Een camperreis door de Verenigde Staten of Canada blijft populair, maar wie plannen heeft, doet er goed aan niet te lang te wachten. Natasja Eshuis (Travel Trend) en Paul Backer (Tioga Tours) vertellen over beschikbaarheid, prijzen en routes door de natuur.

‘Veel positieve verhalen’

De belangstelling voor reizen naar de VS mag dan om de bekende redenen zijn afgenomen, Tioga Tours boekt nog steeds duizenden reizigers naar de VS en krijgt veel enthousiaste reacties van klanten. Het maken van camperreizen blijft een populair segment, zegt Paul Backer (directeur van Tioga Tours), die vertelt over de kansen voor camperliefhebbers.

Is er nog voldoende belangstelling voor camperreizen door de Verenigde Staten?
‘Absoluut. Het volume is minder geworden, maar we boeken nog steeds duizenden reizigers en die komen allemaal enthousiast terug. We krijgen veel positieve reacties. Ook voor onze infodagen in september, waaronder een dag speciaal gericht op campers, zien we al aardig wat aanmeldingen. Dat vind ik bemoedigend.’

Wie kiest voor een camperreis door de VS en wie voor Canada?
‘Bij Amerika zien we relatief veel gezinnen met wat grotere kinderen. Zij plannen hun reis vaak lang van tevoren. Canada trekt wat meer stellen en wordt doorgaans iets later geboekt. Het verschil is niet enorm, maar Amerika wordt echt vroeger vastgelegd.’

Loont het om vroeg te boeken?
‘Vooral bij camperreizen geldt: hoe eerder je boekt, hoe lager het tarief. Tegelijkertijd zien we nu een positief neveneffect van de teruggelopen belangstelling. Camperaanbiedingen blijven langer beschikbaar dan vroeger. Daardoor liggen de prijzen lager dan gebruikelijk. Ook vliegen is momenteel relatief voordelig. Zo kun je een gezinsvakantie toch betaalbaar houden.’

Welke route raad je aan voor een eerste camperreis door Amerika?
‘De klassieke route in het westen blijft de populairste: vanuit bijvoorbeeld San Francisco richting Las Vegas en bekende natuurgebieden als Bryce Canyon en Monument Valley. Maar we adviseren ook creatieve enkele reisroutes. Denk aan Salt Lake City naar San Francisco. Dan kun je de bekende parken combineren met Yellowstone, dat bij een standaardrondreis vaak te ver weg ligt.’

En als reizigers iets anders willen dan de bekende route?
‘Dan zou ik Washington en Oregon aanraden. Daar is het rustiger en goedkoper, en je kunt er een fantastische camperreis maken. Ook zijn campings in de Verenigde Staten momenteel beter beschikbaar dan een paar jaar geleden.’

Wat maakt reizen met een camper in Amerika zo aantrekkelijk?
‘Amerika is echt ingericht op grote voertuigen. Een camper van acht of negen meter vinden ze daar helemaal niet groot. Je kunt bovendien een camping buiten de stad kiezen en bijvoorbeeld met een Uber naar het centrum gaan. Dat werkt uitstekend. Een camper geeft je veel vrijheid en blijft een prachtige manier om Amerika te ontdekken.’

‘Vroeg boeken én slim kiezen loont’

Waar zit dat verschil tussen de VS en Canada in?
‘Canada is gegroeid als camperbestemming, terwijl het aanbod er beperkter is en het reisseizoen korter. Er zijn minder ophaalpunten, en vooral de grotere campers, bijvoorbeeld voor gezinnen, zijn minder goed beschikbaar. In de Verenigde Staten zijn er meer locaties waar je een camper kunt ophalen en inleveren.’

Is reizen door de Verenigde Staten momenteel voordeliger?
‘Niet echt. De dollar is gunstig, maar boodschappen en uit eten gaan zijn niet opeens veel goedkoper dan vorig jaar. Het voordeel zit vooral in de huurprijs van de camper als je vroeg boekt. Ook voor vliegtickets is er dan nog meer beschikbaarheid in de lagere tariefklassen.’

Welke route zou je aanraden?
‘Een campertour vanuit Denver spreekt mij erg aan, zoals onze 23-daagse Mountains & Geysers Campertour. Deze vind ik het leukst, omdat de nadruk ligt op natuur en er ook enkele minder bekende nationale parken in de route zijn opgenomen, zoals Rocky Mountain National Park in Colorado en twee parken in Wyoming: Devils Tower National Monument en Grand Teton. Zelf zou ik deze reis op mijn verlanglijstje zetten omdat ik Mount Rushmore nog niet heb bezocht en ik nieuwsgierig ben naar deze rots met de uitgehouwen gezichten van vier Amerikaanse presidenten. Ook het iconische Yellowstone zou ik graag eens met eigen ogen zien. Deze reis gaat ook door Utah, waar je altijd tijd tekortkomt omdat er zo veel te zien is. Je kunt de USA en Canada natuurlijk ook combineren in een camperrondreis. We hebben bijvoorbeeld de 23-daagse Rockies of Canada & USA Campertour. Van deze reis heb ik het grootste deel van het traject in Canada al met een camper afgelegd, en dat was een fantastische ervaring.’

Kortom: niet te lang wachten?
‘Precies. Als je toch al weet dat je wil gaan, waarom zou je dan treuzelen?’

Dit interview is verschenen in Travelpro USA & Canada. Klik hier om de hele editie online te lezen.

Een treinreis als ultieme aanvulling op een Alaska-cruise? Volgens Clara Gruben (Clara’s Choice Cruises) is het de ultieme match. Met de legendarische Rocky Mountaineer trok ze door de Canadese Rockies, en met de McKinley Explorer van Holland America Line reisde ze diep het hart van Alaska in. Haar oordeel? Luxe, fenomenale uitzichten en een beleving die je bijblijft.

Bij treinreizen denk ik aan vertragingen, geen plek en moeten staan of zitten op de trap, vieze toiletten en ga zo maar door. Ben jij een beetje van de treinreizen?
‘Ik ben en blijf natuurlijk cruisespecialist, maar bijzondere treinreizen zijn een mooie aanvulling op een cruise. Dat kun je absoluut niet vergelijken met een tweedeklas treintraject in Nederland. Recent was ik met een groep aan boord van de Rocky Mountaineer voorafgaand aan een cruise naar Alaska. En na de cruise deden we de treinreis naar Denali National Park – een echte aanrader in combinatie met een Alaska-cruise. Je reist dan een hele dag in de McKinley Explorer van Holland America Line naar het hart van Alaska en ziet de natuur gaandeweg veranderen. Deze trein heeft hoge panoramische vensters, luxe fauteuils met vaste stoelnummers, heerlijk eten en schone toiletten.’

Je bent met een groep reizigers mee geweest op de Rocky Mountaineer. Boek je deze treinreis vaker?
‘Jazeker, als aanvulling op een cruise naar Alaska is dit een geweldige optie. Zeker als gasten er een iets uitgebreidere reis van willen maken met een bezoek aan de Canadese Rockies. Je bezoekt dit gebied immers niet snel nog een keer. Het is eigenlijk veel meer dan een treinreis: het is een ongeëvenaarde, unieke beleving!’

Hoe heb je jezelf voorbereid op deze treinreis en welke vragen hadden je reisgenoten vooraf?
‘Ik heb deze treinreis al vaker gedaan, maar de vragen van de gasten gaan vaak over wat ze kunnen verwachten van de bezienswaardigheden, de routes en het programma. Want een vast onderdeel van de Rocky Mountaineer-programma’s zijn twee of drie dagen in de luxe trein, en dat verveelt geen moment. Dit kun je aanvullen en combineren met hotelovernachtingen in bijvoorbeeld Banff, Jasper of Lake Louise en diverse excursies. Zo zijn er compleet verzorgde programma’s van twee tot twaalf dagen. De keuze is reuze!’

Wat zou je willen zeggen tegen collega's die klanten hebben die niet voor de iconische GoldLeaf-wagon van de Rocky Mountaineer kiezen?
‘Informeer de gasten goed over de GoldLeaf-voordelen, zoals het betere uitzicht, het restaurant en het buitenbalkon. De reissommen zijn behoorlijk, maar het is het geld echt waard. Als je het doet, doe het dan goed. Het luxeniveau van de trein en de cruise komen overeen, dus het is een perfecte combinatie.’

Wat was voor jou het absolute 'kippenvelmoment' tijdens het traject dwars door de Canadese Rockies?
‘Fraser Canyon, Hell’s Gate en Kamloops Lake. Je valt van de ene ‘oh’ in de andere ‘ah’. Enorme bergwanden, diepe kloven, watervallen en het spiegelgladde meer bij Kamloops zijn allemaal even mooi. Dit zijn adembenemende plekken met andere uitzichten dan vanaf de weg. En tijdens de trein naar Denali National Park is het absolute kippenvelmoment het zicht op de hoogste berg van heel Noord-Amerika: Mount Denali (6.190 meter hoog). Dat lukt niet altijd vanwege het weer, maar deze reis hadden we geluk.’

Hoe bevalt het om al rijdend door het landschap te genieten van een luxe ontbijt in het treinrestaurant?
‘Daar kun je prima aan wennen! Het is erg leuk om je stoel boven even te verruilen voor het restaurant beneden. Dat is toch een andere beleving. De gedekte tafels met een zeer uitgebreide menukaart geven een heel eigen sfeer.’

Wat kun je verder vertellen over de service aan boord?
‘Alleen maar top, top, top. Je wordt volledig in de watten gelegd.’

Voor welk type reiziger is deze specifieke treinreis nou écht de ultieme droomreis? Een retourtje tweede klas Utrecht - Amsterdam is al prijzig, maar deze treinreis zal ook niet goedkoop zijn.
‘Nogmaals: dit is een beleving, geen treinreis van A naar B. Voor mensen die hun reis naar Canada en Alaska willen optimaliseren, is dit de perfecte aanvulling. Natuurlijk is het niet goedkoop, maar het heeft een geweldige waarde.’

Heb je nog andere tips waar collega's rekening mee moeten houden wanneer ze de Rocky Mountaineer boeken voor een reiziger?
‘Boek vroeg, de mooiste hotels zijn als eerste vol. Het mag dan een prijskaartje hebben, maar de treinreizen – zowel de Rocky Mountaineer als de McKinley Explorer naar Denali National Park – waren tijdens mijn reis tot de laatste stoel bezet. En dat is niet voor niets.’

Dit interview is verschenen in Travelpro USA & Canada. Klik hier om de hele editie online te lezen.

Tien Nederlandse reisexperts en één missie: het vieren van 250 jaar USA. Brand USA koos uit duizenden internationale aanmeldingen 250 merkambassadeurs en de Nederlandse reisbranche pakt meteen een hoofdrol met maar liefst tien felbegeerde plekken!

Welke hotspots staan er volgens deze doorgewinterde Amerika-ambassadeurs stipt op nummer één? Van verborgen parels en ruige natuur tot bruisende steden: laat je inspireren door de absolute 'must-visits' van deze tien topspecialisten.

Martine Snoek (Werelds Reizen)
‘Eén favoriete plek in de Verenigde Staten kiezen? Bijna onmogelijk! Maar dan kies ik toch voor Chicago, omdat het zo’n mooi uitgangspunt is. Deze heerlijke stad heeft zelf al zoveel leuks te bieden: indrukwekkende architectuur, bijzondere musea, livemuziek, geweldige restaurants en zelfs stranden langs Lake Michigan. Tegelijkertijd vormt Chicago een perfecte basis om de Verenigde Staten verder te ontdekken. Begin aan Route 66, ontdek de Great Lakes en het Midwesten of vlieg door naar een compleet andere regio. Juist die eindeloze mogelijkheden maken Amerika voor mij zo bijzonder: vanuit Chicago ligt het hele land aan je voeten.’

Tamara Poeth (Personal Touch Travel)
‘Een keuze maken uit al het moois in de USA is bijna onmogelijk, maar mijn hart ligt in de staat Washington. Ik heb het geluk gehad er te wonen, en de indrukwekkende natuur is helemaal geweldig. Wat deze plek voor mij écht magisch maakt, is Mount Rainier. Op heldere dagen zie je deze berg vanuit een heel groot deel van de staat. Nog mooier is het als je op een heldere dag de Skyline Trail loopt en je vanaf Mt. Rainier uitzicht hebt op Mt. Adams, Mt. St. Helens en soms zelfs Mt. Hood in Oregon. Samen met de dichte bossen en de ruige kustlijn is Washington een absolute aanrader voor op je bucketlist!’

Bianca Brouwer (Travel Counsellors)
‘Mijn favoriete plek in de Verenigde Staten is de staat Oregon. Oregon is voor mij een van de meest veelzijdige staten; mijn familie heeft er gewoond en ik heb er veel verschillende plekken bezocht. Mijn drie favorieten zijn: Florence, een gezellige kustplaats met leuke winkels in Old Town, een vuurtoren, een prachtige haven en een fantastische ligging bij de Oregon Dunes. Sisters, een klein westernstadje tussen de bergen en de lavavelden aan de voet van de Cascade Mountains. En Crater Lake: dit is het diepste meer van Amerika en het heeft een zo diepblauwe kleur dat mensen op foto's vaak denken dat het niet echt is!’

Maaike Schoutsen (Just be Travellers)
‘Mijn favoriete plek in de Verenigde Staten is zonder twijfel de combinatie van Grand Teton National Park en Yellowstone National Park. Jarenlang stonden deze parken bovenaan mijn bucketlist en in 2022 bezocht ik ze met mijn gezin per camper. Nergens anders ervaar je de kracht van de natuur zo intens. De indrukwekkende bergpieken van Grand Teton, de spiegelende meren en het overvloedige wildlife vormen een perfect contrast met de geisers, kleurrijke warmwaterbronnen en ruige landschappen van Yellowstone. Iedere bocht levert een nieuw, ansichtkaartwaardig uitzicht op. Op één dag bizons, beren en elanden spotten terwijl je door deze spectaculaire natuur rijdt, maakt dit voor mij de ultieme en meest onvergetelijke Amerika-ervaring.’

Tessa van Vliet (Personal Touch Travel)
‘Samen met mijn beste maatjes heb ik al vele mooie roadtrips in Amerika mogen maken. En hoewel er ontzettend veel mooie nationale parken zijn, heeft Big Bend National Park mij absoluut verrast. Mocht je een trip maken door Texas, dan is dit park zeker de moeite van het bezoeken waard. Je kunt er mooie trails lopen, waaronder de Santa Elena Canyon Trail. De Rio Grande heeft hier een diepe kloof uitgeslepen in het plateau, waardoor het gesteente aan beide zijden van de rivier honderden meters boven je uit torent. Een imposant en machtig mooi uitzicht!’

Kim Giling (YourTravel)
‘Mijn absolute favoriet in de Verenigde Staten is Florida! Het heerlijke klimaat en de enorme veelzijdigheid binnen één bestemming maken Florida voor mij fantastisch. Van de prachtige stranden bij Clearwater en de natuur van de Everglades tot de Caribische sfeer van de Florida Keys en het sfeervolle Ybor City in Tampa. En dan is er nog de mogelijkheid om je vakantie te combineren met een heerlijke cruise vanuit Florida! Mijn persoonlijke tip: sluit je vakantie af op de Jungle Queen. Een avond op het water, langs de huizen van de beroemdheden, met een Amerikaanse BBQ en entertainment op een privé-eiland. De kunst van het vakantievieren.’

Dominique van der Geer (Personal Touch Travel)
‘Mijn ultieme USA-tip: Las Vegas (het verrassend veelzijdige hart van het Westen). Na vijftien bezoeken en het oprichten van mijn eigen Las Vegas-community ben ik nog steeds niet op deze stad uitgekeken. Vegas is véél meer dan alleen entertainment: binnen 15 minuten sta je in de mooiste natuur. Het is bovendien de perfecte en voordeligste uitvalsbasis voor een roadtrip. Vanaf € 1.500 p.p. combineer je de gekte van de Strip met Route 66, de Grand Canyon, Monument Valley, Bryce en Zion. Las Vegas biedt de ideale mix tussen actie en prachtige natuur, voor elk budget en elke leeftijd. Of je nu voor de shows komt of de rust zoekt: de opties zijn écht eindeloos!’

Therèse van Eck (The Travel Club)
‘Als ik echt moet kiezen uit zoveel fantastische bestemmingen in de USA, dan is het toch New York. Natuurlijk is New York City fabulous, maar juist de staat New York blijft mij verrassen. Binnen een uur sta je met de trein vanuit Manhattan in het sfeervolle Tarrytown of het mysterieuze Sleepy Hollow, aan de prachtige Hudson River. Nog leuker is het om een huurauto te pakken en de Hudson noordwaarts te volgen. Charmante dorpjes maken plaats voor bergen, watervallen en de natuur van de Catskills. Juist die combinatie maakt New York voor mij keer op keer mijn favoriete bestemming.’

Monique Talsma (TUI at Home)
‘Maak Rapid City je uitvalsbasis voor een geweldig stukje South Dakota. Ontdek de ruige Badlands, rijd de spectaculaire Needles Highway tussen bizarre granietformaties en spot bizons in Custer State Park. Natuurlijk mag Mount Rushmore niet ontbreken, maar minstens zo indrukwekkend vond ik het enorme Crazy Horse Memorial, dat nog altijd in ontwikkeling is. Juist die combinatie maakt deze regio zo bijzonder: de eindeloze prairie, wildlife, bijzondere wegen, indrukwekkende natuur en de Amerikaanse geschiedenis. Trek er meerdere dagen voor uit, want achter iedere bocht wacht iets nieuws. Een verrassend veelzijdige bestemming die voor mij het echte roadtripgevoel van Amerika ademt.’

Alicia ten Hoeve (Travel Counsellors)
‘Yellowstone National Park is een van mijn favoriete parken en zeker een bezoek waard tijdens een roadtrip door de VS. We zijn het park ingereden bij de West Entrance en vanaf dat moment vielen we van de ene verbazing in de andere. Mijn tip: neem echt de tijd om het park te bezoeken, slaap minimaal één of liever twee nachtjes in een lodge of in je RV op een campground. Zo weet je zeker dat je veel kunt zien. Het park biedt ruige bergtoppen die worden afgewisseld met bossen, snelstromende rivieren, prachtige meren, wildlife en natuurlijk het belangrijkste: het vulkanische landschap met zijn geisers, borrelende modderpoelen en kleurrijke bronnen.’

Met bijna tachtig jaar ervaring in de regio geldt Holland America Line als dé pionier in Alaska. Nico Bleichrodt (Vice President International Sales & Marketing bij Holland America Line) stapte eind april aan boord van de Eurodam voor de allereerste Alaska-cruise van het seizoen. Al voor de zesde keer voer hij door het ruige gebied, maar de Amerikaanse staat wist hem opnieuw te verrassen.

Nico deelt speciaal voor jou zijn ervaringen, excursietips en verkoopinzichten.

Nico, je ging op 25 april al mee met het allereerste vertrek van het seizoen. Hoe is het om zo vroeg in het jaar te cruisen?
‘Alaska vroeg in het seizoen heeft echt iets bijzonders. De bergtoppen zijn nog volop bedekt met sneeuw en alles voelt fris, ruig en ongerept. In Juneau maakten we bijvoorbeeld een helikoptervlucht naar de Mendenhall Glacier. Doordat er nog zoveel verse sneeuw lag, was het landschap werkelijk spectaculair. Ook in Glacier Bay merkten we dat het seizoen nog maar net begonnen was. Er dreven grote stukken ijs in het water waar de Eurodam voorzichtig tussendoor moest navigeren. Dat maakte de ervaring alleen maar indrukwekkender. En ondanks het vroege seizoen hebben we verrassend veel wildlife gezien. Voor mij is eind april/begin mei daarom echt een aanrader. Het is misschien wat frisser, maar daar krijg je een prachtig winters Alaska voor terug – en bovendien is het op veel plaatsen nog relatief rustig.’

Welke route heb je precies gevaren?
‘We vertrokken vanuit Seattle met de Eurodam voor een zevendaagse cruise naar Alaska. We bezochten Juneau, Glacier Bay, Icy Strait Point, Sitka en Ketchikan en voeren daarna via Victoria (Canada) terug naar Seattle. Wat ik sterk vind aan deze route is de enorme afwisseling. Je combineert indrukwekkende gletsjers en fjorden met wildlife, historie en lokale cultuur. En doordat je zoveel van het landschap vanaf het schip beleeft, is het varen zelf minstens zo belangrijk als de havens die je bezoekt.’

Dit was al je zesde cruise naar Alaska. Wat maakt dat deze bestemming jou persoonlijk blijft fascineren?
‘Alaska blijft mij verrassen. Ook tijdens mijn zesde bezoek waren er weer momenten waarop ik dacht: dit heb ik nog nooit zo gezien. Wat mij telkens opnieuw raakt, is de enorme schaal en ruigheid van de natuur: eindeloze bergketens, stille fjorden, gletsjers en het gevoel dat je echt midden in een van de laatste grote wildernissen ter wereld bent. Daar komt het wildlife nog bij. Tijdens het ontbijt op het achterdek zagen we bijvoorbeeld in de verte ineens walvissen, en op andere momenten orka’s, zeeotters, zeeleeuwen en adelaars. Dat onverwachte vind ik misschien wel het mooiste aan Alaska. Je weet nooit precies wat de natuur je die dag gaat laten zien. Geen enkele Alaska-cruise is daardoor hetzelfde en ook na zes keer wil ik absoluut terug.’

Het bezichtigen van de Margerie-gletsjer in Glacier Bay was een hoogtepunt. Hoe was het om daar op de boeg te staan met een kom Hollandse erwtensoep?
‘Dat was absoluut een van de mooiste momenten van de reis. Via Tarr Inlet vaar je steeds verder Glacier Bay in, tussen steile besneeuwde bergen, watervallen en grote stukken drijvend ijs. En dan verschijnt aan het einde van het fjord ineens die gigantische, helderblauwe ijswand van de Margerie-gletsjer. De Eurodam bleef daar ongeveer anderhalf uur liggen. De boeg werd speciaal geopend, waardoor je een fantastisch uitzicht hebt. Je hoort het ijs kraken en ziet af en toe stukken van de gletsjer afbreken. En dan sta je daar midden in Alaska met een warme kom Hollandse erwtensoep in je handen. Dat Nederlandse tintje maakt zo’n moment natuurlijk extra leuk. Het is een ervaring die je niet snel vergeet.’

Je hebt enorm veel wildlife gespot, zoals otters, walvissen en orka’s. Wat heeft tijdens de reis de meeste indruk op je gemaakt?
‘Voor mij waren de orka’s absoluut een van de meest indrukwekkende momenten. Hoe vaak ik Alaska ook bezoek, het blijft bijzonder wanneer je deze dieren onverwacht in hun natuurlijke omgeving ziet opduiken. Sowieso was de hoeveelheid en diversiteit aan wildlife verrassend, zeker zo vroeg in het seizoen. We zagen walvissen tijdens het ontbijt op het achterdek, zeeotters in Glacier Bay en tijdens onze tochten ook zeeleeuwen, adelaars en orka’s. Dat spontane maakt het zo bijzonder. Je staat niet in een park naar dieren te kijken; je bevindt je midden in hun natuurlijke leefomgeving. Ineens wijst iemand naar het water en verschijnt er een walvis of orka. Dat is voor mij de magie van Alaska.’

Welke faciliteit of restaurant aan boord van de Eurodam is jou persoonlijk het beste bevallen om na zo’n indrukwekkende dag bij te komen?
‘De combinatie van actief zijn aan wal en daarna ontspannen aan boord vind ik een van de meest aantrekkelijke kanten van deze reis. We hadden voor de hele cruise toegang tot de Greenhouse Spa & Salon en daar hebben we op de zeedagen veel gebruik van gemaakt. Ook de fitnessruimte is uitgebreid, dus voor mij is dat een ideale manier om bijvoorbeeld een zeedag te beginnen. Qua restaurants is het lastig kiezen. Tamarind blijft een persoonlijke favoriet vanwege de Pan-Aziatische keuken, maar de laatste avond in Pinnacle Grill was een perfecte afsluiting. Daar at ik een verse koningszalm uit Alaska als hoofdgerecht. Een mooie manier om ook aan boord de bestemming terug te laten komen.’

Welke excursie was voor jou dé verrassing van de reis?
‘De helikoptervlucht naar de Mendenhall Glacier en de aansluitende hike over de gletsjer was zonder twijfel een van de absolute hoogtepunten. Vanuit de lucht zie je pas echt hoe enorm het landschap is. Vervolgens land je daadwerkelijk op de gletsjer en wandel je onder begeleiding over het ijs. Omdat we zo vroeg in het seizoen waren, lag er nog veel verse sneeuw. Dat maakte het extra spectaculair. Maar ook Ketchikan heeft me verrast. Daar reden we per UTV (buggy) door de bossen en heuvels, langs meren en watervallen, gevolgd door een boottocht door de George Inlet-fjorden. We sloten af met een Dungeness-krabproeverij en een lokaal Alaska-biertje. Dat is precies wat ik tijdens een excursie zoek: natuur, activiteit en iets van de lokale cultuur en gastronomie.’

Sitka en Ketchikan hebben een rijke geschiedenis en cultuur. Hoe combineer je die cultuur het beste met de indrukwekkende natuur tijdens een dagje aan wal?
‘Juist door niet voor óf cultuur óf natuur te kiezen. In Sitka zie je bijvoorbeeld nog duidelijk de Russische geschiedenis terug, terwijl de Tlingit-cultuur minstens zo belangrijk is. In het Sitka National Historical Park kun je tussen de totempalen wandelen en tegelijkertijd midden in de natuur zijn. Ketchikan is daar ook een goed voorbeeld van. De plaats heeft een sterke band met de Tlingit-cultuur en een lange geschiedenis in de zalmvisserij. Combineer dat met een actieve excursie door de bossen of een boottocht door de fjorden en sluit af met lokale Dungeness-krab. Dan heb je in één dag geschiedenis, cultuur, natuur én gastronomie ervaren.’

Holland America Line viert volgend jaar haar 80-jarig jubileum in Alaska. Wat maakt de route en de ervaring van HAL volgens jou zo uniek vergeleken met andere rederijen?
‘Holland America Line vaart al bijna tachtig jaar in Alaska en mag zich daarmee echt een pionier in de regio noemen. Die lange historie betekent dat we de bestemming door en door kennen. We beschikken over veel lokale kennis en ervaring en hebben toegang tot bijzondere gebieden zoals Glacier Bay. Daarnaast passen onze middelgrote schepen heel goed bij Alaska. De bestemming staat centraal. Je kunt vanaf verschillende plekken aan boord naar buiten kijken en wanneer er iets bijzonders te zien is, sta je snel op het dek. Het schip is daardoor niet alleen je hotel, maar ook een fantastisch uitkijkpunt om Alaska te beleven. We zetten in het seizoen bovendien zes schepen in Alaska in, waardoor we een breed aanbod hebben aan routes en vertrekdata. En voor wie meer wil zien dan alleen de kust, kunnen we de cruise combineren met het binnenland, waaronder Denali National Park en onze eigen Holland America Line-lodge aan de rand van het park. Dat staat voor mijn volgende Alaska-reis hoog op het lijstje.’

Welke klant heeft de ultieme vakantie op een Alaska-cruise? Hoe ziet die doelgroep eruit?
‘Alaska is veel breder dan alleen de traditionele cruisegast. Het is natuurlijk een fantastische bestemming voor stellen en ervaren reizigers die natuur, comfort en bijzondere bestemmingen waarderen, maar net zo goed voor families en meergeneratiereizen. Het mooie is dat je zelf bepaalt hoe actief je de bestemming wilt beleven. De ene gast maakt een helikoptervlucht en wandelt over een gletsjer, een ander gaat kajakken, wildlife spotten of met een UTV de natuur in. Maar wie het rustiger aan wil doen, kan vanuit het comfort van het schip al enorm veel zien. Ik denk dat reisagenten Alaska daarom ook heel goed kunnen adviseren aan klanten die misschien nog nooit over een cruise hebben nagedacht. Voor iemand die Alaska wil ontprocuren en ontdekken, is een schip simpelweg een van de mooiste en meest comfortabele manieren om op plekken te komen die over land nauwelijks of niet bereikbaar zijn. En ik zou zeker aanraden om de cruise te combineren met een landarrangement in onze Denali-lodge. Wij vervoeren onze gasten per eigen panoramatrein tijdens een acht uur durende treinreis van Anchorage naar Denali National Park. Mijn advies: boek in ieder geval drie nachten in onze lodge om het binnenland van Alaska nog beter te ontdekken en te ervaren.’

Welk advies of welke praktische tip zou je reisagenten meegeven om hun klanten enthousiast te maken voor een Alaska-cruise vroeg in het seizoen?
‘Benadruk vooral dat vroeg in het seizoen gaan geen compromis hoeft te ser. Integendeel. De bergen hebben nog volop sneeuw, de gletsjers en fjorden zijn spectaculair en wij hebben verrassend veel wildlife gezien. Bovendien is het op veel plaatsen nog relatief rustig. En laat vooral beelden zien! Alaska moet je eigenlijk zien om te begrijpen waarom het zo bijzonder is. Een foto van de Margerie-gletsjer, een helikopter op de Mendenhall Glacier of een orka of walvis naast het schip vertelt het verhaal bijna vanzelf. Mijn belangrijkste advies is om niet alleen de havens te verkopen, maar de hele reis en ervaring. In Alaska is de tijd tussen de havens minstens zo belangrijk. Ontbijten op het achterdek terwijl in de verte walvissen opduiken, tussen de ijsschotsen door Glacier Bay varen of op de boeg staan met een warme kom erwtensoep terwijl de Margerie-gletsjer voor je ligt: dát zijn uiteindelijk de herinneringen die je mee naar huis neemt. En voor klanten die voldoende tijd hebben, zou ik zeker kijken naar een combinatie van cruise en landtour. Denali is een prachtige manier om de Alaska-ervaring verder uit te breiden en het binnenland te ontdekken.’

Voor veel reizigers is een rondreis door de Verenigde Staten een droom die uitkomt. Maar hoe zorg je ervoor dat een reis verder gaat dan het afvinken van de bekende hoogtepunten? Monique Langenberg (ZRA bij The Travel Club) ontdekte haar liefde voor de USA al op achtjarige leeftijd en is sindsdien verknocht aan de enorme diversiteit van het land. 

Wanneer werd jij voor het eerst verliefd op de USA, en wat maakt dit land voor jou als reisexpert zo verslavend?
‘Mijn liefde voor de Verenigde Staten begon al op jonge leeftijd. Toen ik acht jaar oud was, namen mijn ouders mij voor het eerst mee naar Florida. Die reis heeft zoveel indruk op mij gemaakt dat het land mij nooit meer heeft losgelaten. Sindsdien ben ik vele malen teruggekeerd en heb ik al heel veel gezien van het land. Wat ik zo bijzonder vind, is de enorme diversiteit die je in een rondreis kunt ervaren. Elke reis voelt weer als een nieuw avontuur voor mij. Juist die afwisseling maakt de USA voor mij zo verslavend. Er is altijd weer een nieuwe route, een onbekende plek of een bijzondere ervaring die op je wacht. Dat enthousiasme breng ik graag over op mijn klanten, zodat zij niet alleen de bekende hoogtepunten zien, maar ook het echte Amerika beleven.’

Iedereen kent de Grand Canyon en Route 66, maar wat is volgens jou een 'hidden gem' in de USA die nog veel te weinig reizigers kennen?
‘Voor mij is dat zonder twijfel de staat Texas. Veel reizigers kiezen voor een rondreis door Californië, Nevada, Arizona en Utah, waardoor de staat Texas vaak wordt overgeslagen. Dat vind ik ontzettend jammer, want deze staat is zó veelzijdig. Je vindt er bruisende steden, indrukwekkende nationale parken, sfeervolle westernstadjes en de echte cowboycultuur. Voeg daar de beste steaks, heerlijke barbecues en live countrymuziek aan toe en je hebt voor mij de perfecte bestemming. Ik ben zelf gek op die authentieke sfeer en adviseer Texas dan ook graag aan mijn klanten. Een van mijn persoonlijke hoogtepunten in Texas is het Big Bend National Park. We overnachtten daar in een koepelvormige accommodatie met uitzicht op de sterrenhemel. Zodra het donker werd, verscheen er een adembenemende sterrenlucht. Het was zó bijzonder dat ik eigenlijk mijn ogen niet wilde sluiten. Dat zijn de momenten die een reis onvergetelijk maken. En juist dat vind ik zo mooi aan de Verenigde Staten: er zijn ontzettend veel verborgen parels die vaak over het hoofd worden gezien. Ik probeer die dan ook zoveel mogelijk in mijn reisvoorstellen te verwerken. Denk bijvoorbeeld aan Sedona in Arizona, op ongeveer twee uur rijden van de Grand Canyon. De indrukwekkende rode rotsformaties en de ontspannen sfeer maken het wat mij betreft een absolute must-see. Of San Diego, een heerlijke kuststad met prachtige stranden, een relaxte Californische sfeer en geweldige restaurants. Helaas wordt deze bestemming nog te vaak overgeslagen omdat de reisplanning te vol zit. Juist die minder bekende plekken zorgen ervoor dat een rondreis nét dat beetje extra krijgt en reizigers een kant van Amerika ontdekken die ze nooit meer vergeten.’

Welke ervaring of ontmoeting tijdens een van jouw reizen door de VS staat je het meest bij en raad je jouw klanten gegarandeerd aan?
‘Mijn advies is heel simpel: stap vooral eens binnen bij een lokaal restaurant, een diner of een café. Juist daar maak je vaak de mooiste herinneringen. De Amerikanen zijn ontzettend open, gastvrij en nieuwsgierig. Het gebeurt regelmatig dat je nog maar net aan de bar zit en iemand vraagt: ‘Where are you from?’ of ‘What brings you here?’. Voor je het weet, ben je in gesprek met de lokale bevolking en hoor je de mooiste verhalen of krijg je tips die je in geen enkele reisgids terugvindt. Juist die spontane ontmoetingen maken voor mij een reis door de Verenigde Staten zo bijzonder. Natuurlijk zijn de indrukwekkende natuur en de bekende highlights fantastisch, maar de mensen maken de bestemming echt compleet. Daarom raad ik mijn klanten altijd aan om af en toe de toeristische plekken achter zich te laten en een lokaal restaurant of café binnen te stappen. Grote kans dat je niet alleen lekker eet, maar ook met een bijzonder verhaal weer naar buiten loopt.’

Welke gouden tip geef je aan klanten die voor het eerst een rondreis door Amerika gaan maken?
‘Mijn belangrijkste advies is: probeer niet alle highlights in twee weken te proppen, maar neem de tijd om het echt te beleven. Blijf een paar nachten op een bestemming om toch die hike te doen waar je anders geen tijd voor hebt, of voor een andere spontane actie. Juist dan heb je de tijd om te genieten van je reis. Dat is het echte beleven van een reis: niet alleen de highlights aftikken, maar genieten van het moois dat er nog meer te zien is.’

Als je morgen het vliegtuig mag instappen naar een plek in de USA waar je zelf nog niet bent geweest (of juist héél graag naartoe terug wil), waar gaat de reis dan heen?
‘Hawaï staat al jaren bovenaan mijn bucketlist. Ondanks dat ik al veel van de Verenigde Staten heb mogen ontdekken, ben ik er nog steeds niet geweest. Eerlijk is eerlijk: de lange reistijd en het grote tijdsverschil hebben me tot nu toe steeds tegengehouden. Maar na het zien van de prachtige foto's en het horen van de enthousiaste verhalen van klanten die er onlangs zijn geweest, begint het toch weer enorm te kriebelen. Zij waren zó enthousiast en vertelden mij: ‘Monique, hier móet je echt een keer naartoe!’. Dus wie weet… misschien wordt volgend jaar toch het jaar waarin ik zelf Hawaï ga ontdekken?’

Welk hardnekkig misverstand over reizen in Amerika moet volgens jou nú echt de wereld uit geholpen worden?
‘Dat een reis naar Amerika niet alleen maar draait om de bekende hoogtepunten, zoals New York, Las Vegas, de Grand Canyon en Route 66. Natuurlijk zijn dat fantastische bestemmingen, maar de echte charme van de Verenigde Staten zit juist in de plekken daartussen. Juist wanneer je van de gebaande paden afwijkt, ontdek je het échte Amerika. Dat zijn de momenten die een reis onvergetelijk maken. Mijn advies is dan ook altijd: durf eens een andere route te kiezen. Juist de minder bekende staten en plaatsen zorgen vaak voor de mooiste verhalen wanneer je weer thuis bent. En laat je vooral niet gek maken door de media: zolang je je papieren op orde hebt, kun je er gewoon zonder zorgen naartoe reizen. Het land heeft zoveel moois te bieden.’

Dit interview is verschenen in Travelpro USA & Canada. Klik hier om de hele editie online te lezen.

Wie China binnenstapt, voelt het meteen: adembenemende natuur, warme gastvrijheid en bruisende dynamiek smelten er naadloos samen. Het land verrast, betovert en verlegt continu je grenzen. Wij spreken Philip van den Hurk (Aziëspecialist bij Avila Reizen en bezield Chinakenner). Met een onuitputtelijke liefde voor het 'Land van de Draak' deelt hij wat deze bestemming zo magisch maakt en waarom een reis naar China een verbluffende, onvergetelijke indruk achterlaat.

Je bent inmiddels een wandelende encyclopedie als het om China gaat. Waar is jouw persoonlijke liefde voor het 'Land van de Draak' ooit begonnen?

‘Reizen is er bij mij met de paplepel ingegoten. Mede daardoor ontwikkelde ik al jong een grote interesse voor de wereld; geografie, geschiedenis en talen. China was voor mij een blinde vlek, en juist daarom besloot ik er naartoe te gaan. Eerst als leraar Engels, en al snel zat ik zelf in de schoolbanken om Mandarijn te leren. Toen de coronapandemie uitbrak, besloot ik terug te keren naar Nederland om te schuilen; mijn spullen heb ik per post laten opsturen, en heb ik in Leiden mijn opleiding tot Chinakenner afgemaakt. Als corona niet was uitgebroken, woonde ik nu misschien nog in China.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Wat is het eerste beeld of gevoel dat bij jou opkomt als je op het vliegtuig naar China stapt? Wat verrast mensen het meest tijdens hun eerste reis?

‘Behalve de clichés over cultuurshocks en gigantische steden, hoor je van iedereen hetzelfde: een reis naar China is een transformerende ervaring. Mensen hebben doorgaans een beperkt beeld van wat het land te bieden heeft, vaak door berichtgeving uit de media. Reizigers ontdekken al snel dat ze het nieuwe centrum van de wereld instappen. Alles is modern, perfect geregeld en georganiseerd op een schaal waar je mond van openvalt. Neem je de hogesnelheidstrein van Beijing naar Xi’an, dan kom je langs steden waar je nooit van hebt gehoord, met tientallen miljoenen inwoners en wolkenkrabbers zo ver het oog reikt. Kom je in Shenzhen - het Silicon Valley van China - dan bestel je eten dat per drone komt aanvliegen en neem je een zelfrijdende taxi. Men verbaast zich vaak over hoe gastvrij, vriendelijk en oprecht nieuwsgierig de Chinezen zijn. De cultuurverschillen zijn groter dan waar dan ook, maar door de toegankelijke bevolking zijn de barrières om contact te maken toch laag.’

Wat is jouw favoriete 'must-do'-ervaring in een van de gigantische metropolen?

‘Veel metropolen in China hebben meer inwoners dan in heel Nederland bij elkaar, daardoor is er gigantisch veel te beleven. Toch zijn veel van deze steden - bijvoorbeeld Shanghai, Chengdu en Hangzhou - heel groen, met mooie voetgangersgebieden en een zeer prettige leefomgeving. Daarom vind ik simpelweg rondlopen en de sfeer proeven het leukste wat je kunt doen; mensen kijken vanaf een terrasje met een exotische koffie, en genieten van de bijzondere architectuur. Net als in veel andere Aziatische landen is eten een cruciaal onderdeel van de cultuur. Een culinaire tour door de oude wijken brengt je op de leukste manier in contact met de locals, én het is écht de beste manier om de stad te leren kennen. Als Nederlander moet je natuurlijk ook met de fiets door het land; daar lenen steden als Shanghai zich heel erg goed voor. De infrastructuur is van een hoog niveau, het is veilig en je kunt langere afstanden combineren met een ritje in de metro.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Azië is ontzettend divers. Als je China vergelijkt met bijvoorbeeld Japan of Thailand, voor wat voor type reiziger is China bij uitstek dé droombestemming?

‘Thailand en Japan behoren tot de populairste reisbestemmingen van dit moment, en terecht. Beide landen zijn veilig, schoon, hebben een geweldige keuken en een rijke cultuur. Wel is het soms lastig om van de gebaande paden af te wijken. Daar heeft China een enorm voordeel: er reizen nog relatief weinig buitenlandse toeristen, en het land is zo gigantisch dat je ze amper tegenkomt. Tegelijkertijd is de infrastructuur ongeëvenaard, zijn er prachtige hotels en biedt het land een ongekende diversiteit: van hypermoderne steden en adembenemende natuur tot indrukwekkend cultureel erfgoed. Je hebt natuurlijk de Verboden Stad en het terracottaleger, maar ook Tibetaanse kloosters, duizenden jaren oude grotten met muurschilderingen en prachtige kunst en in steden als Shanghai indrukwekkende architectuur. China is voor de meeste typen reizigers een geweldige bestemming; eigenlijk is het alleen voor strand- en eilandgenieters niet ideaal.’

Er zijn rondom China best wat vooroordelen (visumgedoe, taalbarrière, cultuurshock). Welke mythe zou jij als specialist direct willen ontkrachten richting de reisagent?

‘De makkelijkste mythe om te ontkrachten is het visum: dat heb je tegenwoordig helemaal niet nodig. China is daardoor een van de gemakkelijkste lastminute-bestemmingen geworden. Een belangrijk punt om te noemen is de Great Firewall, die ervoor zorgt dat je normaal gesproken geen toegang hebt tot westerse websites. Sinds kort is ook dat geen probleem meer: als je reist met een e-sim, kun je op locatie gewoon gebruikmaken van Google, Instagram en WhatsApp via het telefoonnetwerk. Wel moet je Alipay en WeChat downloaden om te kunnen betalen, maar ook dat wordt steeds gemakkelijker gemaakt.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Wat is jouw gouden tip voor een reisagent om een twijfelende klant direct enthousiast te maken voor een reis naar China?

‘China heeft de afgelopen jaren een enorme sprong gemaakt. Als een klant onzeker is over cultuurverschillen of de taalbarrière, kun je deze voor relatief weinig geld volledig ontzorgen. Denk aan een assistent op de luchthaven die de klant opvangt, ervaren gidsen onderweg en privévervoer met chauffeur. In landen als Japan zou dit een extreem dure reis worden, maar in China is dit nog altijd erg toegankelijk; zonder dat je inlevert op ervaring, luxe of veiligheid.’

Heb je een woord dat een reis naar China volgens jou het beste omschrijft?

‘Verbluffend. En dat geldt voor alles: de pracht van de natuurwonderen, de stand en schaal van de techniek en infrastructuur, de rijkdom van de geschiedenis én de warmte van de mensen. China overtreft werkelijk elke verwachting die je van tevoren hebt.’

Als je niet bij Avila Reizen als Aziëspecialist zou werken, op welke plek in China zou je dan nu waarschijnlijk wonen en wat zou je er doen?

‘Dat is een moeilijke 'wat als'-vraag, haha. Ik heb een paar jaar in Shanghai gewoond en ben verliefd geworden op die stad. Shanghai combineert het klassieke met het hypermoderne, vormt de brug tussen oost en west en verandert zo snel dat ik na zeven jaar veel plekken bijna niet meer herken. Binnenkort ga ik terug om de Chinese Alpen in Yunnan te ontdekken - een gebied dat door westerlingen nog nauwelijks ontdekt is - en op de terugreis pik ik in ieder geval nog een paar dagen Shanghai mee om de nieuwste cafés, musea en hippe wijken te herontdekken.’

Dit interview komt uit de editie 'Travelpro - Azië'. Lees hieronder het volledige magazine.

Hij zag het eiland in 1989 voor het eerst en raakte op slag verknocht. Inmiddels kent Paul van Laarhoven, Manager Touroperating bij de Jong Intra Vakanties, Bali tot in de verste uithoeken. Maar hoe vind je het authentieke paradijs nog in een tijd van massatoerisme en volgebouwde kuststroken? 

Weet je nog wat je eerste indruk was van het eiland, en hoe die indruk in de loop der jaren is veranderd?

‘De eerste keer was in 1989, dus inmiddels 37 jaar geleden. Toen was het nog een stuk minder druk. Vooral de bijzondere Balinese cultuur maakte toen indruk. Ik vind het nog steeds een heerlijk eiland, maar je moet wel de plekjes weten te vinden waar het massatoerisme nog niet heeft toegeslagen.’

Bali is enorm populair, maar ook drukker geworden. Welke grote veranderingen heeft het eiland doorgemaakt, zowel positief als negatief?

‘Positief: er is een enorme keuze aan accommodaties in alle prijsklassen en de wegen zijn beter geworden. Negatief: je struikelt met name aan de westkant (Kuta, Seminyak, Legian, Canggu) over de toeristen. Hier is het zo druk dat het verkeer een drama is. Voor Aussies is Bali hetzelfde als Spanje, Turkije of Griekenland voor ons. De laatste twee jaar is er een enorme toename van toeristen uit India. Ook de Chinezen weten Bali weer te vinden en zelfs Russen komen in grote aantallen.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Is er een plek op Bali waar je steeds weer naartoe terugkeert?

‘Dat zijn er meerdere. Het noordwesten van Bali is prachtig en rustig. Pemuteran om te overnachten, Menjangan om naartoe te varen en te snorkelen; veruit de mooiste snorkelplek van Bali. De hotels in Pemuteran maken bij toerbeurt wekelijks Menjangan schoon. In het nabijgelegen West Bali National Park kun je mooie hikes maken tussen de vele zwarte apen. Sidemen, tussen Ubud en Candidasa, is een heerlijke plek. Nog niet ontdekt door het massatoerisme, met alleen maar mooie, kleinschalige hotels. Je kunt er heerlijk wandelen en fietsen. Candidasa is heel leuk als alternatief voor de drukke strandbestemmingen in het zuiden. Sanur is nog altijd de populairste strandbestemming voor Nederlanders. Relatief rustig, met leuke hotels en een mooie wandel- en fietsboulevard langs het strand. Jammer dat daar nu weer een mega shoppingmall (Icon Bali) is neergezet.’

Welke ervaring op Bali heeft de meeste indruk op je gemaakt en is je altijd bijgebleven?

‘Eigenlijk was de eerste keer op Bali het meest indrukwekkend. Het is er zo anders dan in de rest van Indonesië; de mensen, de cultuur, de tradities. Als je daar voor het eerst komt, overweldigt het je. Balinese namen zijn ook interessant. Volgens de cultuur heet het eerste kind Wayan, het tweede Made, nummer drie Nyoman en nummer vier Ketut. Bij nummer vijf begint het weer van voren af aan. In het dorpje Mas wordt veel houtsnijwerk gemaakt. Toen ik daar voor het eerst kwam, zag ik bij iedere werkplaats een bordje ‘I Made’. ‘Waarom doen ze dat?’, dacht ik, ‘logisch dat jij het gemaakt hebt’. Tot ik begreep dat het de naam van de maker was.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Vanuit je werk kijk je waarschijnlijk anders naar een bestemming dan de gemiddelde vakantieganger. Waar let jij op als je Bali bezoekt?

‘Op heel veel dingen: het verkeer, hoe schoon is het, de kwaliteit van de hotels, de stranden, de wegen, kinderarbeid, de hele infrastructuur, de luchthaven, de tijd die het kost om het land binnen te komen, lokaal vervoer, taxi’s, noem maar op.’

Bali staat bekend om zijn cultuur en gastvrijheid. Hoe ervaar jij het contact met de lokale bevolking, en wat kunnen Nederlandse reizigers daarvan leren?

‘De Balinese cultuur en gemeenschap zijn best gesloten, zeker in de kleine dorpen verspreid over het eiland. In de drukke badplaatsen zijn het vooral Javanen die in bijvoorbeeld de hotellerie werken. Ook winkeltjes zijn vaak van Javanen. De Balinezen zie je hier niet snel. Daar maak je ook niet makkelijk echt contact mee. Je bent wel altijd welkom bij ceremoniën, begrafenisrituelen en dergelijke. Het mooie is dat doordat er toch enige afstand tussen de toerist en de lokale bevolking is, de Balinese cultuur en tradities behouden blijven. De Balinezen zijn een trots, sierlijk en waardig volk. Ze verdienen het om met respect behandeld te worden door ons, soms lompe, Nederlanders. Dat is ook altijd mijn advies: je eigen gedrag is bepalend voor de mate van contact die je met de echte Balinezen zult krijgen.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Er is veel discussie over massatoerisme op Bali. Hoe kan de reisbranche volgens jou bijdragen aan een duurzamere toekomst voor het eiland?

‘Er zijn gelukkig veel initiatieven om de grote hoeveelheden plastic te beperken, om de stranden schoon te houden, de bermen langs de wegen afvalvrij te houden en dat soort zaken. Er is ook een verbod op de verdere ontwikkeling van grootschalige hotels en resorts. Van alle aankomsten op Bali op jaarbasis maken Nederlanders slechts 2 procent uit. Vooral de grote hoeveelheden Aussies, Indiërs en Chinezen maken het eiland tot wat het nu is. Aan de zuidwestkust is het helaas een soort veredeld Benidorm of Torremolinos geworden. Ik sprak klanten ter plaatse die per se naar Canggu wilden, zeg maar het nieuwe Kuta. Canggu ligt circa 20 kilometer ten noorden van de luchthaven. Ze hadden er bijna drie uur over gedaan om vanaf de luchthaven in Canggu te komen. De indruk die je dan van het paradijselijke Bali krijgt, is direct dodelijk. Dat zijn dus de plekken die ik zou mijden. Toeristen die Bali eens willen zien en tien dagen naar dit soort plekken gaan, kunnen echt beter naar de Canarische of Griekse eilanden gaan. De stranden zijn daar vaak mooier, de vliegafstand is veel korter en het is dus ook duurzamer.’

Stel dat iemand voor het eerst naar Bali gaat en jij mag maar drie tips geven. Welke zouden dat zijn?

‘Start in Ubud, een prima plek om de Balinese cultuur te leren kennen. Veel mooie, kleinschalige accommodaties. Vandaaruit naar het noordwesten: Pemuteran en snorkelen bij het eilandje Menjangan, betoverend mooi. Dan via de noordkust met stops en overnachtingen in Lovina en Amed door naar Candidasa (strand) en een paar dagen Sidemen. Eindigen met een paar dagen aan het strand van Sanur in een lekker resort. Zo mijd je het massatoerisme en zie je het echte Bali. Dat is er namelijk nog steeds.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Bali wordt vaak gecombineerd met andere Indonesische eilanden. Welke combinatiereis zou jij aanraden voor reizigers die meer van Indonesië willen ontdekken?

‘Dan kun je meerdere kanten uit. Voor de kust van Oost-Bali liggen Nusa Lembongan en Nusa Penida. Vooral die eerste is erg leuk; Bali zoals het 50 jaar geleden was. Dan heb je de Gili’s, drie kleine eilandjes voor de kust van West-Lombok. Hier kun je makkelijk met een lokale ferry naartoe. Gili Trawangan is een feesteiland en toch stiekem ook wel heel leuk. Gili Air en Gili Meno zijn veel rustiger en prachtig. Lombok heeft twee mooie plekken: Senggigi in het westen en Kuta in het zuiden. Voor de avonturiers kan de beklimming van de vulkaan Rinjani (de op een na hoogste vulkaan van het land) een optie zijn. Tenslotte kun je vliegen naar Labuan Bajo op Flores om van daaruit per boot de Komodoeilanden te bezoeken. Ook de eilanden Sumba en Sumbawa ontwikkelen zich snel, zijn nog ongerepte bestemmingen en zijn eenvoudig bereikbaar vanaf Bali.’

Als je één dag op Bali helemaal zelf zou mogen invullen, zonder zakelijke afspraken, hoe zou die dag er van 's ochtends vroeg tot 's avonds laten uitzien?

‘Dan zou ik ’s morgens al in Sidemen zijn en daar een mooie fietstocht maken van een paar uur. Lekker lunchen op een mooie plek (die zijn er volop daar) en dan in de middag naar Seminyak rijden (toch aan die drukke zuidwestkust…). Waarom Seminyak? Omdat daar mijn absoluut favoriete beachresort ligt: Double-Six Luxury Hotel, een heerlijke plek. Maar ik zou ook prima een dag op het eiland Menjangan of Nusa Lembongan kunnen doorbrengen.’

Dit artikel komt uit de Azië-editie van Travelpro. Lees hieronder het volledige magazine.

Wat begon als directe hulpverlening na de tsunami in 2004, groeide onder leiding van André Ladenius uit tot een unieke reisorganisatie.

In dit interview vertelt de eigenaar van Singha Reizen hoe hij met 'Reizen met een doel' een commerciële business combineert met échte maatschappelijke impact op de bestemming.

Singha Reizen is ontstaan na jullie eigen ervaringen met de wederopbouw na de tsunami in Sri Lanka. Wat heeft je doen besluiten om het reisbureau op te richten?

‘De intense ervaringen in de periode van wederopbouw na de tsunami en de contacten die we daarbij opdeden met de lokale bevolking in het dorpje waar wij werkten, maakten dat ik betrokken wilde blijven bij het land. Omdat ik op dat moment werkzaam was in de marketing- en vormgevingsbranche, was de stap naar een nieuw label snel gezet.’

Op welk specifiek moment werd het idee voor 'Reizen met een doel' geboren?

‘Ik wilde na de tsunamiperiode betrokken blijven bij projecten en de hulpverlening in Sri Lanka. De tsunamiprojecten betaalden wij uit sponsoring en eigen middelen. Ik zocht naar een mogelijkheid om daarvoor een meer structurele inkomstenbron te genereren. Dat werd Singha Reizen. Met de toevoeging ‘Reizen met een doel’ maakten we duidelijk dat we niet alleen reizen organiseren, maar ook lokale betrokkenheid tonen.’

Hoe vertalen jullie bij Singha Reizen het begrip ‘regeneratief toerisme’ concreet naar de dagelijkse praktijk op de bestemming?

‘Wij bezoeken met onze gasten het dorp waar we de school sponsoren. Daarbij verdeelt onze lokale gids/contactpersoon de verdiensten van onze gasten over het dorp. Niet alleen in financiële zin, maar ook door deelname aan activiteiten met de gasten. Ook schuiven we aan bij gesprekken met partners, zoals hotelketens en DMC's, over projecten zoals afvalscheiding en zonne-energie. Met een bescheiden rol in de opleiding van jonge chauffeurs en gidsen dragen we bij aan die ontwikkeling. In het verleden hebben we proeven gedraaid met het integreren van een kort moment zwerfafval verzamelen door gasten tijdens de rondreis. Dit bleek niet door iedere gast op prijs te worden gesteld, dus daar zijn we weer mee gestopt. Daarnaast stimuleren we uiteraard elektrisch of hybride rijden en het gebruik van herbruikbare waterflessen.’

 Hoeveel projecten ondersteunen jullie op dit moment?

‘Op dit moment twee: ons schoolproject in het dorp (en de nabije omgeving) waar ook onze gasten komen, en een school/tehuis voor kinderen met een beperking.’

Welk project heeft de afgelopen tijd écht een bijzonder plekje in jullie hart veroverd?

'Omdat we de lokale school al jaren ondersteunen, is daarmee wel de meest bijzondere band ontstaan.’

Hoe ziet jullie aanbod eruit?

‘Naast rondreizen in Sri Lanka, van guesthouse-reizen tot reizen in luxe villa's met privébutler, bieden wij ook reizen aan via onze ‘zusjes’: Mekong Reizen (Thailand, Laos, Cambodja, Vietnam en Maleisië), Indus Reizen (India en Nepal) en Sakura Reizen (Japan en Zuid-Korea). Zo'n 80% van onze reizen bevat een maatwerkelement. Reizen naar Sri Lanka worden daarbij nog steeds het meest geboekt, gevolgd door Vietnam en Japan.’

Wat is jouw eigen absolute favoriete plek in Sri Lanka en waarom?

‘We hebben een periode een eigen villa gehad in het VOC-fort van Galle, schuin tegenover de vuurtoren. Ik ontving daar samen met mijn echtgenote ook gasten. Zij kregen daarnaast in het Nederlandse VOC-fort een Nederlandstalige rondleiding. Omdat het fort dicht in de buurt ligt van het dorp waar ik werkte na de tsunami, heeft Galle een bijzondere plek in mijn hart. Binnen de muren van het fort kent iedereen elkaar, en de gedachte aan 's ochtends vroeg vers brood halen in het stille fort roept mooie herinneringen op.’

Hoe combineer je een gezonde commerciële business met maatschappelijke impact?

‘Mooie vraag. Ik denk dat je als bedrijf, en dat is een reisorganisatie natuurlijk, altijd het zakelijke en commerciële in ogenschouw moet houden, maar daarnaast kun je bedenken dat niet alles geld hoeft op te leveren.’

Welke reacties krijgen jullie van reizigers op deze manier van reizen?

‘Doordat de dorpservaring exclusief voor Singha Reizen is en niet commercieel gemaakt wordt, zo willen we ook niet dat gasten presentjes en dergelijke meebrengen, roept met name die excursie heel veel positieve reacties op. Daarnaast prijzen we ons gelukkig met veel tevreden gasten en lukt het ons nog steeds om de persoonlijke aandacht te geven die zeer gewaardeerd wordt.’

Wat is de leukste of meest ontroerende reactie die je ooit van een reiziger hebt gekregen?

‘Enkele jaren geleden is mijn vrouw overleden en toen was er door de bewoners, in het dorp waar onze gasten komen, een ceremonie voor haar georganiseerd. Ik plaatste daar een Facebook-bericht over. Van een gast die enkele jaren daarvoor met ons op reis was geweest, kreeg ik een warme en persoonlijke reactie waaraan ook een donatie voor de school was gekoppeld.’

Wat is de grootste misvatting die mensen hebben over reizen naar Sri Lanka?

‘Niet iedereen heeft een juist beeld van de levensstandaard in het land.’

Wat is jullie stip op de horizon voor de komende vijf jaar?

‘Ik zal altijd een binding houden met Sri Lanka en kan mij voorstellen dat de reisorganisatie-activiteiten in de komende periode een volgende fase ingaan, met wellicht een andere eigenaar die hopelijk evenveel passie heeft voor Azië. Mijn stip op de horizon wordt namelijk mede bepaald door mijn leeftijd.’

Wat begon als een passie voor Disney die hij deelde op de werkvloer, groeide uit tot de succesvolle podcast D-Tales. Maar daar bleef het niet bij. Inmiddels heeft hij van zijn hobby zijn beroep gemaakt met zijn eigen reisbureau 'Leave Today'. Vorig jaar bezocht hij met ruim 150 liefhebbers en luisteraars van D-Tales de Disney-parken in Shanghai, Hong Kong en Tokio. 

Travelpro spreekt met Ralf Verhoef over zijn liefde voor Disney, de overweldigende parken in Azië en zijn eigen reisorganisatie.

Waar komt jouw liefde voor pretparken, en specifiek voor Disney, vandaan?

‘In mijn jeugd ging ik elk jaar naar de Efteling, maar pas toen ik een jaar of zeventien was en Disneyland Paris bezocht, werd het zaadje echt geplant. Ik zag toen: oh, zó kan het ook. Toen ik mijn eerste baan kreeg bij Radio 538, leerde ik mijn huidige D-Tales-compagnon Michiel Veenstra kennen, die was net als ik ook gek op themaparken en Disney. In die tijd waren ook de online fora zoals themepark.nl in opkomst, dus we spraken op kantoor en online veel over themaparken. Door mijn vriendschap met Michiel werd dat al heel snel Disney-specifiek.’

Hoe is vervolgens de podcast D-Tales ontstaan?

‘Via het online pretparkforum themepark.nl hadden Michiel en ik, Jorn leren kennen, die altijd goede commentaren en reactiestukken over Disney schreef. We raakten bevriend en op een gegeven moment dachten we, als wij toch al zo vaak online en af en toe in het café met elkaar praten over dit soort onderwerpen, laten we er gewoon een keertje een microfoon bij zetten. Dat sloeg eigenlijk vanaf het eerste moment aan. We kregen veel positieve reacties van luisteraars die eindelijk een plek hadden gevonden waar mensen praten over wat ze zelf heel erg leuk vinden en waar ze het gevoel hebben aan tafel te zitten en mee te praten. Inmiddels bestaan we meer dan tien jaar, hebben we een eigen studio ingericht, een hechte community opgebouwd en organiseren we zelfs reizen en theatervoorstellingen.’

Vanuit D-Tales organiseerden jullie vorig jaar een reis naar de Aziatische Disney-parken met zo'n 150 man. Hoe was dat?

‘Het is voor een groot deel ontstaan vanuit onze eigen persoonlijke wens om die parken te bezoeken. En hoe gaaf is het om dat niet alleen te doen, maar samen met mensen die exact dezelfde passie delen? Toen we de oproep online zetten met een inschrijfformulier, stroomden de aanmeldingen binnen. Het is voor veel mensen een bestemming die lastig is om zelf te doen, het is minder toegankelijk dan Disneyland Paris of Walt Disney World in Orlando. We stelden een reis samen waarbij mensen konden kiezen: doe je de volledige twee weken, Shanghai, Hong Kong én Tokio, kies je voor één week Shanghai/Hong Kong, of haak je alleen aan voor de week in Tokio? We deden elk park twee dagen en voegden ook stadsbezoeken en excursies toe. Het was een enorm succes.’

Was het voor jou persoonlijk ook de eerste keer in de Aziatische parken?

‘Alles was goed voorbereid en geregeld, maar de parken écht beleven deed ik nu voor het eerst, samen met de groep. Dat was enorm spannend, maar heel erg leuk. Als reisleider ben je super intensief bezig. 's Ochtends iedereen opvangen, overdag samen attracties doen of foto's maken en 's avonds nog even een drankje met elkaar als afsluiter. Na twee weken wist ik van voren niet meer dat ik van achteren leefde, maar ik heb er oprecht van genoten. Je bent weliswaar reisleider, maar je merkt gewoon aan de reacties en de feedback die je krijgt dat mensen het heel leuk vinden om met mede-liefhebbers door zo'n park heen te lopen. Omdat het ook voor mij de eerste keer daar was, werd ik op meerdere momenten echt weggeblazen. Want het is echt anders dan in de westerse parken.’

Uiteindelijk hebben die reizen bij jou een zaadje geplant om ‘Leave Today’ op te richten?

‘Ja, hiervoor werkte ik in de tech-wereld. Maar D-Tales werd steeds groter en ook het organiseren van reizen kreeg steeds meer mijn interesse. Ik kwam op een punt in mijn leven dat ik dacht: als ik nog een carrièrestap wil maken, is dít het moment. Met een kleine tussenstap ben ik uiteindelijk uitgekomen bij Leave Today. Ik ben aangesloten bij United Travel, onderdeel van The Travel Club, als zelfstandig reisagent. Ik heb bewust gekozen voor een constructie waarin ik echt een eigen merk kon bouwen. Omdat ik zo'n specifieke niche bedien, wilde ik niet simpelweg 'Ralf van reisbureau X' zijn, maar een sterk eigen merk neerzetten. Een merk waar bij kenners meteen een lampje gaat branden en dat bij geïnteresseerden nieuwsgierigheid opwekt.’

Waar komt de naam vandaan?

‘Bij de entree van de kasteelparken van Disney wereldwijd zie je een bordje hangen voordat je het park inloopt: 'Here you leave today and enter the world of yesterday, tomorrow and fantasy'. Die openingsplaquette representeert de transformatie die je doormaakt, wat je met reizen eigenlijk ook wil. Je wil naar andere werelden, genieten, nieuwe dingen ontdekken of jezelf laten verwonderen. In het oriëntatieproces op een vakantie is er altijd ergens een vertrekpunt. Dat vertrekpunt naar iets nieuws, in dit geval een leuke vakantie, vond ik een mooi kernelement in de belofte van mijn reisbureau.’

Bied je uitsluitend pretpark- en themareizen aan, of is je aanbod breder?

‘Ik noem mezelf graag 'dé themapark-reisspecialist'. Daar ligt mijn expertise én mijn passie. Maar dat betekent niet dat ik alleen pretparktrips boek. Een standaard strandvakantie van twee weken in Zuid-Spanje of Griekenland is niet mijn ding, maar ik stel net zo goed rondreizen en cruises samen. Bovendien hoef je echt niet twee weken lang aan één pretpark vast te zitten. Je kunt een paar dagen park uitstekend combineren met een mooie rondreis, een paar dagen strand of een cruise. Denk aan een uitgebreide rondreis langs de Amerikaanse westkust, gecombineerd met Hawaii of een cruise, en dat hoeft niet per se een Disney Cruise te zijn. Mijn aanbod is dus zeker breder, al heeft bijna elke reis wel een themaparkcomponent. Dat is waar ik echt enthousiast van word en waar de meeste klanten uiteindelijk ook voor binnenkomen."  

Terug naar de Aziatische parken, wat is het grootste verschil tussen de westerse parken en de parken in Azië?

‘Alle drie de bestemmingen hebben echt een eigen signatuur. Shanghai Disneyland is echt gebouwd op de toekomst, want bijna elk jaar wordt er weer een nieuw themagebied geopend. Alles is groots opgezet, brede wandelpaden, grote themagebieden en het kasteel is werkelijk enorm. Het mist misschien wel wat van de intieme sfeer die je in Parijs of Anaheim voelt. Hong Kong Disneyland is juist weer heel intiem. Het park is eigenlijk een kopie van Anaheim, het originele park, met een aantal toevoegingen zoals World of Frozen, Grizzly Gulch en Mystic Manor. Bovendien liggen de themahotels op loopafstand, wat een resortgevoel geeft vergelijkbaar met Orlando. Tokyo Disney Resort heeft twee parken, Tokyo Disneyland en Tokyo DisneySea. Laatstgenoemde is echt mindblowing. De gastvrijheid van de Cast Members is soms bijna 'over the top' vriendelijk. Daarnaast heeft geld schijnbaar geen enkele rol gespeeld bij de bouw. Ik heb in beide parken twee dagen rondgelopen en ik vond het briljant. Ik wil alleen maar terug om meer naar de details te kijken. Natuurlijk wil ik ook alle attracties doen, maar ik ben wat dat betreft wel echt een liefhebber van de verhalen achter de attracties en de manier waarop dingen gebouwd zijn. Er zijn zoveel dingen inmiddels in met name Tokyo DisneySea die ik nog een keertje zou willen zien.’

Welke attractie heeft daar de grootste indruk op je gemaakt?

‘Er is één attractie geweest waarbij mijn mond echt openviel van verbazing. Pirates of the Caribbean: Battle for the Sunken Treasure in Shanghai. Ik ben een enorm liefhebber van de klassieke Pirates-attracties in Parijs en Anaheim, maar in Shanghai wist ik niet wat me gebeurde. Ze combineren reusachtige videoschermen met animatronics en bewegingen van de boot. Toen ik daar voor het eerst in zat, zat ik alleen maar om me heen te kijken en dacht ik echt: Mijn hemel, wat gebeurt hier?! Verder is ook Peter Pan in Fantasy Springs (Tokio) briljant, net als Journey to the Center of the Earth.’

Je bent een liefhebber van pretparksnacks. Heb je in Azië ook je ogen uitgekeken?

‘Shanghai, Hong Kong en Tokio hebben allemaal hun eigen, unieke aanbod. De presentatie is enorm 'Instagrammable'. In Tokio heb je bijvoorbeeld de beroemde Little Green Dumplings (mochi-bolletjes in de vorm van de Toy Story aliens). Het ziet er fantastisch uit, al smaakt het ene smaakje wat beter dan het andere. Ook heb je de Gyoza Bun in Mysterious Island (Tokyo DisneySea). Dat is een soort gestoomde bao-broodvulling gevormd als een gyoza, gevuld met kruidig varkensvlees. Er staat standaard een rij van 20 minuten voor. Maar het meest opvallende is dat popcorn daar echt een cultuur op zich is. Iedereen loopt met grote plastic popcorn-buckets om hun nek, die ze vullen met smaken waarvan je denkt 'ik sla even over', maar die écht fantastisch smaken.’

Wat is jouw belangrijkste advies voor mensen die zelf naar Azië willen reizen?

‘Bereid je heel goed voor en lees je in, want de cultuurshock kan echt groot zijn. Lokale apps zijn een absolute must. In China heb je bijvoorbeeld Alipay en WeChat nodig voor betalingen of om een taxi-dienst zoals DiDi te boeken. Ook merk je hier dat de taalbarrière wat groter is en je moet bijvoorbeeld echt met je paspoort het park in. Dat zijn allemaal dingen waar je rekening mee moet houden. Verder geef ik als reisadviseur altijd wel een ‘dringend’ advies als ze naar Azië reizen voor een Disney-park. Het is leuk dat je helemaal naar Tokio vliegt voor Disney, maar ga alsjeblieft ook de stad en de omgeving bekijken. Het zou echt doodzonde zijn als je niet wat breder kijkt, helemaal omdat rondreizen in die gebieden met het openbaar vervoer uitstekend geregeld is.’

Wat zijn je ambities met Leave Today?

‘Mijn ambitie is niet om de grootste, maar wel om de béste te worden in deze niche. Persoonlijke begeleiding staat voor mij op één. Dat vind ik veel belangrijker dan groei in absolute aantallen. Voor mij zit de echte groei namelijk in de verdieping en het bieden van een totaalervaring. Dat is precies de kracht van zo'n niche: je kunt je echt onderscheiden. Natuurlijk is er een grote markt voor mensen die hun reis liever zelf online bij elkaar klikken. Dat is helemaal prima en kan prima naast elkaar bestaan. Maar door die persoonlijke aandacht zorg ik er juist voor dat reizigers kiezen voor het gemak en de meerwaarde van boeken via mij. Verder ben ik bezig met de voorbereidingen om in 2027 meer groepsreizen te organsieren. Vanuit de D-Tales podcast, maar ook als losstaande Leave Today reizen. Daarnaast ambieer ik de verdere groei van individuele reizen. Ik ben sinds 1 februari begonnen en het gaat hartstikke goed, echt superleuk. Ik krijg heel goede reacties en inmiddels al veel boekingen.’

Nieuwsgierig geworden naar D-Tales?

In het kort

• Madeira trekt als 'Hawaï van Europa' een brede, actieve doelgroep aan voor hikes, watersporten en trailrunning.
• Met een milde kusttemperatuur van minimaal 16 °C is het eiland van de eeuwige lente perfect voor fysieke inspanning en een ontsnapping aan de Nederlandse winter.
• Voja Travel zet in op rondreizen buiten de gebaande paden om overtoerisme in het hoogseizoen tegen te gaan en de lokale economie jaarrond te ondersteunen.

Melvin Reijm (bestemmingsexpert Madeira bij Voja Travel) vertelt over de transformatie van het eiland tot een waar outdoorparadijs. Hij legt uit waarom Madeira, als eiland van de eeuwige lente, de ideale bestemming is voor een actieve winterreis waarbij je het ‘echte’ eiland ontdekt buiten de gebaande paden.

Wat was het moment dat Voja Madeira is gaan aanbieden?
‘Voja Travel begon negen jaar geleden als Kaapverdië-specialist. Founder Joshua verloor zijn hart aan deze Afrikaanse archipel tijdens zijn zeilreis van zes jaar en wilde andere reizigers ook het ware Kaapverdië laten zien – dat méér is dan zon, zee en strand op de bekende eilanden Sal en Boa Vista. Tijdens diezelfde wereldreis deed Joshua ook Madeira aan, en hij was diep onder de indruk van de schoonheid van dit Portugese eiland. Toen in 2020 de coronapandemie uitbrak, was de inschatting dat Europese bestemmingen als eerste weer in trek zouden komen. Dat bleek het moment om Madeira officieel toe te voegen aan ons aanbod. Het eiland past perfect bij het DNA van Voja: de rijke Portugese cultuur, de indrukwekkende natuur en de mogelijkheid om, net als in Kaapverdië, te eilandhoppen buiten de gebaande paden. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat Madeira de laatste jaren enorm in populariteit is gestegen, en dat we begrijpen we heel goed. Voor ons betekent dit dat we scherp blijven op onze filosofie: om het echte Madeira te ervaren, prefereren we nog altijd een rondreis over het eiland boven een standaard weekje in hoofdstad Funchal; hoe leuk die stad ook is.’  

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Madeira had vroeger een beetje een stoffig imago. Wat is vandaag de dag het imago van Madeira?
‘Dat stoffige imago heeft Madeira echt wel van zich afgeschud. Het eiland is een waar outdoorparadijs met ruige kliffen, groene bergen en indrukwekkende watervallen. Niet voor niets wordt het ook wel het Hawaï van Europa genoemd. Natuurlijk blijft Madeira een geliefde bestemming onder 55-plussers, onder andere vanwege toegankelijke wandelpaden langs de beroemde levada’s (historische irrigatiekanalen). Maar diezelfde levada’s en ruige bergketens trekken nu een heel nieuwe, actieve en jongere doelgroep aan. Overdag ervaar je de natuur van Madeira met hikes, trailrunning, canyoning, paragliden vanaf de Cabo Girão-klif of surfen op de Atlantische golven. En ’s avonds schuif je in hoofdstad Funchal aan in levendige wijnbarretjes en uitstekende visrestaurants.’

Is de winter eigenlijk wel het goede seizoen om naar Madeira te gaan voor een actieve vakantie?
‘Madeira is het eiland van de eeuwige lente en daardoor een echte jaarrondbestemming. Zelfs in de winter zakt de temperatuur niet lager dan 16 °C aan de kust. Waar het in de zomer soms erg warm kan zijn voor een pittige bergwandeling, zijn de temperaturen in najaar en winter juist perfect voor fysieke inspanning. Een ideale, actieve ontsnapping aan de grijze Nederlandse winter.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Waarom ga je er juist wel en waarom juist niet heen in de winter? Wat zijn volgens Voja dé outdoor- en activiteitentips voor de wintermaanden?
‘Madeira is in de winter zeker het overwegen waard, mits je de juiste verwachtingen hebt. Je kiest voor Madeira in de winter vanwege het milde, stabiele klimaat in de zuidelijke regio (zoals Funchal) en de flexibiliteit om met een huurauto binnen een uur het hele eiland te verkennen. Je laat het daarentegen links liggen als je op zoek bent naar gegarandeerde zonuren en strandweer; de wintermaanden zijn namelijk koeler en natter, met name in het wisselvallige noorden, waardoor je voor een echte zonvakantie beter tussen april en oktober kunt reizen. Op het gebied van outdooractiviteiten staat wandelen op Madeira met stip op één. Dankzij het uitgebreide netwerk van levada’s die over het hele eiland slingeren, kun je hier het hele jaar door prachtige tochten maken. Absolute aanraders zijn de wandelroutes PR1, ook wel bekend als de Stairway to Heaven, en de panoramische PR8. Daarnaast leent de Atlantische Oceaan zich uitstekend voor het spotten van dolfijnen en migrerende walvissen. Voor wat cultuur is een culinaire stadswandeling door Funchal een onmisbaar hoogtepunt.’

Hoe ziet een ideale winterse dag op Madeira eruit?
‘Die begint vroeg op de Pico do Arieiro, waar je geniet van een adembenemende zonsopkomst boven het wolkendek. Direct daarna begin je aan een actieve wandeling over de iconische PR1-route langs de spectaculaire Stairway to Heaven.  Na deze sportieve ochtend in de bergen zak je af naar de levendige hoofdstad Funchal. In de milde winterzon strijk je neer bij het Design Centre Nini Andrade Silva in de haven, voor een welverdiend rustmoment met uitzicht over de oceaan.  Vervolgens ontdek je tijdens een boeiende, kleinschalige Food & Cultural Tour het historische centrum van de hoofdstad. Hier leer je meer over de rijke eilandcultuur en proef je van lokale producten als madeirawijn, poncha en de traditionele espetada (rundvlees aan een lauriertak). Je sluit de dag af op het water met een exclusieve boottocht tijdens zonsondergang, waarbij je op zoek gaat naar de dolfijnen en migrerende walvissen die in de wateren rondom Madeira zwemmen.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Voja Travel zet sterk in op duurzaamheid en lokale impact. Hoe draagt een (actieve) winterreis bij aan het tegengaan van overtoerisme op Madeira, en hoe profiteren de lokale gemeenschappen hiervan in het laagseizoen?
‘In de zomermaanden kan het rondom Funchal en de bekendere highlights erg druk worden. Winterreizen zijn een cruciale factor in spreiding in tijd en ruimte: zo helpen we het toerisme over het jaar te spreiden. Omdat wij bovendien rechtstreeks samenwerken met onze lokale partners, betekent dit voor hen een stabiel jaarinkomen. Een berggids, een kleinschalige hoteleigenaar of een lokaal restaurant in het rustige noorden hoeft hierdoor in de winter de deuren niet te sluiten.’

Wat voor weer is het over het algemeen in november op Madeira?
‘De zomerhitte is voorbij, maar met een gemiddelde temperatuur van 19-21 °C aan de kust is het in november nog altijd zeer aangenaam op Madeira. Wel neemt de kans op een verfrissende bui toe, wat de natuur en watervallen dan weer ten goede komt. Het belangrijkste sleutelwoord is microklimaten. Door de hoge bergen kan het weer per kilometer verschillen. Het kan zomaar zijn dat je in Funchal  in je T-shirt in de zon zit, terwijl het in het noorden regent en op de bergtoppen mistig en fris is. Ons advies is daarom: werk met laagjes, zorg voor stevige wandelschoenen met goed profiel - wandelpaden kunnen glad worden - en neem een regenjas mee in je rugzak.’

Madeira staat bekend als het bloemeneiland, maar zijn er in november eigenlijk wel bloemen te zien voor de reiziger?
‘Dat is het mooie van het eiland van de eeuwige lente. Hoewel de piek van de bloemenzee in het voorjaar ligt, in april en mei, is Madeira ook in november nog verrassend kleurrijk. In het najaar en de winter bloeien bijvoorbeeld de paradijsvogelbloem, bougainvilles en kerststerren. Er is altijd iets te zien!’

ANVR Congres naar Madeira
Het ANVR Congres 2026 vindt dit jaar plaats van 12 tot en met 15 november op Madeira. Inschrijven kan via anvrcongres2026.nl.

Goed om te weten

• De winter is uitstekend voor activiteiten, maar minder geschikt voor strandliefhebbers vanwege een koeler klimaat en hogere neerslagkansen, met name in het noorden.
• Het weer varieert sterk per locatie en hoogte; stevige wandelschoenen met profiel, een regenjas en kleding opgebouwd uit laagjes zijn essentieel.
• Hoewel de bekende bloemenpiek in het voorjaar valt, staan ook in november en de wintermaanden talloze planten in bloei, zoals de paradijsvogelbloem en bougainville.