Via haar platform laat ze zien wat je écht kunt verwachten. ‘Waar moet je rekening mee houden? Hoe voelt het om hier te wonen? Curaçao is prachtig, maar het leven hier is anders. Als je dat begrijpt en je eraan kunt overgeven, kun je hier een heel fijn leven opbouwen, met meer rust, zon, een mix van culturen en altijd iets om te beleven.’

Mijn tip? Werk samen met mensen van het eiland zelf. Zij kennen Curaçao door en door

Welke plekken laten volgens jou het echte eiland zien?
‘Huur een auto en blijf niet hangen bij alleen de bekende plekken. Ga zelf op pad, rijd richting Westpunt en neem de tijd om rond te kijken. Eet lokaal, bijvoorbeeld bij Jaanchies, en bezoek kleinere stranden en baaien waar locals samenkomen en families op zondag barbecueën. Ook de ontmoetingen tussendoor zijn belangrijk: maak een praatje bij de pomp, in de supermarkt of bij een strandtent. Curaçao leer je kennen via mensen, niet via Google. Het echte eiland zit niet in de highlights, maar in het dagelijkse leven.’

Boca Sami noemt ze haar favoriete dorp. ‘Maar plan je dagen niet te strak. Curaçao werkt niet volgens Nederlandse logica. Laat ruimte voor spontaniteit, dat is geen luxe maar een noodzaak. Wie Curaçao alleen ziet als zon-, zee- en strandbestemming, mist het grootste deel van het eiland.’

Hoe kijk je als bewoner naar de groeiende toeristische belangstelling?
‘Die merk je op meerdere manieren. Het is drukker geworden op bekende plekken, stranden als Mambo en Jan Thiel zijn voller en in Willemstad liggen vaker cruiseschepen. Toerisme is belangrijk voor Curaçao en zorgt voor werk en levendigheid, dus ik gun het eiland die aandacht. Maar ik zie ook uitdagingen, zoals hogere prijzen, drukte en het risico dat alles te veel op toeristen wordt ingericht. Ik hoop dat de groei verschuift naar bewuster en kleinschaliger toerisme. Mensen die geïnteresseerd zijn in de cultuur, de bewoners en het dagelijkse leven. Dat houdt het eiland in balans.’

Welke tips heb je voor reisprofessionals?
‘Vertel het eerlijke verhaal. Verkoop Curaçao niet alleen als zon-, zee- en strandbestemming, maar laat zien dat het eiland karakter, cultuur en contrasten heeft. Neem Bandabou mee in het verhaal, de lokale eettentjes, de wijkjes en de geschiedenis.’Ze benadrukt het belang van verwachtingsmanagement. ‘Curaçao is geen all-inclusive eiland waar alles vanzelf gaat. Het tempo ligt lager en dingen lopen anders. Reizigers die daarop voorbereid zijn, beleven het eiland veel intenser.’ Haar belangrijkste advies: werk samen met locals. ‘Lokale ondernemers, gidsen en initiatieven kennen Curaçao van binnenuit en vertellen verhalen die je als buitenstaander simpelweg niet weet. Bovendien blijft het geld zo meer op het eiland. Bezoekers voelen dat verschil meteen: het wordt persoonlijker, echter en betekenisvoller. Dat is niet alleen beter voor de reiziger, maar ook voor Curaçao.’

Linda’s favoriete dag
‘Mijn favoriete dag begint vroeg. Op zaterdag zet ik bewust de wekker om half zes. Dat moment is helemaal voor mij: koffie drinken, de zonsopkomst bekijken, rust en vogels. Die stilte had ik in Nederland eigenlijk nooit.’ Ook de avonden koestert ze. ‘Als de warmte wegtrekt, zitten we met een wijntje op het terras, gaat de Big Green Egg aan en kijken we uit over zee. Geen haast, geen planning, gewoon samen zijn. Dat voelt als rijkdom.’

Meer Linda op Curaçao?
lindaopcuracao.com

Dit artikel is verschenen in Travelpro – Caribbean – 2026.

Barbados is elegant én rauw, historisch én modern, ontspannen én verrassend. Tijdens een reis, georganiseerd door Barbados Tourism Marketing Inc., ontdek ik samen met een groep reisprofessionals hoe gelaagd Barbados werkelijk is. Niet alleen langs de kust, maar ook landinwaarts én in ontmoetingen, verhalen en ritmes.

KLM vliegt in het winterseizoen drie keer per week, dinsdag, donderdag en zaterdag, van Amsterdam Schiphol naar Bridgetown op Barbados, waarmee het eiland weer direct bereikbaar is vanuit Nederland. De vlucht wordt uitgevoerd met een Boeing 787-9 Dreamliner, voorzien van Economy Class, Premium Comfort en Business Class. Met deze directe verbinding speelt KLM in op de groeiende vraag naar Caribische bestemmingen in de winter en biedt het reizigers een comfortabele en efficiënte start van hun verblijf op Barbados.

Aan boord
Na een vroege check-in op Schiphol, en dankzij Raymond Reedijk (Sales Director Indirect Sales KLM) een extra fijn welkom in de KLM Crown Lounge, stijgen we halverwege de ochtend met KLM op richting Bridgetown. Na een korte tussenstop in Georgetown bereiken we na ongeveer dertien uur Barbados. Op de terugweg vliegen we overigens wel direct vanaf Bridgetown naar Amsterdam, waardoor de vlucht een kleine acht uur duurt. Maar goed, wie KLM kent, weet dat het goed toeven is aan boord. Met lekker eten en drinken, de nieuwste films, leuke series en aangename muziek die je in het entertainmentsysteem vindt. Maar je kunt er natuurlijk ook voor kiezen om even de ogen te sluiten en alvast weg te dromen bij datgene wat je amper een paar uur later in het echt gaat zien. Voor je het weet, ben je aan de andere kant van de wereld, om precies te zijn op het eiland van de heerlijkste rum, ritmische muziek, mooie stranden en knalblauwe zee, indrukwekkende natuur en dat van zangeres Rihanna.

Wanneer we in de vroege avond landen op Grantley Adams International Airport, voel je meteen de warmte van Barbados, letterlijk en figuurlijk. Ons eerste verblijf is South Point Hotel, kleinschalig en modern, pal aan zee. Iets later op de avond leren we elkaar beter kennen, uiteraard onder het genot van Barbadiaanse hapjes en een versbereide rumpunch, de specialiteit van het eiland. De toon is gezet, inhoudelijk maar ontspannen.

Per Jeep
De volgende ochtend staat volledig in het teken van het ontdekken van de groene schoonheid van Barbados. In een Jeep trekken we het eiland over, dwars door het binnenland en langs kusten die elk hun eigen karakter hebben. Al snel laten we de meer aangeharkte zuidkust achter ons en rijden we door uitgestrekte suikerrietvelden. Tussen het groen liggen kleine dorpen verscholen, met felgekleurde houten huizen, lokale winkeltjes en bewoners die vanaf hun veranda vriendelijk zwaaien. Naarmate we verder oostwaarts rijden, verandert het landschap merkbaar. De wegen slingeren en het groen wordt nog intenser. Bij de eerste uitzichtpunten aan de oostkust horen we de oceaan al voordat we haar zien. De Atlantische Oceaan beukt hier zonder genade op de kustlijn en dat maakt dit deel van het eiland een paradijs voor surfliefhebbers.

In Bathsheba (St. Joseph) en de omliggende kuststreek zie je een landschap dat bijna on-Caribisch aandoet. Geen rustige lagunes of wuivende palmenstranden, maar een ruige schoonheid die eerder aan Ierland of Schotland doet denken, maar dan tropisch groen. Gigantische rotsblokken liggen verspreid langs de kust, omringd door schuimend water, terwijl surfers in de verte de golven met gemak, zo lijkt het, trotseren. Het is een plek waar je komt om te kijken, te voelen en te begrijpen hoe veelzijdig dit eiland werkelijk is.

Juist hier, aan deze ongetemde kant van Barbados, wordt duidelijk hoe groot het contrast op zo’n klein eiland kan zijn. Binnen een uur rijd je van idyllische stranden naar dramatische natuur, van kalme zee naar ontembare oceaan. De Island Safari Jeep Tour maakt niet alleen het landschap inzichtelijk, maar ook het veelzijdige karakter van Barbados.

Als een local
’s Avonds staat Oistins Fish Fry op het programma, of beter gezegd, op het menu. Kort gezegd eten we onder meer gegrilde vis, rijst en macaroni pie tussen locals en bezoekers, met livemuziek. Maar eigenlijk is Oistins Fish Fry veel meer dan dat, het is een sociale gebeurtenis die je een fantastisch inkijkje geeft in het lokale leven op Barbados. Oistins ligt aan de zuidkust van het eiland en was van oorsprong een vissersdorp. Dat is nog altijd zichtbaar. Aan het einde van de middag keren de vissersboten terug en wordt de vangst van de dag direct verhandeld. Zodra de zon ondergaat, verandert het hier op vrijdag- en zaterdagavond in een kleurrijk openluchtfeest. Lange rijen voor de kraampjes en eenvoudige restaurants bereiden de vis op traditionele wijze, gegrild, gebakken of gestoofd, geserveerd met rijst, coleslaw, macaroni pie en pittige sauzen. De smaken zijn puur en ongecompliceerd, precies zoals de Bajan-keuken bedoeld is. Wat Oistins zo bijzonder maakt, is de sfeer. Toeristen en locals lopen hier moeiteloos door elkaar. Families eten aan plastic tafels, vrienden drinken rumpunch of Banks-bier en kinderen spelen op het plein. Vanuit verschillende hoeken klinkt muziek, calypso, soca en reggae lopen in elkaar over, soms live, soms uit luidsprekers.

Zuidkust
De zaterdag begint rustig met ontbijt aan zee, waarna we meerdere resorts aan de zuidkust bezoeken. Sea Breeze Beach House, Bougainvillea Beach Resort en Divi Southwinds laten elk een andere kant van het eiland zien, van familievriendelijk tot stijlvol en kleinschalig. In de middag stappen we aan boord van een catamaran voor een sunset dinner cruise. Terwijl de zon langzaam in zee zakt en de lucht goud kleurt, wordt nog maar eens duidelijk waarom Barbados zo’n eigen karakter en sfeer heeft.

Verborgen paradijs
De volgende dag bezoeken we onder meer Abidah by Accra, Little Arches en het Wyndham Grand Barbados. Elke accommodatie vertelt een eigen verhaal, maar allemaal delen ze een sterke focus op service en locatie. In de middag bezoeken we Hunte’s Gardens. Dit is een van de meest verrassende en intieme plekken van Barbados.

Verborgen in het heuvelachtige binnenland van St. Joseph ontvouwt zich hier geen klassieke botanische tuin, maar een zorgvuldig gecomponeerde groene wereld die aanvoelt als een levend kunstwerk. Hunte's Gardens is aangelegd in een natuurlijke kloof, waardoor je 'm niet in één oogopslag overziet. In plaats daarvan daal je langzaam af over smalle paadjes die zich steeds opnieuw openen naar kleine, groene hoekjes. Varens, palmen, orchideeën en exotische bloemen groeien in lagen boven en naast elkaar, waardoor de tuin een bijna driedimensionaal karakter krijgt.

Wat Hunte’s Gardens extra bijzonder maakt, is de persoonlijke signatuur van oprichter Anthony Hunte. Hij beschouwt de tuin als een voortdurend werk in uitvoering en schijnt vaak zelf aanwezig te zijn. Het is een plek waar je uren kunt, en mag, blijven zitten om alle details op te nemen.

Het diner is bij Champers, aan de zuidkust van Barbados, in de wijk Christ Church. Het restaurant is spectaculair gelegen, direct aan zee, bovenop een klif met uitzicht over de Atlantische Oceaan. Vanuit de terrassen kijk je uit over de rotsachtige kustlijn en hoor je voortdurend het geluid van de golven onder je.

Over water
Op maandag verhuizen we naar Waves Hotel & Spa, maar niet voordat we de westkust vanaf het water hebben verkend. Met watertaxi’s bezoeken we onder meer The House, Treasure Beach en Colony Club. De westkust, ook wel de Platinum Coast genoemd, ademt rust en elegantie. Het water is hier kalm, de stranden breed en de sfeer ingetogen. Watersporten, lunches aan zee en site inspections wisselen elkaar af. Het is een ontspannen dag, ondanks het volle programma. In de avond, en na een heerlijke massage, genieten we van een diner bij Seascape, het restaurant in het hotel.

Bridgetown
Barbados is meer dan hagelwitte stranden én een prachtige groene natuur, en dat wordt tijdens deze reis nogmaals bevestigd tijdens een historische wandeling door Bridgetown, onder leiding van historica Claudette Levi-Farnum. We wandelen langs de Careenage, ooit het kloppend hart van de haven, waar schepen werden geladen, gerepareerd en bevoorraad. Hier werd Barbados verbonden met de rest van de wereld, zowel economisch als cultureel, maar ook met de donkere hoofdstukken uit het verleden.

Claudette vertelt hoe de stad zich ontwikkelde rond handel en plantage-economie, en hoe slavernij eeuwenlang het fundament vormde van de welvaart die vandaag nog zichtbaar is in de architectuur. De route gaat door smalle straten en langs statige koloniale gebouwen, kerken en voormalige pakhuizen, waar Britse invloeden nog altijd herkenbaar zijn. Tegelijkertijd krijgen deze plekken betekenis door de verhalen van de mensen die hier leefden en werkten, vaak onder dwang. Het verhaal van emancipatie en veerkracht loopt als een rode draad door de wandeling. Claudette laat met veel trots zien dat Bridgetown meer is dan een stad, het toont menselijke geschiedenis en doorzettingsvermogen. Tussen historische panden rijden bussen af en aan, marktkramen verkopen fruit en snacks, en mensen groeten elkaar in het voorbijgaan. Bridgetown leeft en beweegt en is een must-visit bij uitstek.

Later op de dag bezoeken we The Sands en Coconut Court, beide hotels die de ontspannen sfeer van de zuidkust perfect vangen. De avond sluiten we af bij Restaurant Dosa, in Waves Hotel & Spa, waar een heerlijk Indiaas diner op ons wacht.

Icoon
Woensdag draait om iconen. Fairmont Royal Pavilion, Cobblers Cove en vooral Sandy Lane laten zien waarom Barbados al decennialang geliefd is bij reizigers die comfort en luxe waarderen. Na een heerlijke lunch bij Sandy Lane volgt een bezoek aan het Mount Gay Visitor Centre, waar de geschiedenis van de nationale trots niet alleen wordt verteld, maar ook wordt geproefd. Mount Gay is de oudste rumdistilleerderij ter wereld en dat erfgoed voel je, en proef je, in alles.

Na het proeven van diverse rumsoorten van Mount Gay en het zelf maken van cocktails volgt een korte rit over Rihanna Drive. Voorheen heette de straat Westbury New Road, in de wijk St. Michael, net buiten Bridgetown, maar in 2017 is deze vernoemd naar Robyn Rihanna Fenty, ofwel de wereldbekende zangeres Rihanna. Aan deze straat ligt ook het huis waar Rihanna haar jeugd doorbracht, een bescheiden, felgekleurd huisje dat inmiddels is uitgegroeid tot een informele bezienswaardigheid. Geen museum, geen afzetlinten, maar gewoon een woonhuis in een normale buurt. Juist dat maakt de plek zo sterk, het laat zien hoe ongepolijst en gewoon haar achtergrond was.

De avond eindigt feestelijk bij Harbour Lights in St. Michael, aan Carlisle Bay, net ten zuiden van het centrum van Bridgetown, waar diner en show samenkomen in een explosie van kleur, muziek en dans. Terwijl de zon langzaam wegzakt achter de Caribische Zee en fakkels het strand verlichten, vullen ritmes van calypso en soca de lucht. Danseressen in uitbundige kostuums brengen het podium tot leven, afgewisseld door vuuracts en livemuziek. Aan lange tafels wordt genoten van lokale specialiteiten, rum vloeit rijkelijk en het publiek laat zich moeiteloos meeslepen. Wat begint als een diner, mondt uit in een avond waarop stilstaan geen optie meer is en Barbados zich van zijn meest uitbundige kant laat zien.

Afscheid in Caribisch tempo
De laatste dag verloopt rustig. Tijd om nog één keer de zee in te gaan, souvenirs te kopen of simpelweg te genieten van nietsdoen, een essentieel onderdeel van het leven op Barbados. Maar voor we richting de luchthaven vertrekken, gaan we naar Harrison’s Cave. In het groene binnenland van het eiland schuilt een ondergrondse wereld van koraalkalksteen, met natuurlijke tunnels en kristalhelder stromend water. Het hoogtepunt is de Great Hall, waar stalactieten als bevroren watervallen aan het plafond hangen en stalagmieten langzaam omhoog groeien. Door de subtiele verlichting krijgen de formaties een bijna magische uitstraling. Door de grot stromen heldere beekjes en kleine watervallen, die vooral in het regenseizoen extra spectaculair zijn. De grot is comfortabel te bezoeken per elektrische tram, begeleid door een gids die vertelt over het ontstaan en de ontdekking van Harrison’s Cave.

Wat deze reis bevestigt, is dat Barbados geen bestemming is die je even afvinkt. Het eiland nestelt zich onder je huid. Door zijn stranden, ja, maar vooral door de verhalen, de mensen en de balans tussen verfijning en echtheid. Barbados laat zich niet haasten, en misschien is dat wel de grootste luxe.

Wat vinden anderen?

‘Op Barbados voel je je meteen welkom’
Lisa Ruhl (Prijsvrij Vakanties & D-reizen): ‘Wat op Barbados direct opvalt, is de oprechte vriendelijkheid van de lokale bevolking, die je overal met een glimlach ontvangt en je meteen een welkom gevoel geeft. Het eiland is verrassend veelzijdig en daardoor geschikt voor uiteenlopende reizigers: van liefhebbers van zon, zee en strand tot reizigers die geïnteresseerd zijn in cultuur, natuur en geschiedenis, met Bridgetown als historisch hoogtepunt en het groene binnenland als rustpunt. Ook het aanbod aan accommodaties is breed, variërend van grootschalige resorts tot intieme boutiquehotels, waardoor er voor iedere reisstijl een passende plek is. Een absolute aanrader is Oistins Fish Fry, waar locals en bezoekers samenkomen voor lokale gerechten, muziek en een ongekend gezellige sfeer die perfect de gastvrijheid van Barbados weerspiegelt. En dan is er natuurlijk nog de rum, die overal een rol speelt, van een welkomstrinkje tot uitgebreide proeverijen, en waarmee de trots van het eiland op zijn rumcultuur op een aanstekelijke manier voelbaar wordt.’

‘Een eiland dat blijft verrassen’
Isabel Adam (Avila Reizen): ‘Wat op Barbados meteen opvalt, is de verrassende hoeveelheid groen en natuur, waardoor het eiland veel meer te bieden heeft dan alleen strand en zee. Die afwisseling maakt de activiteiten divers en zorgt ervoor dat je gemakkelijk uitstapjes combineert met ontspannen momenten aan het water. Barbados is daarmee vooral geschikt voor reizigers die willen genieten van een helderblauwe zee en mooie stranden, maar het ook leuk vinden om af en toe iets actiefs te ondernemen. Het aanbod aan accommodaties is breed en gevarieerd, met duidelijke verschillen in stijl, sfeer en omvang, maar vrijwel altijd met directe toegang tot het strand, wat goed past bij het karakter van de bestemming. Een absolute aanrader is de jeepsafari, die een compleet en ontspannen beeld van het eiland geeft, zonder dat je zelf hoeft te rijden, terwijl je onderweg op een toegankelijke manier kennismaakt met de natuur en cultuur. Extra bijzonder is dat Barbados door zijn niet-vulkanische ondergrond unieke ervaringen biedt, zoals een bezoek aan Mount Gay en indrukwekkende grotten, wat het eiland nog onderscheidender maakt binnen het Caribisch gebied.’

‘Kleinschalig, gastvrij en vol karakter’
Monique Duwel (The Travel Club): ‘Wat op Barbados direct in het oog springt, is het ontspannen sfeertje, de open en vriendelijke mensen en het verrassend groene binnenland. Het eiland is vooral geschikt voor reizigers die eens iets anders willen dan de bekende ABC-eilanden en die waarde hechten aan kleinschalige accommodaties. Dat beeld wordt bevestigd door het hotelaanbod, dat opvallend intiem is, zelfs bij de all-inclusive resorts. Qua activiteiten springen er meerdere uit, met de catamarancruise als hoogtepunt voor liefhebbers van varen, muziek en een goede rum, terwijl ook de jeepsafari met een enthousiaste gids een absolute aanrader is. Barbados nodigt uit om ontdekt én aangeboden te worden, met daarbij wel de praktische tip om goed te letten op directe vluchten zonder tussenlanding in Guyana, aangezien die tussenstop de reistijd aanzienlijk verlengt.’

‘Barbados voelt warm, vrolijk en net even exclusiever’
Patrizia Struchel (333travel): ‘Wat op Barbados direct opvalt, is de warme en vrolijke vibe van het eiland, waar je overal met een glimlach wordt begroet. De combinatie van prachtige stranden, een azuurblauwe zee en een weelderig groen binnenland maakt het beeld compleet. Barbados is een allround bestemming, maar voelt tegelijk net iets exclusiever dan bijvoorbeeld Curaçao, vooral doordat het eiland minder Nederlands aanvoelt en internationaler is ingesteld. Het is daarmee geschikt voor een brede groep reizigers, van families met kinderen en actieve vakantiegangers tot stelletjes en solo-reizigers die op zoek zijn naar ontspanning, cultuur en comfort. Ook het aanbod aan accommodaties is gevarieerd, met een mix van charmante boutiquehotels en comfortabele drie- en viersterrenhotels aan zowel de zuid- als westkust. Opvallend is dat veel all-inclusive hotels werken met à-la-carte restaurants in plaats van buffetten, wat bijdraagt aan een exclusievere en ontspannen sfeer. Tot de hoogtepunten behoren een historische wandeling door Bridgetown, een rumtasting bij Mount Gay, waar rum als vloeibaar goud wordt beleefd, en een bezoek aan Harrison’s Cave, waar ondergrondse watervallen en indrukwekkende grotten een verrassende kant van Barbados laten zien.’

Foto opening: Mabel van Eijk, Monique Duwel, Patrizia Struchel, Isabel Adam, onze gids Sonia, Gwen Ramadhin, Christel Bouman, Lisa Ruhl en Manuala Hafkamp.

Dit artikel is verschenen in Travelpro – Caribbean – 2026.

De relatie tussen Cuba en de Verenigde Staten blijft een speelbal van politiek, beeldvorming en misverstanden. Wat betekenen de aangescherpte Amerikaanse regels nu écht voor reizigers? En hoe ervaar je Cuba vandaag de dag als bestemming? Femke de Groot-van Dijk (JBC-Agencies) schetst een genuanceerd beeld van reizen naar Cuba, maar mét oog voor de realiteit op straat.

De relatie tussen Cuba en de Verenigde Staten lijkt voortdurend te bewegen. Hoe zou je de huidige stand van zaken omschrijven voor reizigers?
‘De relatie tussen de VS en Cuba is al sinds 1962 in beweging door het instellen van een embargo door de VS tegen Cuba. Met tussenpozen is de situatie verbeterd, zoals onder president Obama, maar daarna steeds weer aangescherpt. Niemand begrijpt meer waar het over gaat, maar de VS blijven stug volhouden. Door Donald Trump (president van de Verenigde Staten) en Marco Rubio (minister van Buitenlandse Zaken) worden regels steeds verder aangescherpt door grote kreten en het creëren van een sfeer die nadelig is voor Cuba én voor het toerisme. Vóór de revolutie was Cuba voor Amerikanen een geliefde vakantiebestemming, zoals bijvoorbeeld Spanje voor Nederlanders. Cuba heeft vanuit Amerika een korte vliegtijd en biedt een heerlijk tropisch klimaat. In de periode van president Obama (waarin Obama de eerste Amerikaanse president werd die Cuba bezocht sinds 1928) werd Cuba een IT-bestemming en werden reis- en handelsrestricties aangepast, waardoor de handel floreerde tussen Cuba en Amerika. Allotments, gidsen, huurauto’s en bussen waren niet aan te slepen, met als gevolg dat deze (en die van veel andere Europese organisaties) werden weggekaapt tegen veel hogere prijzen. Na Obama kwam Trump en werden de regels aangescherpt. Reizen en zakendoen met Cuba werd ingewikkelder, maar nog steeds mogelijk. In 2021 heeft de Trump-regering Cuba op de State Sponsors of Terrorism-lijst gezet, waardoor reizen naar Amerika niet meer mogelijk is met een ESTA als je op of na 12 januari 2021 op Cuba bent geweest.’

Hoe is Cuba voor toeristen?
Femke: ‘We zeggen vaak: Cuba is Cuba. Naar mijn mening is er geen ander land ter wereld dat zoveel eigenaardigheden, bijzonderheden en gekkigheden kent als Cuba. De gebouwen zijn schreeuwerig oud, maar ook schitterend, zelfs in afbrokkelende staat. Daarnaast is er niets sterkers dan de Cubaanse mindset. Handel op de zwarte markt floreert hevig en is geweldig om te zien als je door de straten in Havana loopt. Een oude Lada die komt aanrijden, de kofferbak opent en waaruit complete serviessets, campingovens en zonnepanelen komen.’

‘Als je leert om te gaan met het zwoele Cubaanse ritme en de Cubanen in je hart sluit, weet je dat Cuba een bestemming is om nooit te vergeten. Alles kan, terwijl het lijkt alsof niets mag. Dat je voor reizen naar Cuba een gebruiksaanwijzing nodig hebt, is iets wat iedereen weet. Daarom is het dus belangrijk om vooraf een goed gesprek aan te gaan met de reiziger in kwestie: wat zijn de verwachtingen van en de plannen voor Cuba? Als je met de juiste instelling en verwachting naar Cuba reist, zal je het geweldig hebben. Zijn de reizigers in kwestie nog nooit buiten Europa geweest, begin dan bijvoorbeeld in Panama of Costa Rica als je de Latijns-Amerikaanse cultuur wil ontdekken en bewaar Cuba voor later.’

Havana is een van de grootste steden ter wereld, subtiel, smakeloos en toch koppig gracieus - een stad waar 'alles kan gebeuren'
Winston Churchill

Welke Amerikaanse maatregelen hebben op dit moment de meeste impact op reizen van en naar Cuba?
‘Voor toerisme vanuit Europa heeft de beperking rondom het reizen met een ESTA de grootste impact. Belangrijk om te vermelden is dat het niet zo is dat je nooit meer Amerika in mag komen als je op Cuba bent geweest, want dat hoor ik nog steeds veel mensen roepen. Je kan alleen niet op basis van een ESTA het land binnenkomen. Hiervoor moet men bij de Amerikaanse ambassade een B1-visum aanvragen, waarna je daarna tien jaar probleemloos naar Amerika kunt reizen.’

In hoeverre zijn reisregels de afgelopen jaren versoepeld of juist aangescherpt?
‘Als je het hebt over de inreisregels om naar Cuba te reizen, zijn deze eigenlijk niet veranderd. Het enige wat juist is verbeterd, is de vervanging van de ouderwetse papieren toeristenkaart door een elektronische variant, waardoor je heel snel (binnen een paar minuten) een visum kunt genereren. De papieren informatiekaart die je voorheen in het vliegtuig moest invullen, is ook vervangen door een elektronische variant (D’Viajeros) en gekoppeld aan het elektronische visum. Wat daarnaast goed is, is dat je als reiziger ook veel humanitaire hulpproducten mag meenemen zonder dat je dit hoeft aan te geven. Hierdoor kan je écht een verschil maken voor de Cubaanse bevolking. Laten we wel wezen, Cuba is nog steeds een derdewereldland en rekent op én is afhankelijk van hulp van anderen. Toerisme is de grootste inkomstenbron en daarom is het belangrijk om te kijken naar wat er op Cuba juist wél kan en mogelijk is.’

Wat zijn de belangrijkste misverstanden die je bij reizigers tegenkomt over reizen naar Cuba?
‘Zoals ik eerder aangaf, dat men na een verblijf op Cuba wellicht niet met een ESTA Amerika kan binnenkomen, maar wel met een B1-visum. Daarnaast wordt er vaak gewezen op de negatieve berichtgeving in de media, zoals langdurige black-outs, orkanen, VS versus Cuba, Trumps bijzondere landjepik-mentaliteit et cetera. Maar wat je niet leest in de media zijn de fijne Cubanen die na elke gebeurtenis weer hun rug rechten en laten zien: hier staan we dan én we zijn niet klein te krijgen. Is er geen stroom? Eigenaren van casa’s (homestay bij Cubanen thuis) en paladares (kleine restaurants, gerund door Cubanen, niet door de overheid) zijn inventief en voorzien hun gasten door zonnepanelen en generatoren van een gastvrij verblijf, heerlijke verse lunches en vers gevangen kreeft voor het diner.’

‘Hiermee wil ik ook direct de berichten in de media weerleggen over het voedseltekort. Ook op Cuba geldt “cash is king”. Met dollars en euro’s kan je alle kanten op. Door juist deze harde valuta uit te geven en te besteden in casa’s en paladares, help je juist Cubanen. Met euro’s en dollars kunnen zij weer inkopen doen op de zwarte markt, zodat ze bijvoorbeeld wasmiddel of schoonmaakmiddel kunnen kopen of een heerlijke frisse fruitschaal kunnen maken. Femke zegt ook: ‘Daarnaast hebben diverse hotelketens, zoals Iberostar, Meliá en Blue Diamond, hun eigen importmaatschappij, waardoor zij zonder problemen allerlei goederen kunnen importeren en zo op deze manier de hotels kunnen voorzien van voldoende voorraad.’

Benzine is ook een onderwerp dat veelvuldig in het nieuws komt. Femke: ‘Ja, er is een benzinetekort, dat is er al jaren, waarbij het ene jaar iets heviger is dan het andere. De Cubaanse overheid heeft een aantal tankstations aangewezen waarbij toeristen kunnen tanken en niet in een urenlange rij hoeven te staan, zoals de Cubanen zelf. Op pad met een huurauto kan zeker en het is prettig om je op deze manier over het eiland te bewegen. Wij adviseren echter wel om de westelijke en centrale provincies van het eiland met een huurauto te ontdekken, tot ongeveer Camagüey. Bij het boeken van een huurauto ontvangen reizigers een recente lijst met ‘speciale’ tankstations. Betalen kan overigens alleen per creditcard.’

Welke tips heb je voor reisprofessionals?
‘Cuba is en blijft Cuba. Laat klanten openstaan voor verrassingen, daardoor beleven ze de mooiste momenten. Reis met verstand en bij twijfel niet doen! De Cubaanse natuur is prachtig en de bevolking is nog steeds authentiek en gastvrij. De uitdagingen maken mensen inventief en bijzonder. Cuba is een land waar je geweest moet zijn om de andere kant te zien.’

Wat zijn jouw persoonlijke favorieten op Cuba?
‘Genieten van de kookkunsten in een van de bijzondere paladares. Chef Ivan Justo is mijn persoonlijke favoriet. Maar ik struin ook graag door de straten van Havana en geniet van alle eigenaardigheden die mijn pad kruisen.’

Wat is jouw lievelingsdeel op Cuba?
‘Ik ben inmiddels vier keer op Cuba geweest en de combinatie van het bruisende Havana, de uitgestrekte valleien van Viñales en de met kinderkopjes bezaaide straten van het boerse Trinidad is naar mijn mening de perfecte weerspiegeling van de veelzijdigheid van Cuba. Voeg daar nog de azuurblauwe zee van Varadero aan toe en het ideale plaatje is rond.’

Na Cuba naar Amerika
Wanneer je na of op 12 januari 2021 op Cuba bent geweest, dien je óók een B1- of B2-visum (of gecombineerd visum) aan te vragen en is reizen op een nieuwe ESTA niet meer mogelijk. Een visum voor de VS vraag je aan door online het DS-160-formulier in te vullen op de website (ceac.state.gov/genniv), de visumleges te betalen en een afspraak te maken voor een interview op het Amerikaanse consulaat in Amsterdam. Zorg voor een geldig paspoort, pasfoto’s en bewijsstukken van het reisdoel. Begin op tijd met het aanvragen van een visum. Hoewel de stappen te overzien zijn, kan de wachttijd bij het consulaat sterk oplopen.

Wat is een B1-visum?
Het B1-visum is een businessvisum en een zogenaamd non-immigrantvisum. Het biedt de mogelijkheid om maximaal 180 dagen in de VS te verblijven. Daarbij mag je geen ‘werk’ verrichten, maar zakendoen is wel toegestaan. Een vergadering of congres bijwonen, onderhandelingen voeren of procederen is dus wel toegestaan onder dit visum.

Wat is een B2-visum? Het B2-visum is een toeristisch non-immigrantvisum. Hiermee kun je dus als toerist het land binnenreizen. Het visum is gericht op recreatie of vrienden- of familiebezoek. Ook mag je op dit visum een aantal andere activiteiten ondernemen terwijl je in Amerika bent. Dit zijn activiteiten als een medische behandeling ondergaan, deelnemen aan activiteiten van liefdadigheidsorganisaties, deelnemen aan cursussen (géén opleiding) of deelnemen aan muziek- of sportevenementen.

Wellicht wil je in de toekomst zowel voor zaken als voor een vakantie naar de VS. Dan is het aan te raden om het gecombineerde B1/B2-visum aan te vragen, waarmee je dus de voordelen van beide hebt.

Dit artikel is verschenen in Travelpro – Caribbean – 2026.