Maar mijn ergernis heeft het toch overwonnen en zo klim ik aan het einde van de zoveelste lange werkdag vanuit de tuin toch nog maar even in de virtuele pen.

Of je nu Ben Smit heet of Booking.com, Action of John van de Mol, allemaal hebben ze wat gemeen met elkaar. Het zijn allemaal partijen die op handige wijze gebruik willen maken van wat deze crisis ook voor kansen geeft.

Niets nieuws onder de zon, al eeuwen gaat het zo en daar hebben we ook het gezegde ‘de ene zijn dood de andere zijn brood’ aan overgehouden’.

Maar dit alles is natuurlijk een kwestie van fatsoen, immers al deze partijen zijn uitermate goed af en dat geldt zeker niet voor de vele ondernemers in de reiswereld en daarbuiten.

Wat mij betreft wachten we de afloop van deze crisis af en gaan dan eens met elkaar het debat aan of we nog wel behoefte hebben aan dergelijke ondernemingen en hun leiders.

Ik ben in ieder geval van mening van niet.

Als je van deze samenleving alleen wilt parasiteren in tijden als deze dan ben je geen knip voor je neus waard.

Benno Friedberg
Advocaat
Friedberg & Mahn
advocaten.mediators

Ik zei weliswaar op kwetsende wijze dat u te dik bent, u een zwarte of witte of gele huidskleur heeft, dat u joods, moslim of katholiek bent met alle gevolgen van dien, maar ik bedoelde het niet zo als ik het gezegd heb. En nu iedereen over mij heen valt, zeg ik dus maar sorry, sorry en nogmaals sorry. Daarmee is het dan weer klaar.

Deze week rolden ze weer over elkaar heen. De dames en heren die ons zo graag, via gevraagde en ongevraagde publiciteit, van hun commentaren willen voorzien, want daarop zitten we natuurlijk op te wachten.

Van Olcay Gulcen tot lid van de 1ste kamer Beukering. Van staatsecretaris Snel tot de zoveelste vlogger die het weer eens te bont had gemaakt. Sorry, sorry en nogmaals sorry.

Bijna allemaal ook nog eens slimme mensen die het kennelijk nodig vonden om ter eer en meerdere glorie van zichzelf anderen keihard te krenken en daarmee dan ook nog eens weg te komen, want zo hadden zij het natuurlijk niet bedoeld.

Laat ik het maar eens hardop zeggen, ik walg inmiddels van dit sorry cultuurtje.

Aan dit roeptoeteren moet maar eens een einde komen. Er is geen rechtvaardiging voor het nodeloos krenken van onze medemensen en het zeggen van een simpel 'sorry’ als vervolgens iedereen in onze maatschappij over je heen valt, dat is dan onvoldoende. Denk eens na voor dat je iets zegt dat kwetsend kan overkomen en wellicht dat men zich dan bedenkt en dat achterwege laat.

Sorry dat ik dit zo vind, maar het is even niet anders.

Benno Friedberg
Advocaat
Friedberg & Mahn
advocaten.mediators

Enkele weken geleden bleek de zoveelste Staatscommissie daar onderzoek naar te hebben gedaan en kwam met een duimendik rapport waarin dus al stond wat we wisten. In de weken erna hoorde ik nauwelijks enige reactie van de altijd toch graag roeptoeterende politici. Het bleef akelig stil, kennelijk onderschrijven ze de conclusies. Hoe kan het ook anders.

Maar die stilte is veelzeggend, want hoe kan het nu zijn dat onze bestuurders erkennen ver weg van ons te staan en daar niets aan te doen. Denkt men nu werkelijk dat een paar optredens bij Jinek of RTL die problemen zal wegnemen. Is men werkelijk zo ver gedaald? Ik heb inmiddels zelf het gevoel dat wij burgers alleen nog maar voor alles mogen betalen en voor de rest niet serieus genomen worden.

Of het nu de aankomende vliegtaks is of de energiebelastingen (bijna 50% van de rekening zijn belastingen) of de heffingen op onze auto’s, afvalverwerking, medische zorg, gemeentelijke belastingen en ga zo maar door.
We worden inmiddels bedolven onder de belastingen en andere staatsgerelateerde heffingen en dan zegt onze MP Rutte nog dat we er allemaal op vooruit gaan...... Denkt hij nu echt dat we hem geloven en staat hij zover van ons af dat hij niet meer weet dat deze mededeling gewoonweg niet waar is.

Gisteren hoorde ik op TV dat de milieumaatregelen gevoed zullen gaan worden door 600 voorstellen, 600 keer dus een beroep op ons om te betalen en daarmee dan het milieu helpende. Ik ben daar faliekant tegen, niet omwille van het milieu maar omwille van het feit dat we weer het slimste jongetje van de klas willen zijn en landen als de VS, China en dergelijken zich niets van ons aantrekken en gewoon doorgaan met hun vervuilingen. En zij zullen geen voorbeeld nemen aan ons opgeheven vingertje. En natuurlijk wil ik wel betalen, maar dan voor maatregelen die wereldwijd gelden en echt zorgdragen voor een verantwoorde verbetering van ons milieu en niet slechts ter delging van onze staatskas.

Mr. Benno Friedberg
Advocaat

Friedberg & Mahn
advocaten.mediators

Blij verrast ben ik dan ook over de actie van de politie die besloten heeft om minder bonnen uit te schrijven of ons erop te wijzen dat de snelheidscontroles betwistbaar zijn.

Maar in de reisbranche ligt dat anders, of het nu de veiligheidsmedewerkers van Schiphol zijn of de piloten van tal maatschappijen, al hun acties leiden tot vertragingen voor de passagiers.

Waarom zijn de bonden zo weinig creatief dat ze niet in staat zijn om publieksvriendelijke acties te bedenken? Of hopen de stakers op deze wijze de getroffen passagiers het leven zo zuur te maken dat deze vervolgens op hun beurt weer de bedrijven zullen gaan aanspreken om meer loon te geven of betere arbeidsomstandigheden te bewerkstelligen?

In dat laatste geloof ik niet echt en de gefrustreerde reiziger zal toch eerst zijn boosheid richten op de stakende werknemer.

En dat terwijl er best begrip is voor de wensen van deze werknemers, immers een redelijk salaris en goede arbeidsomstandigheden vallen wel in de smaak.

Maar je kunt ook overdrijven zoals we bij Air France met regelmaat zien, erg zonde voor alle inzet van onze KLM-ers en zelfs zo beschadigend dat de winstgevendheid van de onderneming deuken oploopt.

Dus bonden, wees wat meer creatief en bedenk eens wat aardige acties.

Mr. Benno Friedberg
Advocaat

Friedberg & Mahn
advocaten.mediators

Daarmee is de KLM dus gewoon een onderdeel geworden van Air France. En daarover hebben wij niets meer te zeggen anders als via het middel van de aandelen. En ook daar heeft de Nederlandse overheid nauwelijks enige zeggenschap nu zij een kleine aandeelhouder is.

Waarom de constructie zo opgezet is en waardoor het lijkt dat de KLM Nederlands is, heeft alles te maken met bilaterale vliegrechten waarbij de eigenaar van de luchtvaartmaatschappij een duidelijke binding met een verdragsland moet hebben, wil zij gebruik kunnen maken van de routerechten.

Helder moge het zijn dat de toenmalige politieke bestuurders het beste met de KLM voorhadden. Zo stellen zij althans. Helder is ook dat deze zelfde overheidsdienaren ons niet het hele verhaal hebben voorgehouden.

En daar wringt de schoen, immers, wij als Nederland en wij samen als Nederlandse overheid, hebben niets te zeggen over een Franse onderneming. Zelfs al wil men in Den Haag anders doen voorkomen en iedere keer heeft het de schijn daarvan.

Maar laten we ons niets wijsmaken, de Pavlov reacties in Den Haag zijn slechts bedoelt om ons gepeupel tevreden te houden. Alle spoedreisjes van onze minister kunnen beter betiteld worden als snoepreisjes, want meer dan op bezoek gaan naar Parijs is er niet bij.

Ik vraag mij al jaren af welk dealtje er op de achtergrond met de Fransen is gemaakt toen de KLM werd verkocht.

Met deze vennootschapsrechtelijke werkelijkheid moeten we dus leven en logisch dan ook dat de CEO van de KLM (en ook het door de politiek naar voren geschoven RvC lid) aangeeft dat het losmaken van de KLM uit de structuur met Air France niet gewenst is.

In mijn visie is het ook onmogelijk nu Air France gewoon eigenaresse is en een eigenaresse mag nu eenmaal zelf bepalen of een onderdeel (dochter) al dan niet zelfstandig verder gaat.

En de Fransen gaan hun kip die ieder dag nog gouden eieren legt toch niet slachten, integendeel zelfs. In de huidige -recent vernieuwde constructie- hebben ze alle macht naar Parijs verhuist en zuigen ze alle winsten, zoals een eigenaresse ook mag doen, uit de KLM.

Die winsten hebben ze ook nodig, want anders zou Air France niet meer bestaan.

En dat is dus de werkelijkheid.

Air France heeft met de aankoop van de KLM zich verzekert van een super aankoop die bijdraagt aan de overleving van Air France in de wereld van de luchtvaart.
En onze toenmalige politici wisten dondersgoed wat ze deden, ze hebben er doelbewust voor gekozen om KLM in haar geheel te verkopen en hebbend dat verhaal anders verkocht dan dat het in werkelijkheid was.

Is dat iets nieuws, wel, volgens mij is dat juist het probleem met de politiek in ons land. Men vertelt liever niet waar het op staat, maar doet. Gaat het dan mis, dan komt er wel weer een onderzoek onder leiding van een oud-politicus die weer wat werk nodig heeft.

Ingeval van de KLM heeft men onze nationale trots verkocht, dat wij juist met zijn allen groot hebben weten te maken en groot houden.

Laat de dames en heren in Den Haag dat verhaal nu gewoon eens gaan verkondigen.

Mr. Benno Friedberg
Advocaat

Friedberg & Mahn
advocaten.mediators

Om effectief bescherming te bieden aan de grondrechten van uw klanten in de zich alsmaar verder ontwikkelende digitale wereld zal met ingang van 25 mei 2018 de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), oftewel de nieuwe privacywetgeving, in de gehele Europese Unie in werking treden. Vanaf die datum regelt de AVG de bescherming van persoonsgegevens. Enerzijds door de privacyrechten te versterken. Anderzijds door aan bedrijven, overheden en organisaties meer verantwoordelijkheden op te dragen bij het verwerken van deze persoonsgegevens. Om aan deze zogenaamde verantwoordingsplicht te voldoen moeten zij kunnen aantonen dat zij zowel organisatorisch als technisch voldoen aan de AVG.

Voldoet uw organisatie hier al aan? Onder de AVG bent u verplicht om uw klant op heldere wijze te informeren welke gegevens u voor welk doel verzamelt en dient u actief toestemming te vragen om deze gegevens op te slaan. Uw klant kan straks op ieder moment opvragen welke gegevens u over hem of haar heeft, of met wie u deze deelt. Bijvoorbeeld met het hotel in Spanje waar u uw klant heeft ondergebracht. Daarbij kan uw klant u ook verzoeken om zijn of haar gegevens te wissen. Dat kan ertoe leiden dat u op uw beurt het hotel in Spanje moet verzoeken dat ook zij de gegevens van uw klant verwijderen.

Let op: U mag geen vertraging oplopen. Per 25 mei a.s. dient uw onderneming aan de AVG te voldoen en de boetes die de toezichthouder kan opleggen zijn fors en kunnen oplopen tot 20 miljoen Euro of vier procent van de wereldwijde omzet als dat bedrag hoger uitkomt. Een last minute kans om te controleren of uw onderneming er klaar voor is, maar wel een die ervoor zorgt dat u deze zomer zelf ook lekker op reis gaat.

Mr. Benno Friedberg
Advocaat

Friedberg & Mahn
advocaten.mediators

Sterker nog, Rutte III laat ons zien dat we met zijn allen een lastenverzwaring gaan krijgen van € 38 miljard. Geen kattenpis dus en dat terwijl Rutte III niets doet aan deze ontwijkingen. Net zomin als onder Rutte I of II.

Maar dat mag de pret niet drukken. Niet alleen de kleine burger probeert zo min mogelijk belasting te betalen, dit valt inmiddels in het niet bij de gigantische bedragen die met hulp dus van onze eigen overheid door internationale bedrijven aan de belastingdienst worden onttrokken, en jawel, onze eigen belastingdienst doet ook zelf gezellig mee. Weliswaar is dat niet conform de regels, maar wat maakt dat nu uit.

In de afgelopen dagen stond de teller van drie bedrijven in ons land op meer dan € 2.5 miljard en dit is slechts het topje van de bekende ijsberg. Kunnen we heel wat lastenverhogingen mee besparen. Maar ook bedrijven als Uber, Allianz, Apple en Google doen vrolijk mee naast Bono, koningin Elizabeth II en de Amerikaanse minister van Economische Zaken Wilbur Ross.

Bedrijven en personen van wie je juist mag verwachten dat zij een goed voorbeeld zouden moeten geven aan ons allen en dus een juist belastingmoraal zouden hanteren.

Niet dus.

In het NRC las ik dat de eerdere Panama Papers nauwelijks enige verbeteringen hebben opgeleverd in het belastingmoraal en dat men gewoon doorgaat met het zoeken van andere routes. In plaats van via Ierland of ons eigen land gaan de routes nu via meer exotische reisbestemmingen, zoals Bermuda en de Kaaimaneilanden. Geen straf om daar eens een paar dagen per jaar door te brengen.

Ook is het gejuich van onze toenmalige minister Wiebes verstomd geraakt, want deze bedrijven en personen doen eigenlijk niets verkeerds. Je mag namelijk belasting betalen ontwijken en daarmee dus miljoenen of zelfs miljarden in de eigen tas houden.

Het moraal van dit verhaal is dan ook; all men are equally paying taxes but some are more equally paying taxes than others.

Mr. Benno Friedberg
Advocaat

Friedberg & Mahn
advocaten.mediators

De claim zag op schending van het level playing field en de klantenvergoeding (goodwill) die een principaal, in dit geval Corendon, normaliter aan haar agent verschuldigd is als de overeenkomst wordt opgezegd.

Over deze klantenvergoeding heeft de Hoge Raad op 19 mei een spraakmakend arrest gewezen dat als de nieuwe standaard op het gebied van de klantenvergoeding wordt beschouwd. Niet alleen de reisbranche, die traditiegetrouw veel met agenten werkt, maar heel ondernemend Nederland moet bij het eindigen van een agentuurovereenkomst nu rekening houden met het zogenaamde voordeelcriterium dat Corendon bij de Hoge Raad heeft bepleit.

Wat was het punt?
De agentuurovereenkomst wordt in de wet als aparte overeenkomst behandeld en geeft een aantal dwingende regels, vooral ook wanneer de agentuur eindigt. De reden hiervoor is dat de wetgever de over het algemeen zwakkere positie van de agent wil beschermen.

Eén van die dwingende regels is dat een handelsagent bij het einde van de agentuurovereenkomst recht heeft op een klantenvergoeding voor zover hij
(a) de principaal nieuwe klanten heeft aangebracht of de overeenkomsten met bestaande klanten aanmerkelijk heeft uitgebreid en de overeenkomsten met deze klanten nog aanzienlijke voordelen opleveren, en
(b) de betaling van die klantvergoeding billijk is.

Om het ‘aanzienlijke voordeel’ van regel (a) was het nu te doen.
In de praktijk was naar aanleiding van eerdere jurisprudentie[1] een driestappenplan ontwikkeld om de klantenvergoeding na beëindiging van de agentuurovereenkomst te berekenen. De voordelen van de transacties moeten gekwantificeerd, er moet een billijkheidstoets plaatsvinden en tot slot moet gecheckt worden of de berekende klantenvergoeding de maximum vergoeding (provisie van één jaar) niet te boven gaat.

Prijsvrij meende dat op grond van het feit dat Corendon mogelijk voordeel zou kunnen hebben van eerdere boekingen, Corendon aan Prijsvrij een klantvergoeding moest betalen. Prijsvrij had deze vergoeding begroot op € 471.961.

Corendon stelde zich op het standpunt dat voordat tot een berekening van de klantenvergoeding kon worden gekomen eerst de vraag beantwoord moest worden of Corendon wel aanzienlijke voordelen zou overhouden aan de relatie met Prijsvrij.

De Hoge Raad oordeelde dat het standpunt van Corendon terecht was. Voordat aan berekening van de klantenvergoeding toegekomen wordt moet eerst bepaald worden of aan het voordeelcriterium is voldaan.

Prijsvrij heeft niet bewezen dat Corendon aanzienlijke voordelen heeft overgehouden aan de relatie. Dat gaat dan om voordelen die voortduren nadat de relatie tussen Corendon en Prijsvrij was geëindigd. Prijsvrij heeft het nakijken en heeft geen recht op de klantenvergoeding.

Het automatisme om bij het einde van een agentuur goodwill in de vorm van een klantenvergoeding toe te kennen is hiermee stopgezet. Eerst moet bepaald worden of de agentuur de principaal na het einde van de overeenkomst met de agent nog (duurzaam) aanzienlijk voordeel oplevert. Pas als dat aangetoond is moet aan de hand van het driestappenplan de hoogte van de klantenvergoeding berekend worden.

Een belangrijke uitspraak van de Hoge Raad met verstrekkende gevolgen voor de reisbranche.

Judith Mahn en Benno Friedberg
Advocaten Corendon International Travel BV

We bezochten een gebouw dat het nieuwe verzoeningsmuseum moet gaan huisvesten, de groene lijn. Het vroegere niemandsland waar velen met gevaar voor eigen leven overstaken van de in twee delen verdeelde stad. Het werd de groene lijn genoemd, vanwege de vele bomen die er in de loop der tijd groeiden. Nu is het een drukke doorgaande weg en herinnert weinig meer aan de nog steeds bestaande verdeeldheid. Maar parallellen met de Berlijnse Muur dringen zich op.

In de avond deelden we het diner met gegoede Libanezen. Daar hoorden we de echte verhalen. Velen waren het land ontvlucht en keren nu terug. Geld is er voor de gegoeden, de armen en de vele vluchtelingen, nu ook uit Syrië, redden zichzelf maar.

Ook kwamen de verwaarloosbare rechten van vrouwen aan de orde. De mannen hebben het voor het zeggen, ook al oogt het anders. Opvallend is ook dat de oorlog weliswaar voorbij is, maar van een verzoening tussen de diverse partijen nauwelijks sprake is. Iedere partij woont in zijn eigen wijk en verzoening lijkt ver weg.

Dag twee.
We snuiven de cultuur op, via een bijzonder mooie stadswandeling - waarbij we de oude huizen bezien - komen we uiteindelijk terecht bij het nationale museum. Ik word gelogenstraft, het blijkt geen simpel buurtmuseumpje te zijn maar een serieus gebouw met een topcollectie. Ik was onder de indruk, niet in de laatste plaats om dat ook dit gebouw aan de groene lijn lag en zwaar bestookt werd, maar helemaal is opgeknapt. De collectie heeft het overleeft door verpakt te zijn in betonnen kisten.

Dag drie.
Vandaag bezoeken we Kamal Mouzawal. Ik berichtte u eerder dat hij een laureaat is van het Prins Claus Fonds en onder het motto ‘Make food not war’ runt hij biologische markten en restaurants. Daar komen de diverse bevolkingsgroepen van Libanon bij elkaar om hun producten te verkopen of om samen te gaan koken. Met bewondering mocht ik dit alles aanschouwen, hier werden echte bruggen en vriendschappen gebouwd.

Geen ruzies, maar lekker met elkaar eten.
Bijzonder!

Mr Benno Friedberg
Advocaat

Friedberg & Mahn
advocaten.mediators

Altijd weer een bijzonder moment.

Onder hen ditmaal de Libanese chef-kok Kamal Mouzawak die een project runt onder de titel 'Make food not war'. Een bijzondere man woonachtig in een bijzonder land, zo ontdekte ik tijdens een etentje een avond voor de uitreiking. Hij bedacht het concept waarbij het verkopen en het maken van eten centraal staat om vervolgens op deze wijze de verschillende bevolkingsgroepen in Libanon te verenigen. Een zeer succesvol initiatief dat letterlijk ontwapend is. Via het opzetten van kleine lokale markten brengt hij de vele geloven van Libanon waaronder christenen en moslims bij elkaar. Wekelijks verkoopt men op deze markten eigen geproduceerde streekproducten en op deze wijze verbroedert men ook.

Het resultaat; mooie vriendschappen en begrip voor elkaars leefwijze.

Maar het succes van deze markten leidde tot meer, Kamal zette vervolgens in diverse plaatsen in Libanon kleine restaurants op waar moeders en vaders samen lokale spijzen koken en verkopen. En zo worden teloorgegane grootmoedersrecepten gebruikt om via het gezamenlijk nuttigen van maaltijden de verschillende mensen bij elkaar te brengen. En ook dit concept slaat enorm aan, de restaurants zitten vol en ervaren thans grote bekendheid. Samen eten in plaats van elkaar bestrijden.

Kamal vertelde mij ook over Libanon, mijn beeld daarbij was van in puin geschoten land, kapotte steden en SUV’s met machinegeweren. Maar niets blijkt minder waar te zijn, juist door de oorlogen zijn er overal nieuwe gebouwen neergezet want de bevolking zit niet bij de pakken neer en is bezig hun land weer op te bouwen. Scholen, universiteiten, bedrijven, restaurants en hotels verrijzen in rap tempo.

De aloude koosnaam ‘de Riviera van het Midden-Oosten’ is weer nieuw leven ingeblazen.

De avond eindigde met een uitnodiging die ik aanvaardde, komende maand dus naar Beiroet.

Mr Benno Friedberg
Advocaat

Friedberg & Mahn
advocaten.mediators