Niemand kent de ABC-eilanden zo goed als zij die ze dagelijks met passie promoten, maar wat doen ze zelf op een vrije dag? Wat is hun favoriete plek? En waar kijken ze het liefst naar de zonsondergang?

Carl Quant (ATA), Elesiër Angel (TCB) en Sharon Vassell (CTB) delen hun persoonlijke favorieten.

De perfecte dag van Carl op Aruba

‘Mijn ideale vrije dag begint vroeg, in de natuur. Ik ben een grote fan van wandelen, dus ik start met een wandeling in Rooi Fluit, mijn favoriete wandelroute. De rust, het landschap en het gevoel van ruimte zorgen ervoor dat ik de dag echt bewust begin. Daarna rijd ik richting de Oranjestad Cruise Port, waar ik even stop voor een gezonde verse vruchtensmoothie. Dit is zo’n plek waar je de locals ontmoet die hier hun dag starten, eenvoudig, sociaal en helemaal Aruba. In de middag is het tijd om te ontspannen met een heerlijke massage bij Tierra del Sol. Even niets moeten, alleen genieten en opladen. Om de dag af te sluiten ga ik naar een van mijn nieuwe favoriete plekken: Alto Vista Winery. Een wijngaard in Alto Vista waar ze niet alleen hun eigen wijn produceren, maar ook hun eigen rum distilleren. Met een drankje in de hand en de zon die langzaam ondergaat, voelt dit als de perfecte afsluiting van een vrije dag op Aruba.’

Wat is jouw favoriete plek op het eiland?
‘Mijn favoriete plek is Arikok National Park. Daar voel je Aruba op z’n puurst: ruig, stil, authentiek. Het landschap, de wind, de geschiedenis. Dit herinnert me eraan waar ik vandaan kom en hoe bijzonder mijn eiland is.’

Welke ervaring op Aruba zou volgens jou wat meer aandacht verdienen?
‘Het Bon Bini Festival. Elke dinsdag avond bij de Fort Zoutman in Oranjestad. Dit festival brengt Aruba’s unieke historie en karakter op een toegankelijke en levendige manier samen. Met traditionele muziek, lokale gerechten en verhalen proef en voel je de cultuur van het eiland in één avond. De afsluiting met een spectaculaire carnavalsshow maakt het helemaal af, kleurrijk, energiek en typisch Arubaans. Het is een ervaring waarbij bezoekers niet alleen toekijken, maar echt deel worden van de cultuur. Voor iedereen die Aruba beter wil begrijpen dan alleen zon en strand, is dit een absolute must.’

Zonsopkomst of zonsondergang?
‘Zonder twijfel: zonsondergang! Het liefst ook op Eagle Beach waar je de zon langzaam in zee ziet zakken. Blijft echt magisch, elke keer opnieuw.’

Waar neem je iemand mee naartoe die Aruba écht wil proeven?
‘Aruba proef je in de smaken. Er komen meteen zóveel gerechten en herinneringen naar boven, maar als ik een paar plekken mag noemen, dan begint het voor mij bij Welcome Snack voor de allerlekkerste pastechi, simpel, lokaal en altijd goed. Voor de lunch neem ik iemand mee naar Mangel Halto Restaurant, waar je kunt genieten van heerlijke mosselen, met uitzicht op zee en die ontspannen eilandvibe. En voor diner raad ik zonder twijfel Pika's Corner aan. Authentieke Arubaanse gerechten, vol smaak en traditie. Mijn persoonlijke favoriet? Balchi Pisca, viskroketten die voor mij perfect samenvatten waar Aruba voor staat: comfort food met karakter. Dit zijn de plekken waar je Aruba niet alleen bezoekt, maar echt beleeft.’

Waar ben je persoonlijk het meest enthousiast over als je kijkt naar Aruba in 2026?
‘Wat mij het meest enthousiast maakt, is hoe Aruba zich ontwikkelt met steeds meer bewustzijn. Het eiland durft keuzes te maken die verder kijken dan vandaag: met meer aandacht voor verantwoord reizen, het beschermen van onze natuur en het versterken van lokale ondernemers en communities. Tegelijkertijd zie ik een Aruba dat zijn eigen verhaal opnieuw omarmt en durft te vertellen eerlijk, trots en authentiek. Niet alleen de stranden, maar ook de cultuur, creativiteit en het dagelijks leven van de mensen krijgen steeds meer een podium. Aruba groeit en vernieuwt, maar zonder zichzelf te verliezen. Die balans tussen vooruitgang en identiteit raakt me persoonlijk. Het laat zien dat je als bestemming kunt evolueren, terwijl je trouw blijft aan wie je bent. En precies dat maakt mij trots om Aruba te vertegenwoordigen.’

Tips voor reisagenten
‘Verkoop Aruba niet als een product, maar als een gevoel. Het gevoel van vrijheid, warmte en echtheid dat je ervaart zodra je op het eiland aankomt. Gebruik persoonlijke verhalen, benoem de contrasten en laat zien hoe divers Aruba is, van ruige natuur en lokale wijken tot verfijnde gastronomie en iconische stranden. Aruba is geen “one size fits all” bestemming, en juist daarin schuilt de kracht. Door het eiland menselijk en oprecht te presenteren, help je reizigers zich echt verbonden te voelen nog vóór vertrek. En vergeet niet: jullie staan er niet alleen voor. Wij zijn altijd slechts in één telefoontje of e-mail te bereiken. Ons team staat klaar om mee te denken, vragen te beantwoorden en te helpen Aruba zo persoonlijk en onderscheidend mogelijk te verkopen.’

De perfecte dag van Elesiër op Bonaire

‘Mijn perfecte dag begint met ontbijt met uitzicht op zee: verse koffie, een pompoenpannenkoek, met een goed boek of muziek erbij. Daarna lunch ik bij Maiky Snack/Divi Divi Restaurant. In de middag doe ik het rustig aan, even langs mijn oma, een dutje nemen. Daarna stap ik op de boot voor een snorkel- of duiktrip bij zonsondergang. Ik sluit de dag af met diner bij mijn favoriete restaurant, met uitzicht op de zee, en daarna sterrenkijken onder de heldere hemel.  

Wat is jouw favoriete plek op het eiland?
‘Mijn favoriete plek is Karpata, onderwater en bovenwater. Duiken daar is magisch, en elke plek waar je de zon ziet ondergaan raakt me opnieuw. Ik nodig je uit om het zelf te ervaren, dan snap je vanzelf waarom dit mijn antwoord is.’

Welke ervaring op Bonaire zou volgens jou wat meer aandacht verdienen?
‘Stargazing op Bonaire verdient veel meer aandacht. De sterrenhemel is hier zó helder dat je je even onderdeel voelt van iets groters. En ook de culinaire kant van het eiland mag meer in de spotlight. Beide zijn unieke ervaringen die bezoekers echt bijblijven.’

Zonsopkomst of zonsondergang?
‘Ik ben echt van de zonsondergang. Als ik ’s nachts sterrenkijk, kost het me te veel slaap om de zonsopkomst te halen, dus geniet ik liever van die warme, rustige afsluiting van de dag.’

Waar neem je iemand mee naartoe die Bonaire écht wil proeven?
‘Voor de echte Bonaire-beleving neem ik iemand mee naar Washington Slagbaai voor de natuur, en daarna voor lokaal eten bij Maiky Snack of Divi Divi Restaurant.’

Waar ben je persoonlijk het meest enthousiast over als je kijkt naar Bonaire in 2026?
‘Ik kijk vooral uit naar Dia di Rincon en de aanloop naar 500 jaar Bonaire in 2027. Ook de Regatta in oktober vind ik bijzonder: cultuur, sport en natuur komen daar prachtig samen.’

Tips voor reisagenten
‘Verkoop Bonaire niet als ‘zonbestemming’, maar als een beleving: rustig, puur en persoonlijk. Laat klanten zichzelf daar zien, of ze nu komen voor natuur, duiken, rust of romantiek. Benadruk dat Bonaire kleinschalig en authentiek is, en juist daarom zo anders dan andere Caribische eilanden.’

De perfecte dag van Sharon op Curaçao

‘Ik begin de dag in Pietermaai, vol met gezellige restaurantjes. Mijn keuze valt op een restaurant aan zee, dat is heerlijk wakker worden. Na het ontbijt loop ik naar de diverse markten in Punda, altijd een gezellige mix van cultuur en smaken. Misschien dat ik bij de bekende Marshe Bieu wat vers fruit koop voor later, of een pastechi. Daarna loop ik de Pontjesbrug over naar Otrobanda. Alleen al door deze wijk lopen is een ervaring op zich, met de muurschilderingen, lokale winkeltjes en galerieën, en het is ook een perfecte plek om te shoppen. In de middag zoek ik de zee op, bijvoorbeeld naar een strandje zoals Kokomo of Playa Lagun om te zwemmen, snorkelen en even helemaal tot rust te komen. Een simpele lunch met verse vis of een broodje aan het strand mag dan natuurlijk niet ontbreken. Tegen het einde van de dag rijd ik richting het westen van het eiland voor de zonsondergang, bijvoorbeeld bij Playa Forti of natuurlijk bij Playa Beach Club. Daar blijf ik hangen tot de lucht langzaam oranje en roze kleurt. ’s Avonds sluit ik de dag af met een diner in Willemstad of bij een lokaal restaurant, met goed eten, livemuziek en Curaçaose gezelligheid. Een dag vol afwisseling, precies zoals Curaçao is: cultuur, natuur, zee en vooral genieten op het ritme van het eiland.’

Wat is jouw favoriete plek op het eiland?
‘Playa Beach Club. Verspreid over heel Curaçao vind je een grote verscheidenheid aan beachclubs, elk met een unieke look and feel. Playa Beach Club ligt helemaal in het westen van het eiland en biedt altijd een leuke mix van toeristen en locals. Het is voor mij de perfecte plek om even helemaal te ontspannen met lekker eten en een drankje, en natuurlijk een duik in de zee.’

Welke ervaring op Curaçao zou volgens jou wat meer aandacht verdienen?
‘Het zal veel mensen misschien verrassen hoe sportief en avontuurlijk Curaçao kan zijn. Het eiland biedt veel activiteiten die een hele leuke aanvulling zijn op je vakantie: beachtennis, padel, of een rondje golf. En zoek je echt een onvergetelijke ervaring, dan kan je op Curaçao op verschillende plekken rotsen beklimmen of zelfs aan een touw van de 56 meter hoge Julianabrug afdalen. Je kunt het zo spectaculair maken als je zelf wil.’

Zonsopkomst of zonsondergang?
‘Van de zonsondergang op Curaçao kan ik geen genoeg krijgen. Elke avond weer zijn die paar minuten waarop je de zon langzaam in de zee ziet verdwijnen zo’n moment dat je even helemaal tot rust komt.’

Waar neem je iemand mee naartoe die Curaçao écht wil proeven?
‘Er zijn zoveel plekken waar de smaken van Curaçao je tegemoet komen, dat ik nog regelmatig nieuwe restaurants ontdek die me verrassen. Op dit moment zou ik iemand echter meenemen naar Lemon Tree, fine dining in het centrum van Willemstad, met uitzicht op zee. En ik zou zorgen dat we er vroeg op de avond zijn, voor een heerlijke cocktail, maar ook omdat dit restaurant elke avond uitzicht op een prachtige zonsondergang biedt.’

Waar ben je persoonlijk het meest enthousiast over als je kijkt naar Curaçao in 2026?
‘De FIFA World Cup 2026 gaat een geweldige happening worden. Het Curaçaose voetbalteam, de Blue Wave, heeft zich voor het eerst gekwalificeerd voor het WK. Zelfs als je geen voetbalfan bent, is het fantastisch om op te gaan in de feeststemming en de trots van het eiland: vlaggen in de straten, muziek die overal opduikt en een sfeer waarin iedereen elkaar aansteekt met enthousiasme. Dit gaat namelijk over veel meer dan voetbal alleen. De Curaçaose vibes gaan dit jaar de hele wereld over. 2026 wordt daardoor niet alleen een sportjaar, maar ook een jaar waarin de Curaçaose vibes, cultuur en identiteit op een heel nieuw podium zichtbaar worden.’

Tips voor reisagenten
‘Curaçao is veel meer dan een eiland met zee en stranden. Curaçao heeft een uniek karakter, en dat voel, hoor, en proef je overal. Muziek op straat, locals die je met open armen verwelkomen, een combinatie van smaken zoals je dat nergens anders vindt. Wie Curaçao bezoekt, merkt al snel dat het eiland niet draait om “even weg naar de zon”, maar dat het een echte beleving is: kleurrijke wijken vol verhalen, kleine strandjes waar je nog echt rustig kunt landen, en dorpen waar je het dagelijkse leven van dichtbij meemaakt. Als reisagent kun je Curaçao onderscheidend maken door te vertellen hoe je je voelt wanneer je op Curaçao bent: vrij, welkom en helemaal jezelf.’

Terwijl de spanningen in het Midden-Oosten aanhouden, rijst de vraag wat dit betekent voor ITB Berlin. De beurs benadrukt tegenover Travelpro dat het welzijn van haar medewerkers, exposanten en bezoekers de hoogste prioriteit heeft en wijst op het belang van dialoog en zakelijke continuïteit. De beurs speelt in op de geopolitieke ontwikkelingen door er in het congresprogramma aandacht aan te besteden.

'Tot nu toe heeft alleen Israël geannuleerd. Veel exposanten uit de getroffen regio’s hebben kantoren, agentschappen of vertegenwoordigingen in Europa en sturen vertegenwoordigers naar Berlijn om hun aanwezigheid ter plaatse te waarborgen', zo laat een woordvoerder desgevraagd weten aan Travelpro.

Veiligheid op de beurs

Gevraagd of er extra aandacht is voor veiligheid op de beurs, laat de woordvoerder weten: 'Het welzijn van onze medewerkers, exposanten en bezoekers heeft de hoogste prioriteit. Uiteraard nemen wij deze situatie zeer serieus en bereiden wij ons voor op mogelijke risico’s en scenario’s. Wij staan in nauw contact met de lokale autoriteiten. Om veiligheidsredenen kunnen wij geen details delen over de beveiligingsplannen. Wel kunnen wij bevestigen dat de veiligheidsplannen voortdurend worden bijgewerkt in lijn met de risico’s die de huidige situatie met zich meebrengt, zodat wij indien nodig met de vereiste maatregelen kunnen reageren.'

Persoonlijke dialoog

'ITB Berlin is een belangrijk platform voor directe uitwisseling en zakelijke ontwikkeling, vooral in tijden van internationale spanningen', aldus de woordvoerder. 'Persoonlijke dialoog helpt om open vragen te verduidelijken en het vertrouwen in bestaande zakelijke relaties te versterken, met name in de huidige situatie.'

Voormalig minister spreekt

De beurs speelt ook in op de actuele situatie in het Midden-Oosten. Dat doet de beurs middels meerdere sessies. Zo spreekt morgen (dinsdag 3 maart, red.) Joschka Fischer, de voormalig minister van Buitenlandse Zaken van Duitsland van 12:45 tot 13:15 uur in Hal 7.1a (Orange Stage). Onderwerp van zijn sessie: geopolitieke verschuivingen en de opkomst van een nieuwe wereldorde: strategische implicaties voor toerisme.

Polycrisis

Later op de dag is er een sessie van 14:35 tot 15:15 uur (in Hal 7.1a | Zaal 100) met als thema 'Het begrip polycrisis in reizen'. Over deze sessie schrijft de ITB: 'De reisindustrie wordt geconfronteerd met een ‘polycrisis’, waarin klimaatverandering, geopolitiek en economische risico’s elkaar wederzijds versterken. Dit panel onderzoekt de impact die verder reikt dan puur crisismanagement, vanuit het perspectief van consumenten, beleidsmakers en de samenleving. We bespreken hoe reizigers omgaan met onzekerheid, hoe overheden reageren op een gefragmenteerde wereld en welke effecten dit heeft op werknemers en lokale gemeenschappen. Verken samen met ons strategieën voor een veerkrachtiger toeristisch ecosysteem.'

6.000 exposanten uit meer dan 160 landen

De dag voor de start van ITB Berlin 2026 richt de wereldwijde reisbranche zich drie dagen lang op de Duitse hoofdstad. Van 3 tot en met 5 maart, op haar zestigste jubileum, brengt 's werelds toonaangevende B2B-reisbeurs bijna 6.000 exposanten uit meer dan 160 landen samen. Hiermee onderstreept de beurs haar rol als belangrijkste platform voor internationale dialoog, economische vooruitzichten en strategische vraagstukken rond de toekomst van het toerisme.

Nauw contact

Sinds de oprichting in 1966 is ITB Berlin uitgegroeid van een kleine vakbeurs tot een wereldwijd platform voor de toeristische sector in strategisch belangrijke markten. Het ITB-portfolio omvat nu vijf evenementen in Europa, Azië en Amerika, waarmee internationale netwerken worden bevorderd en zakelijke activiteiten in de gehele toeristische waardeketen worden gestimuleerd. De jubileumeditie staat voor een vorm van toerisme die groei, innovatie en verantwoordelijkheid combineert. Het schuwt mondiale vraagstukken niet, maar betrekt ze juist bij de dialoog. Gezien de huidige ontwikkelingen in het Midden-Oosten onderhoudt ITB Berlin nauw contact met haar internationale partners en exposanten en volgt de situatie continu.

60 jaar

'Al 60 jaar is ITB Berlin dé plek waar de internationale reisbranche samenkomt om markten te leren kennen, trends te signaleren en zaken te doen. Hier worden partnerschappen gesmeed, contracten onderhandeld en strategische allianties gesloten. Juist in tijden van wereldwijde uitdagingen hebben we platforms nodig die economische kracht, innovatie en verantwoordelijkheid combineren', aldus dr. Mario Tobias, CEO van Messe Berlin.

‘De veiligheid van onze reizigers staat altijd voorop’, zegt Khalid Kasem, woordvoerder van D-reizen en Prijsvrij Vakanties, in gesprek met Travelpro. ‘Nog vóórdat het Calamiteitenfonds de situatie formeel als calamiteit had aangemerkt, hebben wij al besloten dat wij reizigers die langer moesten blijven kosteloos zouden accommoderen. Wij nemen onze verantwoordelijkheid zodra dat nodig is.’

‘We hebben besloten dat we tot en met vrijdag (6 maart, red.) alle reizen naar de Verenigde Arabische Emiraten, Oman en Qatar annuleren. Reizigers kunnen kosteloos omboeken of hun geld op de kortst mogelijke termijn terugontvangen, zodat zij snel duidelijkheid hebben en verder kunnen. Voor verre bestemmingen, zoals delen van Azië en Afrika, proberen we reizigers actief om te boeken via alternatieve routes. Als dat tijdelijk niet mogelijk is, kunnen mensen kosteloos annuleren.'

Daarnaast laat Kasem weten: 'Wanneer luchtvaartmaatschappijen besluiten hun vluchten te schrappen, anticiperen wij daar direct op. Toen onder meer KLM en Transavia hun vluchten naar Dubai uit het schema haalden, hebben wij reizigers direct de mogelijkheid geboden om kosteloos om te boeken. Een deel van de reizigers heeft daarvan gebruikgemaakt. Anderen kozen ervoor om met een andere luchtvaartmaatschappij alsnog naar Dubai te vertrekken.’

Hoe is het contact met de mensen die vastzitten?
‘Wij doen er alles aan om reizigers die zich in de getroffen landen bevinden zo goed mogelijk van dienst te zijn. Het is belangrijk dat zij de instructies van de lokale autoriteiten opvolgen. Dat is voor nu de belangrijkste boodschap.’

Hoe zit het met de extra kosten die reizigers die vastzitten maken?
‘Nu het Calamiteitenfonds de situatie officieel heeft aangemerkt als calamiteit, is er ook formele duidelijkheid. Maar los daarvan nemen wij als reisorganisatie onze verantwoordelijkheid. Reizigers die langer moeten blijven omdat terugvluchten niet mogelijk zijn, worden door ons kosteloos geaccommodeerd in hun geboekte verblijf. Zodra vliegen weer mogelijk is, zorgen wij dat zij zo snel mogelijk terugkeren naar Nederland.’

Is er al nieuws over de repatriëringsvluchten?
‘We weten nog niet wanneer het luchtruim volledig wordt heropend. Airlines kijken momenteel vaak maar één dag vooruit. Zij geven aan wanneer zij weer verwachten te vliegen, maar dat blijft afhankelijk van de veiligheidssituatie. Zodra er capaciteit beschikbaar is, maken wij daar direct gebruik van.’

Hoeveel reizigers die via D-reizen & Prijsvrij Vakanties hebben geboekt zitten er vast in de regio?
‘Het gaat om vele honderden reizigers. Niet alleen in de Golfregio, maar ook in Azië, bijvoorbeeld in Thailand en Indonesië, waar routes via het Midden-Oosten zijn verstoord. Wij proberen hen via alternatieve routes terug te krijgen naar Nederland. Er staat wereldwijd veel druk op beschikbare vluchten, omdat reizigers overal proberen om te boeken. Zodra er mogelijkheden zijn, benutten wij die direct. Lukt het tijdelijk niet, dan kunnen reizigers kosteloos langer verblijven in hun accommodatie.’

Kasem benadrukt dat het eigen calamiteitenteam van D-reizen en Prijsvrij intensief werkt om reizigers adequaat te ondersteunen. ‘Onze teams hebben de wachttijden tot een minimum weten te beperken en zorgen voor optimale bereikbaarheid. Er wordt met grote inzet gewerkt om iedere reiziger zo goed mogelijk te ontzorgen.’

Er zijn veiligheidsexperts die zich verbazen dat reizigers de afgelopen vakantie nog richting bepaalde landen in het Midden-Oosten gingen. Hebben jullie overwogen om mensen niet meer die kant op te sturen?
‘Wij baseren onze besluiten altijd op het reisadvies van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Dat is voor ons de belangrijkste objectieve graadmeter. Wanneer het reisadvies het verantwoord acht om te reizen, dan volgen wij dat. Als het reisadvies wijzigt of wanneer luchtvaartmaatschappijen niet vliegen, nemen wij maatregelen en annuleren wij indien nodig proactief.’

Wat zijn de opties voor mensen die een vakantie naar de regio hebben geboekt in de meivakantie?
‘De meivakantie is nog ongeveer zes weken verwijderd. Op dit moment is het te vroeg om daar conclusies aan te verbinden. Wij begrijpen dat mensen vragen hebben, maar wij beoordelen de situatie dagelijks op basis van het actuele reisadvies van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Mocht de situatie in aanloop naar de meivakantie vergelijkbaar zijn met de huidige omstandigheden, dan volgen wij exact hetzelfde protocol als nu: reizigers kunnen dan kosteloos omboeken of annuleren. Voor dit moment is daar geen aanleiding toe en hoeven reizigers geen actie te ondernemen.’

En mensen die deze week vertrekken naar Turkije of Egypte en die bang zijn?
‘Ik begrijp dat die zorgen er zijn. Op dit moment is er voor Turkije en Egypte geen reden tot zorg. Wij volgen de reisadviezen van het ministerie van Buitenlandse Zaken nauwgezet en baseren ons daarop. Natuurlijk blijven wij de situatie monitoren en nemen wij vragen van reizigers serieus.’

Waar kunnen reizigers of familie van reizigers informatie vinden?
‘Op Prijsvrij.nl en D-reizen.nl hebben wij een FAQ-pagina ingericht met de meest actuele informatie. Die wordt continu bijgewerkt.’

Is up- en cross selling makkelijker face to face dan online en waarom?

Werk jij als (zelfstandig) reisagent of juist bij een 100% OTA? Wij zijn benieuwd naar jouw reactie en nemen deze graag mee in de volgende editie van Travelpro. Stuur je reactie naar redactie@travelpro.nl.

De vraag of Nederlanders de zomer nog wel in het Middellandse Zeegebied willen doorbrengen, duikt steeds vaker op. Hittegolven, drukte, discussies over duurzaamheid en stijgende prijzen voeden het beeld dat Zuid-Europa zijn aantrekkingskracht zou verliezen. Travelpro zoekt het uit. 

In een recente LinkedIn-poll van Travelpro geeft 54% van de reisprofessionals aan dat klanten net zo graag als voorheen in de zomer naar het Middellandse Zeegebied willen. 20% zegt wel te willen, maar meer te twijfelen, terwijl 27% een duidelijke verschuiving ziet. Geen breuk dus, maar wel frictie.

Niet meer aangenaam
‘Ik spreek veel ondernemers/verkeersbureaus uit Zuid-Europa, waaronder uit Formentera en Can Lluc. Zij zien echt wel een verschuiving’, aldus Agnes van Duffelen (Baltus Communications). ‘De afgelopen zomer was er nog capaciteit op het eiland en in september en oktober was het drukker. Van een Griekse hotelier op Kreta hoorde ik dat hij liever in augustus dicht wil in verband met een te hoge elektriciteitsrekening door de airco en open wil zijn van september tot november, want het weer is dan nog steeds heel aangenaam. Hoe bijzonder is dat?’

Volgens Van Duffelen zijn de temperaturen van juli tot eind augustus gewoon niet meer aangenaam. ‘Dat geven ze zelf ook toe. Er blijven altijd mensen komen, maar die willen de hele dag in het zwembad liggen. Dat is een ander publiek.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Zomer blijft dominant
Wie naar de langjarige boekingsdata van ANVR en NIQ kijkt, ziet geen structurele afname van de belangstelling voor Zuid-Europa. Integendeel: Spanje, Griekenland en Turkije blijven jaar na jaar de best geboekte zomervliegbestemmingen. Ook in 2024 en 2025 laten deze landen stabiele tot licht groeiende volumes zien, ondanks maandelijkse schommelingen.

Boekgedrag
Wat wél verandert, is het boekgedrag. In de piekmaanden juli en augustus wordt gemiddeld korter voor vertrek geboekt, terwijl voor het voor- en naseizoen juist steeds vaker langer vooruit wordt gepland. Die tweedeling wijst op onzekerheid: reizigers houden hun opties open voor de hoogzomer, maar leggen reizen in mei, juni, september en oktober eerder vast. Dat sluit aan bij de Travelpro-polluitslag: twijfel vertaalt zich niet in massaal afhaken, maar in uitstel en heroverweging. Twijfel leidt tot verschuiving, niet tot vertrek.

De groep die aangeeft een verschuiving te zien (27%), kiest zelden voor ‘geen zomerreis’. In plaats daarvan verschuift men binnen hetzelfde kader. Dat blijkt ook uit de prestaties van alternatieve zonbestemmingen. Albanië, Noord-Macedonië en Slovenië groeien sterk, net als Egypte en delen van Marokko. Het zijn bestemmingen die zon, betaalbaarheid en relatieve rust combineren.

Reisorganisaties anticiperen
Dat de Middellandse Zee haar strategische waarde niet verliest, blijkt ook uit het aanbodbeleid van grote reisorganisaties. Corendon breidde begin december zijn zomeraanbod fors uit, met nieuwe bestemmingen in Spanje en Marokko en extra aandacht voor de winterzon rond de Middellandse Zee. Niet door één nieuwe hotspot toe te voegen, maar door het aanbod te verbreden over meerdere regio’s en seizoenen.

Risico spreiden
Ook TUI schetst in meerdere trend-updates hetzelfde beeld. De top drie zomervliegbestemmingen in Europa blijft Spanje, Griekenland en Turkije. Tegelijkertijd signaleert TUI een sterke groei van ‘vintage’ bestemmingen zoals Albanië en Noord-Macedonië, en een hernieuwde populariteit van Egypte als scherp geprijsde all-inclusivebestemming. De boodschap is duidelijk: aanbieders bouwen niet af, maar spreiden risico’s. Minder afhankelijkheid van één piekperiode, meer keuze binnen hetzelfde zongebied.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Bekend, maar anders
Uit consumententrends blijkt dat veel Nederlanders bewust kiezen voor zekerheid. Bekende bestemmingen bieden infrastructuur, medische voorzieningen en voorspelbaarheid. Tegelijk zoekt men binnen die veilige kaders naar authenticiteit, rust en persoonlijke ervaringen. Dat verklaart waarom grote, populaire landen overeind blijven, terwijl kleinere regio’s en alternatieven binnen die landen groeien. Het verklaart ook waarom extreme weersomstandigheden tot nu toe slechts beperkt invloed hebben op de boekingen. Wat veel terugkomt uit de markt is dat hitte weinig tot geen invloed heeft op de keuze van reizigers voor de komende zomer. Pas wanneer men zelf negatieve ervaringen heeft gehad, wordt daadwerkelijk overwogen om een andere bestemming of periode te kiezen.

Seizoensverlenging zet door
Een van de meest zichtbare structurele trends is de groei van het voor- en naseizoen. Mei, juni en september winnen terrein, zowel qua boekingen als qua capaciteit. Dat heeft meerdere oorzaken: aangenamere temperaturen, lagere prijzen, minder drukte en een groeiend aanbod. Voor reisprofessionals is dit een belangrijk signaal. De vraag verschuift niet weg van Zuid-Europa, maar wordt breder uitgesmeerd over het jaar. Dat vraagt om andere verkoopmomenten, aangepaste marketing en meer aandacht voor regionale differentiatie.

2024 vs. 2025
Uit de analyse van de maandelijkse ANVR/NIQ-boekingsmonitoren, gebaseerd op een representatieve steekproef van meer dan 25.000 Nederlandse reizigers per maand tussen januari en november 2025, komt een dynamisch en bij vlagen grillig beeld naar voren van de Middellandse Zeemarkt. In deze cijfers wordt het aantal gemaakte boekingen in een specifieke maand steeds vergeleken met dezelfde maand in het voorgaande jaar (2024), waardoor seizoenseffecten direct zichtbaar worden.

De resultaten tonen aan dat traditionele zonbestemmingen onder grote druk stonden, maar zich in de nazomer krachtig herstelden. Spanje, de marktleider, kende een stabiele start in januari en bereikte een piek van +16% groei in augustus, ondanks een lichte terugval aan het eind van het seizoen. In schril contrast hiermee stond Turkije, dat in juli een historisch dieptepunt van -52% noteerde, maar in september onverwacht terugveerde met een groei van +26%.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Griekenland bleek over het hele jaar de meest stabiele groeier met dubbele cijfers in zowel het voorjaar (+18%) als de nazomer (+33%). Italië volgde een vergelijkbaar groeipad met een uitschieter van +27% in september. De West-Mediterrane markt liet een gemengd beeld zien; terwijl Frankrijk grote delen van het jaar met negatieve cijfers kampte (tot -21% in januari), sloot het najaar positief af met +10% in oktober.

Tot slot viel de volatiliteit in de Adriatische regio op, waar Kroatië in september fors inleverde (-53%), wat mede verklaard kan worden door een trend naar kortere boektermijnen en een verschuiving naar zonzekere last-minutes.

Voorzichtige verschuiving
De traditionele Zuid-Europese vakantielanden zoals Spanje, Italië, Griekenland, Portugal en Frankrijk handhaven in 2026 hun dominante marktpositie, zo blijkt uit onderzoek van ANVR en marktonderzoeker NIQ naar de nieuwste trends voor 2026.

Een opvallende ontwikkeling is de krachtige comeback van Turkije; door een stabiliserende lira en afnemende inflatie positioneert het land zich opnieuw als een geduchte concurrent voor de Europese zonbestemmingen. Tegelijkertijd dwingt de toenemende drukte in de populaire regio's tot een nieuwe aanpak in spreiding en marketing. Bestemmingen zetten massaal in op het promoten van minder bekende regio’s en unieke belevingen om de massa’s te reguleren.

‘Bestemmingen die inzetten op spreiding en beleving, profiteren daarvan zichtbaar’, aldus ANVR-directeur Frank Radstake. De reiziger zelf verandert mee: met name de kapitaalkrachtige senior stelt hogere eisen aan comfort en kwaliteit, terwijl de opkomst van de ‘coolcation’ (reizen naar koelere gebieden, zoals Scandinavië) een eerste voorzichtige verschuiving signaleert. Het blijft volgens het onderzoek voorlopig een niche, maar wel een duidelijke trend.

Tot slot verandert de voorbereiding fundamenteel; door de explosieve opmars van AI-gebruik laten reizigers hun routes en activiteiten in Zuid-Europa steeds vaker bepalen door slimme algoritmes, wat voor de traditionele vakantielanden betekent dat zij hun digitale zichtbaarheid en datakwaliteit drastisch moeten optimaliseren om de moderne vakantieganger nog te bereiken.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Cruciaal
Volgens het ‘State of the Cruise Industry Report 2025’ van de Cruise Lines International Association (CLIA) blijft het Middellandse Zeegebied een van de meest cruciale regio's voor de wereldwijde cruisesector. In 2024 kozen maar liefst 5,77 miljoen passagiers voor een cruise in de Middellandse Zee, wat een solide groei van 5,8% betekent ten opzichte van het voorgaande jaar.

Hiermee bevestigt de regio haar positie als de tweede populairste cruisebestemming wereldwijd, direct na het Caribisch gebied. De populariteit van het gebied is zo groot dat inmiddels één op de zes cruisepassagiers wereldwijd een route door de Middellandse Zee vaart.

Deze populariteit vertaalt zich ook in een aanzienlijke economische impact: in Europa, waar het Middellandse Zeegebied een kernonderdeel van vormt, genereerde de sector in 2023 een totale economische bijdrage van 55,3 miljard euro en ondersteunde het 440.000 banen. Terwijl de sector wereldwijd groeit naar een verwacht volume van 37,7 miljoen passagiers in 2025, blijft het Middellandse Zeegebied een drijvende kracht achter deze expansie, mede door de inzet van nieuwe, hoogwaardige schepen en een sterke focus op duurzame innovaties in lokale havens, zoals de uitrol van walstroominstallaties.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Bewust reizen
Volgens de ‘Travel Tomorrow Bluepaper 2025’ van Thuiswinkel.org en de ANVR bevindt het toerisme in het Middellandse Zeegebied zich op een kritiek kruispunt. Omdat de sector inherent weersafhankelijk is, vormen stijgende temperaturen en extreme weersomstandigheden een directe bedreiging voor de leefbaarheid en de kwaliteit van populaire Zuid-Europese bestemmingen.

Het rapport concludeert dat het behoud van deze regio's alleen mogelijk is door een fundamentele verschuiving naar ‘bewust reizen’, waarbij technologieën zoals AI worden ingezet om de impact van reiskeuzes op het klimaat inzichtelijk te maken. Voor de toekomst van het Middellandse Zeegebied is deze transitie naar emissiereductie en een betere balans op de bestemmingen essentieel om de economische waarde van toerisme te behouden zonder de lokale natuur en leefomgeving onherstelbaar te beschadigen.

Omslag?
Pieter Melieste (Manager Touroperating ACSI): ‘Als ik het over campingvakanties heb, dan is Italië bij ons veruit de belangrijkste bestemming als je het over de Middellandse Zee hebt. Spanje is beduidend goedkoper dan Italië. Je zou daar wat meer vraag verwachten.’

Hoe ziet Melieste de veelbesproken trend als het gaat om ‘de enorme omslag van interesse in Zuid- naar Noord-Europa’? ‘Die trend zien wij wel bij kampeerders, mensen met een eigen tent, camper of caravan, maar bij de families die een mobile home boeken zien wij die trend niet.’

Conclusie
De Nederlandse zomervakantie naar het Middellandse Zeegebied staat niet onder druk in termen van populariteit, maar wel in haar traditionele vorm. De vanzelfsprekendheid verdwijnt, de nuance groeit. Wie daar als reisprofessional op inspeelt met flexibiliteit, seizoensspreiding en keuzevrijheid, sluit aan bij wat de markt daadwerkelijk laat zien. De zon blijft lonken. Alleen niet meer op precies dezelfde manier als tien jaar geleden.

Dit artikel komt uit Travelpro I van 2026. Je leest de volledige editie hieronder volledig gratis.

‘Bij &Olives Travel draait het om reizen in je eigen tempo en het opdoen van authentieke ervaringen. In het Middellandse Zeegebied komt die filosofie misschien wel het sterkst tot uiting’, aldus Debora de Roos (Directeur Marketing, Verkoop & Klantervaring bij &Olives).

‘In het Middellandse Zeegebied wordt het leven niet opgejaagd, maar geleefd, met aandacht voor smaak, traditie en omgeving. Precies dat gevoel vormt het vertrekpunt van onze mediterrane reizen.’ 

‘Wij richten ons op reizigers die verder kijken dan alleen een mooie bestemming. Natuurlijk zijn de kustlijnen van Portugal indrukwekkend, de gastvrijheid in Spanje warm en de Griekse eilanden veelzijdig. Maar het zijn juist de kleine momenten die een reis bijzonder maken: een lunch in de schaduw van een olijfboom, een gesprek met een lokale wijnmaker of de rust van een dorp dat nog volgens het ritme van de seizoenen leeft.’ Debora vertelt dat de reizen van &Olives zo zijn samengesteld dat er ruimte ontstaat voor die momenten. ‘Fly-drives in een ontspannen tempo, of een langer verblijf op één bijzondere plek, geven de vrijheid om een bestemming echt te ervaren. Daarbij kiezen we bewust voor accommodaties met karakter. Stijlvolle boutiquehotels, authentieke masseria’s in Italië en zorgvuldig geselecteerde villa’s, elk met een eigen verhaal.’

Inhoud, rust en echte authenticiteit
‘Wat onze mediterrane reizen verbindt, is oog voor kwaliteit, sfeer en persoonlijke service. Niet in de vorm van overdaad, maar juist in aandacht en zorgvuldigheid. Wij geloven dat luxe zit in eenvoud, comfort en een gevoel van thuiskomen, ook ver van huis’, aldus Debora. ‘De Middellandse Zee nodigt uit om te vertragen. Om te kijken, te proeven en te ervaren. Met onze reizen maken wij die uitnodiging voelbaar, voor reizigers die kiezen voor inhoud, rust en echte authenticiteit.’

Dit artikel staat in Travelpro Middellandse Zeegebied, die in februari is verschenen. Meer weten over dit gebied? Lees Travelpro gratis via onderstaande link.

Voor de tv-serie ‘Een jaar in de Alpen’ trok Carrie ten Napel (journalist en presentatrice) voor Omroep MAX door acht Alpenlanden, van Monaco tot Slovenië. In gesprek met Travelpro vertelt Carrie over haar band met de Alpen, haar studie toerisme, het maken van de serie en waarom ze zich nog altijd thuis voelt in de bergen. ‘Komt mijn studie toerisme eindelijk een keer van pas.’

Foto’s: Paul Lensink (Omroep MAX).

De serie begint met het beeld dat Carrie de gordijnen opent. Palmbomen en een jachthaven verschijnen in beeld. ‘Misschien is dit niet het uitzicht dat je verwacht bij een trektocht door de Alpen. Een goed verhaal over de bergen begint bij de zee’, vertelt ze in de voice-over. Aan de kust van de Middellandse Zee raken de Alpen het water, zo wordt duidelijk wanneer je het opzoekt, en zo bevestigt ook Arie van ’t Hof (honorair consul-generaal). Vanuit Monaco reist Carrie per trein langs de kust naar Menton, om vervolgens door te trekken naar het hooggelegen Sainte-Agnès in Frankrijk. De tocht eindigt aan de Adriatische Zee, een oostelijke uitloper van de Middellandse Zee.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Kun je meer vertellen over je studie toerisme?
‘Ik studeerde aan het NOTKA (Nederlands Opleidingscentrum voor Toeristisch Kader), een particuliere toerismeopleiding die niet meer bestaat. Het was in Amersfoort, dat was voor mij lekker dichtbij en ik kon er met de trein heen. Ik deed er een vierjarige opleiding in twee jaar. We gingen drie lange dagen naar school en twee dagen aan zelfstudie. Ik wilde eigenlijk journalistiek gaan doen en was er ook voor ingeloot, maar heel veel mensen dachten dat ik er niet geschikt voor was. Toen ging er een aantal meiden naar NOTKA en ik was altijd wel reislustig, dus het leek mij ook wel leuk. Maar ik had niet voor ogen wat ik ermee zou willen. Ik besloot toerisme te gaan studeren en na de opleiding wel weer verder te zien. We hadden pech dat de school in het tweede jaar failliet ging. Het was veel stampwerk, het leukste vond ik mijn stage op het hoofdkantoor bij Arke Reizen in Enschede. Ik heb er drie maanden stagegelopen en kreeg ook direct een baan aangeboden, maar ik vond mezelf iets te jong om op mijn negentiende al fulltime aan de slag te gaan. Ik ben naar Oostenrijk gegaan en heb er twee jaar gewerkt en gewoond in het winter- en zomerseizoen. Dat waren twee topjaren. Nu ik voor Omroep MAX op reis ging door de Alpen zei ik: ‘Komt mijn toerismeopleiding eindelijk een keer van pas’.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Heb je nog contact met medestudenten van je NOTKA-tijd?
‘Eén vriendin is stewardess geworden en een paar anderen zijn volgens mij wel in het toerisme gebleven. Laatst kwam ik nog een klasgenoot tegen die in het toerisme terecht is gekomen, maar ik herinner me vooral dat we allemaal aan het stoeien waren tijdens die opleiding. Zeker het tweede jaar, toen we wisten dat de school failliet ging en er docenten weggingen. Het was een beetje triest eigenlijk.’

Misschien was je carrière wel heel anders gelopen als de opleiding niet failliet was gegaan.
‘Dat had zomaar gekund. De reiswereld is in ieder geval een hartstikke leuke wereld.’

'Het leukste vond ik mijn stage op
het hoofdkantoor bij Arke Reizen'

Kom je weleens in een reisbureau?
‘Nee, ik heb een partner die heel erg van het uitzoeken is. Dat is ook niet aan mij besteed. Dingen als ticketing, uitzoeken en uitrekenen vond ik tijdens mijn studie al niks. Als ik in de reiswereld werkzaam was gebleven, dan was ik denk ik de reisleiding ingegaan of stewardess geworden. Op locatie zijn, onderweg, dat avontuurlijke spreekt mij meer aan dan het uitzoeken en samenstellen van reizen.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Ze zeggen wel dat de vrouw in het gezin vaak bepaalt waar de vakantie naartoe gaat.
‘Dat is bij ons niet zo. Wij bepalen samen de bestemming, maar ik ben heel volgzaam in wat mijn man uitzoekt.’

Hij zit dus uren op de bank om dat allemaal uit te zoeken.
‘Ja, klopt. Hij kan er uren mee bezig zijn. Ik vind dat zo knap. Ik heb er de rust en het geduld niet voor.’

In de intro zeg je elke keer: ‘Als kind werd ik verliefd op de bergen’. Nu bezocht je in de serie de plekken uit je jeugd. Ben je er nog steeds verliefd op?
‘Mijn vader (Evert ten Napel, red.) was voor zijn werk sportverslaggever en -commentator en daardoor gingen we met het gezin ieder jaar naar de bergen. Ik ben het in mijn jeugd steeds leuker gaan vinden. Het werd iets vertrouwds. Voor mij zijn de bergen altijd een stukje van thuiskomen. Zeker nadat ik er een paar jaar in een afgelegen dorpje heb gewoond en gewerkt, ervaar je het toch weer anders.’

'De winters worden korter en de zomers langer,
dus steeds meer mensen gaan in de
zomer naar Oostenrijk'

Wat vinden de inwoners, die je hebt gesproken, van het toerisme?
‘Wel goed. Je ziet heel erg de verandering. Vroeger leefden ze veel meer van het winterseizoen en nu zie je dat de zomer veel meer in opkomst is. Toen ik in Zauchensee werkte, was er helemaal niks in de zomer, alleen een paar bussen met bejaarden die er een dagje doorbrachten. Ze hebben er Magic Mountains opgezet om gezinnen met kinderen naar het dorp te krijgen, omdat ze er in de zomer geen inkomsten hadden. Als je ziet hoe druk het daar nu in de zomer is, dan heeft dat effect gehad. Het hotel waar ik heb gewoond en gewerkt heeft nu een rooftopbar met glijbaan buitenom en een zwembad beneden. De winters worden korter en de zomers langer, dus steeds meer mensen gaan in de zomer naar Oostenrijk. Je kon er eerst alleen maar wandelen en picknicken, maar nu zijn er complete speelplaatsen. Wandelen kan je afwisselen met heel veel vertier voor de kinderen. Wat dat betreft is er in de afgelopen 25 jaar wel heel veel veranderd.’

Wat vind je daar zelf van?
‘Ik vind het fantastisch hoe ze het hebben aangepakt. Ik denk dat ze de bergen op een hele goede manier benutten en vind het ook heel slim. Misschien is zo’n rooftopbar met glijbaan wel een beetje te veel, maar geef ze eens ongelijk. Het is ook iets waar mensen voor gaan. Als de kinderen het leuk hebben, kunnen de ouders relaxen in de rooftopbar.’

'Het moeilijke van vakanties met gezinnen is
dat iedereen in die ene vakantieweek
moet gaan en dat je hutjemutje bij
zo’n lift op elkaar gepropt staat’

Wat vinden de inwoners van de wintersport in de Alpen?
‘Daar denken ze verschillend over. Mijn oude werkgever die dat dorp heeft opgezet, zegt: ‘Vroeger hadden we ook goede en slechte winters en goede en slechte zomers’. Andere hoteliers, waar ik mijn eerste zomer heb gewerkt, denken dat er straks geen gletsjers meer zijn. Dat vond ik best wel heftig om te horen. Ze zijn er allemaal volop mee bezig hoe ze zo goed mogelijk met het klimaat kunnen omgaan en hebben allemaal ongelooflijk veel liefde en respect voor de natuur. Maar ze worstelen er wel mee. Ik had me nooit gerealiseerd dat ze de liften steeds moesten verplaatsen, omdat de gletsjer terugloopt. Uiteindelijk zijn er gebieden waar ze stoppen met de mogelijkheid om te skiën. Daar pakken ze het op een andere manier aan en gaan ze met de tijd mee.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Je gaat zelf na het maken van deze serie nog wel met een goed gevoel op wintersport?
‘Afgelopen winter was er niet veel sneeuw in de krokusvakantie en was de afdaling naar ons appartement opgespoten. Dat vind ik wel lastig. Tegelijkertijd hebben we direct geboekt voor het volgende jaar. Het is een heel lastig onderwerp, want je wil niet opgeven waar je zoveel van houdt. Er ligt ook een verantwoordelijkheid bij de overheid, tot hoever zij het laten gaan. Het is niet zo dat skiërs de grootste belasting zijn. Het is een combinatie van heel veel factoren. Het zet je wel aan het denken, maar op dit moment denk ik niet: ‘Ik moet het niet meer doen’. Het is wel goed om er bewust mee om te gaan.’

Is het programma ook gemaakt om de kijker aan het denken te zetten?
‘Ja, deels de liefde voor de bergen, om te laten zien hoe mooi het is, maar ook om te laten zien waar de inwoners in de brede zin mee te maken hebben. Je ziet mensen uit de stad die naar de bergen trekken om hun kinderen daar te laten opgroeien, het gaat over het oorlogsverleden en dat je je realiseert dat het nu niet heel veel beter is in de wereld. Het is een programma dat je aan het denken zet, maar waar hopelijk vooral de schoonheid en de liefde naar voren komt.’

Kunnen reisprofessionals de Alpen gewoon blijven verkopen?
‘Zeker, je moet er vooral blijven komen. Het moeilijke van vakanties met gezinnen is dat iedereen in die ene vakantieweek moet gaan en dat je hutjemutje bij zo’n lift op elkaar gepropt staat. Het zou beter zijn als het meer verspreid zou kunnen, maar dan moet je de vakanties op een andere manier indelen.’

Bekijk hier de tv-serie 'Een jaar in de Alpen'.

Foto’s: Paul Lensink (Omroep MAX)

Albanië duikt overal op social media op: azuurblauwe baaien, witte stenen dorpjes en wegen die door de bergen slingeren. Gezinnen vertrekken steeds vaker naar Albanië voor hun vakantie, omdat het door kinderen is gezien op het populaire medium: TikTok. 

Mijn eigen kennismaking speelde zich af rond de kust en een paar klassiekers in het binnenland: Golem en Durrës voor strand en boulevard, Tirana voor stadsleven, plus Krujë en Berat voor geschiedenis en sfeer. Ik ben me ervan bewust dat dit slechts een voorproefje is. Het zuiden, de Albanese Alpen en plekken als de Ionische kust staan nog op mijn lijst.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Kleinschalige hoofdstad
Wat me het meest verraste, was de hoofdstad. Tirana voelt gezellig en kleinschalig: je loopt er zó van plein naar park en van koffiebar naar markt. Het is een stad die je makkelijk te voet ‘leest’. En juist omdat je het communistische verleden onderweg blijft tegenkomen, wordt het meer dan een leuke stedentrip; het verhaal achter de gevels maakt het extra interessant.

Oude centra, nieuw toerisme
In Krujë, met de bazaar en het kasteel, en in Berat, de ‘stad van duizend ramen’, merkte ik hoe sterk Albanië is in oude centra, steegjes en kleine dorpen die niet op elkaar lijken. Tegelijk groeit de belangstelling snel: TUI meldde in 2025 een forse stijging van 39% voor Albanië in het hoogseizoen. Ook de bereikbaarheid neemt toe, met meerdere rechtstreekse vluchten per week tussen Amsterdam en Tirana. 

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

De vraag die blijft
Voor nu blijft de populariteit van Albanië vooral onvoorspelbaar. En dus eindig ik met dezelfde nieuwsgierigheid waarmee ik aankwam: hoe ontwikkelt het toerisme zich in Albanië? Wordt het land een blijvende favoriet onder Nederlanders, of is het straks ‘getiktokt’ en TikTokken Nederlanders weer door naar de volgende hype?

Dit artikel komt uit Travelpro I van 2026. Je leest de volledige editie hieronder volledig gratis.

Voor de Nederlandse duikliefhebber is Egypte veel meer dan alleen een zonbestemming op relatief korte vliegafstand. Het is een onderwaterwereld van wereldklasse die het hele jaar door toegankelijk is. Maar hoe adviseer je als reisprofessional de juiste spot tussen het overweldigende aanbod van resorts en liveaboards? En waar moet je op letten bij certificeringen en veiligheidseisen?

We duiken de diepte in met Maaike van Hussel (reisspecialist bij Diving World). Met ruim 28 jaar ervaring als specialist op het gebied van duikvakanties weet Diving World precies wat de moderne duikreiziger zoekt. Van de iconische wrakken in het noorden tot de kleinschalige eco-resorts en de toenemende populariteit van liveaboards. Maaike deelt haar expertise, praktische tips voor het boekingsproces en de essentiële vragen die jij als reisagent moet stellen aan jouw klanten. Egypte ligt aan de Middellandse Zee en er kan gedoken worden, vooral bij Alexandrië, maar dit is een heel ander type ervaring. Het water is koeler, het zicht is vaak minder goed dan in het zuiden en er is vrijwel geen koraal. Daarom maken we een klein uitstapje naar de Rode Zee.

Wat maakt Egypte een aantrekkelijke bestemming voor duikreizigers?
‘Egypte is en blijft een van de meest populaire duikbestemmingen, omdat het een fantastische bestemming is op relatief korte vliegafstand. Binnen vijf uur vliegen heb je de mogelijkheid om prachtige duiken te maken. Daarbij is Egypte een bestemming die enorm veel diversiteit biedt in duikmogelijkheden en onderwaterleven. Van bootduiken tot kantduiken en van wrakken tot een klein onderwaterleven. Voor zowel de beginnende als de gevorderde duiker is het een gepaste bestemming.’

Welke duiklocaties in Egypte zijn het absolute hoogtepunt?
‘Egypte heeft enorm veel mooie duiklocaties, en het hoogtepunt is voor iedere duiker anders. Sommige duikers zijn helemaal weg van wrakduiken, voor hen is het absolute hoogtepunt de wrakken in het noorden van de Rode Zee, zoals de Salem Express of de Thistlegorm. Andere duikers gaan juist weer voor ontmoetingen met haaien bij de riffen van Brothers, Daedalus en Elphinstone, terwijl anderen op zoek gaan naar de dugong bij Abu Dabbab of Marsa Mubarak.’

Wat is een liveaboard?
In dit artikel wordt vaak het woord liveaboard genoemd, maar wat is het precies? Ook daar geeft Diving World een duidelijk antwoord op. Een liveaboard is een schip dat helemaal is ingericht voor duikers. Je verblijft aan boord, slaapt in je eigen hut, eet samen met de groep en vertrekt rechtstreeks vanaf de boot naar de mooiste duikplekken. Geen transfers, geen gesleep. Gewoon duiken, duiken en nog eens duiken. En het mooie is: liveaboards komen vaak op plekken waar dagboten niet kunnen komen. Denk aan afgelegen riffen, wrakken op open zee of plekken waar je misschien wel de enige bent onder water. De meeste liveaboards bieden drie tot vijf duiken per dag aan.

Zijn er seizoensgebonden factoren (weer, zichtbaarheid, stromingen) die van invloed zijn op het plannen van een duikreis?
‘Zeker, vooral de temperaturen hebben invloed op het onderwaterleven. Daarbij moet je bij het plannen van een duik altijd rekening houden met de stroming. Per dag en locatie kan de stroming wisselen. Het zicht is in de Rode Zee bijna altijd het gehele jaar door goed, waardoor je in Egypte het hele jaar door goed kunt duiken.’

Welke veiligheidsmaatregelen en duikcertificeringen zijn cruciaal voor reizigers?
‘Niet alleen in Egypte, maar wereldwijd zijn er voor bepaalde duikstekken vereisten als we kijken naar de certificering van een duiker. Uiteraard moet je als duiker in het bezit zijn van een geldig brevet. Wanneer een duiker geen brevet heeft, kan hij of zij een introductieduik doen of uiteraard de cursus volgen. In de Rode Zee ben je als duiker vaak verplicht om bij minder dan 30 gelogde duiken te duiken met een gids. Voor sommige duikstekken heb je minimaal een Advanced-brevet nodig en 50 gelogde duiken. Het is ontzettend belangrijk om de duiker hier correct over te informeren, dit is ook de reden dat wij bij onze reizigers altijd informatie opvragen omtrent de duikervaring. Het is belangrijk de duiker juist te informeren in verband met zijn of haar eigen veiligheid en duikplezier, maar ook dat van zijn of haar buddies. Een duiker dient altijd te duiken binnen de limieten van zijn of haar brevet en als reisorganisatie stellen wij een duikverzekering verplicht.’

Hoe verloopt de samenwerking met resorts, liveaboards of hotels? Wat zijn praktische aandachtspunten bij het boeken?
‘De samenwerking met hotels, duikscholen en liveaboards verloopt bij ons altijd uitstekend. Wij zijn al meer dan 28 jaar dé specialist op het gebied van duikvakanties en zijn ooit begonnen met Egypte als duikbestemming. Wij kennen onze partners ter plaatse dan ook ontzettend goed en gaan met regelmaat op bezoek. Een van onze specialiteiten zijn liveaboards, waar wij, met enige trots, al sinds 1997 marktleider in zijn. Na al die jaren hebben wij uitstekende relaties opgebouwd met onze partners.’

Wordt duikuitrusting vaak meegenomen of gehuurd ter plekke? Welke tips kunnen reisagenten klanten geven?
‘Veel ervaren duikers nemen zelf hun uitrusting of een deel daarvan mee op reis. Er is niets fijner dan duiken met je eigen spullen. Het is ook altijd mogelijk om materiaal ter plaatse te huren. Ook dat is iets dat duikers vaak doen. Duikuitrusting neemt natuurlijk veel ruimte en gewicht in beslag, het is dan ook van belang dat er voldoende ruimbagage meegenomen kan worden op de vluchten.’

Welke spot voor welke klant?
De geschiedenisfanaat: voor liefhebbers van wrakduiken zijn de Salem Express en de wereldberoemde Thistlegorm in het noorden de absolute hoogtepunten.
De avonturier: wie komt voor adrenaline en ontmoetingen met haaien, zit goed bij de riffen van de Brothers, Daedalus en Elphinstone.
De natuurliefhebber: voor een kans om de zeldzame dugong (zeekoe) te spotten, zijn Abu Dabbab of Marsa Mubarak de beste keuzes.

Welke soorten duikarrangementen zijn populair?
‘Een liveaboard is en blijft dé ultieme duikvakantie. Daarnaast zien wij dat duikers toch ook steeds vaker geïnteresseerd zijn in een stukje natuur of cultuur boven water. In het geval van Egypte worden er met regelmaat excursies geboekt naar bijvoorbeeld Luxor. Daarnaast zijn de wat minder toeristische locaties en kleinschalige accommodaties populair onder de duikers. Dit zijn vaak andere locaties dan de vakantieganger die voor een weekje zon naar Egypte gaat, bezoekt.’

Zijn er specifieke invoerbeperkingen, visa-eisen of lokale regels waar reisprofessionals hun klanten op moeten attenderen?
‘Voor Egypte is een visum nodig, dat kun je online al aanschaffen, maar ook ter plaatse op de luchthaven. Ook zijn er verschillende mogelijkheden om een visaservice te boeken, waarbij de transferagent het visum al vooraf koopt voor de reiziger. De meest voordelige optie is om deze bij aankomst op de luchthaven te kopen bij het bankloket.’

Zien jullie veranderingen in het gedrag van duikreizigers?
‘Duikers gaan graag naar de wat minder bekende locaties en accommodaties, weg van de massa. Daarbij zien we niet alleen in Egypte, maar ook op andere locaties wereldwijd dat duikers vaker kiezen voor de kleinschalige hotels, ook wel ecoresorts genoemd. Daarnaast merken wij dat reizigers ook steeds vaker direct en online willen boeken, daar is bijvoorbeeld onze website onlangs helemaal op ingericht. Op onze website staan meer dan 600 duikvakanties, van tropische resorts tot liveaboards in alle soorten en maten. Uniek is ons aanbod real-time liveaboards inclusief vluchten vanuit Nederland, België én Duitsland en duikvakantiepakketten, allemaal met de beste prijsgarantie. Daarnaast staan wij ook altijd voor onze duikers klaar die op zoek zijn naar persoonlijk advies en contact.’

Welke aanvullende diensten of excursies worden vaak geboekt in combinatie met een duikreis?
“Een duikvakantie bestaat eigenlijk altijd uit een vlucht, transfer, verblijf en duikpakket. Dit kan een verblijf in een hotel zijn, maar ook een verblijf aan boord van een liveaboard. Als extra dienst worden daar vaak excursies aan toegevoegd, gericht op cultuur. Eerlijkheidshalve blijft er in een duikvakantie niet veel ruimte over voor andere activiteiten, het is immers een duikvakantie. Afhankelijk van de bestemming worden er vaak ook huurauto’s toegevoegd aan de reis.’

Welke drie belangrijke tips geven jullie aan een reisagent die voor het eerst een duikreis naar Egypte wil adviseren en verkopen?
‘Laat je goed informeren en stel de juiste vragen aan de reiziger. Hoeveel gelogde duiken, wanneer heb je voor het laatst gedoken en wat is je laatst behaalde brevet? Deze informatie is van belang om vervolgens het juiste advies te kunnen geven. Daarnaast is het enorm belangrijk om niet zomaar iets aan te bieden, maar hulp in te schakelen van professionals. Veiligheid en een betrouwbare organisatie vormen de basis. Wij zijn aangesloten bij de ANVR, SGR(Z) en het Calamiteitenfonds en helpen je graag verder bij het boeken van de gepaste duikvakantie voor jouw klant.’

Praktische tips voor een Egypte-duikreis
Stel de juiste vragen: vraag altijd naar het brevet, het aantal gelogde duiken en de datum van de laatste duik. Dit bepaalt welk advies je geeft.
Gidsverplichting: informeer klanten met minder dan 30 duiken dat zij in de Rode Zee meestal verplicht met een gids moeten duiken.
Bagage: check de ruimbagagevoorwaarden. Eigen materiaal is zwaar; vooraf extra kilo’s bijboeken voorkomt hoge kosten op de luchthaven.
Verzekering: wijs de klant op een specifieke duikverzekering, naast de reisverzekering. Diving World stelt deze verplicht.

Cigdem Akin (Projectmanager Retail bij Corendon) is weliswaar geboren en getogen in Haarlem, maar haar hart klopt voor Turkije. Ze vertelt gepassioneerd over haar wortels, de verborgen parels van de Lycische kust en hoe zij het toerisme in haar ‘tweede thuisland’ de afgelopen twintig jaar heeft zien transformeren.

Kun je iets meer vertellen over je band met Turkije?
‘Ik ben geboren en getogen in Haarlem, maar Turkije heeft altijd een belangrijke rol gespeeld in mijn leven. Mijn beide ouders zijn van Turkse afkomst en zijn op jonge leeftijd naar Nederland (vader) en België (moeder) verhuisd. Mijn vader komt oorspronkelijk uit Emirdağ, een plaats in de provincie Afyonkarahisar, die bekendstaat om de sucuk (Turkse worst). Mijn moeder komt uit Kayseri, bekend vanwege pastırma (gedroogd rundvlees). Daarnaast ligt in Kayseri de Erciyesberg, waar je in de winter kunt skiën en waar je gezellige après-ski-tenten vindt, die vaak worden omgetoverd tot een festival. Ons vakantiehuis, waar wij altijd verblijven, staat in Eskişehir. Deze stad is een echte studentenstad die je kunt vergelijken met Utrecht. Naast de Nederlandse normen en waarden ben ik thuis ook opgegroeid met de Turkse cultuur, taal en tradities, zodat mijn Turkse achtergrond niet vergeten werd. Jaarlijks gaan we in het hoogseizoen gezamenlijk op vakantie naar Turkije, naar de plaats waar mijn ouders vandaan komen. Zo zie ik ook elk jaar de hele familie, wat extra leuk is, omdat we allemaal verspreid over Europa wonen. Daarnaast ben ik zelf ook vaak in Turkije te vinden vanwege mijn werk. Alles bij elkaar voelt Turkije voor mij dan ook niet als een vakantieland, maar als een tweede thuis waar ik graag kom.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Wat maakt Turkije de perfecte vakantiebestemming?
‘Wat Turkije zo bijzonder maakt, is de veelzijdigheid. Dit land heeft echt alles te bieden: zon, zee, cultuur, geschiedenis, natuur en een heerlijke keuken. Of je nu wil ontspannen aan het strand, een stedentrip wil maken of juist de natuur wil verkennen, hier kan het allemaal. Daarnaast staat Turkije bekend om de gastvrijheid; je voelt je er als bezoeker altijd welkom. Of je nu in een luxe resort verblijft of in een klein dorpje bent, je wordt overal ontvangen met een glimlach en een kop thee.’

Heb je zelf favoriete plekjes waar je graag komt in Turkije?
‘Ja, absoluut! Istanbul, de enige stad ter wereld die op twee continenten ligt, blijft voor mij magisch: een stad waar je je nooit verveelt en waar elke wijk een ander verhaal vertelt. Omdat ik daar vaak kom, begint mijn dag met een heerlijk ontbijt aan de Bosphorus, gevolgd door een wandeling langs het water. ’s Avonds kies ik er graag voor om nieuwe restaurants uit te proberen, het liefst ook met zeezicht, en soms eindigt de avond in een feestelijke sfeer. Naast de regio waar mijn familie vandaan komt, waar je het pure en authentieke Turkije ervaart, ben ik elke zomer te vinden aan de Egeïsche kust (Bodrum, Alaçatı en Fethiye). De combinatie van beachclubs, mooie baaien en stranden, sfeervolle straatjes en goede restaurants vind ik daar geweldig. Mijn vakantie sluit ik altijd af in Antalya. Veel mensen denken bij Antalya meteen aan luxe resorts, maar ze kennen de andere kant van de stad niet. Antalya heeft veel meer te bieden dan zon, zee, strand en luxe hotels. Zo verblijf ik altijd in het Akra Hotel, dat aan een lange boulevard ligt vol restaurants, cafés en barretjes. In de zomer geniet ik van de zee en de gezelligheid aan de boulevard en in de winter - wanneer ik er rond Kerst ben – maak ik hier urenlange wandelingen om helemaal op te laden voor het nieuwe jaar. Naast deze plaatsen heb ik nog een lange lijst met plekken die ik graag wil bezoeken vanwege de natuur, geschiedenis en natuurlijk de kebab. Turkije heeft 81 provincies, waarvan ik tot nu toe nog maar een derde heb gezien.’

'Turkije blijft zichzelf vernieuwen,
zonder zijn identiteit te verliezen'

Hoe heb je het toerisme in Turkije zien veranderen en hoe gaat het land zich de komende twintig jaar ontwikkelen?
‘Toen ik jonger was, draaide toerisme in Turkije vooral om zon- en strandvakanties. In de afgelopen jaren heb ik echter gezien hoe het land professioneler en divers is geworden, met meer aandacht voor kwaliteit, beleving, luxe, duurzaamheid en unieke ervaringen. Voor de toekomst verwacht ik dat deze ontwikkeling zich zal voortzetten, met een grotere focus op duurzaamheid, kleinschalige accommodaties, culturele reizen en lokale ervaringen. Turkije blijft zichzelf vernieuwen, zonder zijn identiteit te verliezen.’

Wat doet Corendon in Turkije anders dan twintig jaar geleden?
‘Waar Corendon vroeger vooral bekendstond om de traditionele zonvakanties, zie je nu veel meer diversiteit in het aanbod: verschillende doelgroepen, nieuwe regio’s en kwalitatief hoogwaardige hotels, appartementen en villa’s. Daarnaast speelt Corendon beter in op de wensen van de reiziger, zoals comfort, beleving en keuzevrijheid. Zo blijft Turkije interessant voor een steeds breder publiek.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Welke gebieden in Turkije verdienen meer aandacht van Nederlandse vakantiegangers?
‘Er zijn zoveel mooie plekken die nog relatief onbekend zijn en zeker meer aandacht verdienen, zoals de Lycische kust. Deze kust tussen Fethiye en Antalya laat een ruiger en karakteristieker Turkije zien. Denk aan turquoise baaien, kleine dorpen zoals Kaş en Kalkan, en iconische plekken als Xanthos en Myra, beroemd om de indrukwekkende rotsgraven en de kerk van Sint-Nicolaas, evenals het gezonken dorp Kekova. Voor wie strand en cultuur wil combineren, is Patara dé plek, terwijl Ölüdeniz vooral bekendstaat om de blauwe lagune en het paragliden. Actieve reizigers kiezen voor de wereldberoemde Lycische wandelroute of een tocht door de Saklıkent-kloof. Ook de Egeïsche kust (van İzmir tot aan Marmaris), waar cultuur en kustlijn samenkomen, biedt indrukwekkende bezienswaardigheden. Hier liggen eeuwenoude ruïnes in de antieke stad Efeze, het theater van Pergamon, de kalkterrassen van Pamukkale en de overblijfselen van Hierapolis, Priëne en Didim. Minder bekend, maar minstens zo aantrekkelijk, zijn het Bafameer met zijn vissersdorpjes en het bergdorpje Şirince, bekend om zijn zelfgemaakte fruitwijn en traditionele huizen. Het is een regio waar geschiedenis en authenticiteit de boventoon voeren. Buiten het Corendon-aanbod staan op mijn persoonlijke lijstje ook de Zwarte Zeekust, met haar groene landschappen, en Oost-Anatolië, waar geschiedenis, cultuur en gastronomie (kebab) samenkomen. Voor reizigers die iets anders zoeken dan de bekende badplaatsen, zijn alle bovengenoemde plaatsen echte parels. Tijdens mijn studiereizen naar Turkije stel ik bewust een divers programma samen, zodat reisprofessionals ook de minder bekende kant van het land leren kennen. De mensen die met mij zijn mee geweest op studiereis, weten inmiddels dat Turkije veel meer te bieden heeft dan luxe resorts en de standaard highlights, zoals een bazaar of een historisch centrum. Ik laat graag ook de andere kant van Turkije zien, bijvoorbeeld plekken waar locals komen, waar je de gemoedelijke sfeer van Turkije ervaart.’

'Wat Turkije zo bijzonder
maakt, is de veelzijdigheid'

Het gaat in het nieuws regelmatig over de prijsstijgingen in Turkije. Merk je dit aan de boekingen?
‘Prijsstijgingen zijn zeker merkbaar, maar ik zie dat Turkije nog steeds geliefd blijft door de goede all-inclusive formules die de hotels hanteren. Over het algemeen blijft Turkije een bestemming met een goede prijs-kwaliteitverhouding. Veel Nederlanders kiezen nog steeds voor Turkije vanwege de service, het comfort en de kwaliteit die zij ervoor terugkrijgen. Het gevoel van zorgeloosheid, comfort en gastvrijheid weegt voor velen zwaarder dan een eventueel prijsverschil. Daarom zien we dat dit geen doorslaggevende reden is om Turkije links te laten liggen.’

Welke tips heb je als het gaat om het boeken van een reis naar Turkije?
‘Mijn advies aan reisprofessionals is om Turkije niet als één product te benaderen. De verschillen per regio zijn groot, er is echt voor ieder wat wils. Door goed te luisteren naar de wensen van de klant en verder te kijken dan de bekende resorts, kun je echt waarde toevoegen en een reis samenstellen die past bij de reiziger. Heb je tips nodig? Dan ben je uiteraard altijd van harte welkom bij mij!’

Dit artikel komt uit Travelpro I van 2026. Je leest de volledige editie hieronder volledig gratis.