Wie China binnenstapt, voelt het meteen: adembenemende natuur, warme gastvrijheid en bruisende dynamiek smelten er naadloos samen. Het land verrast, betovert en verlegt continu je grenzen. Wij spreken Philip van den Hurk (Aziëspecialist bij Avila Reizen en bezield Chinakenner). Met een onuitputtelijke liefde voor het 'Land van de Draak' deelt hij wat deze bestemming zo magisch maakt en waarom een reis naar China een verbluffende, onvergetelijke indruk achterlaat.

Je bent inmiddels een wandelende encyclopedie als het om China gaat. Waar is jouw persoonlijke liefde voor het 'Land van de Draak' ooit begonnen?

‘Reizen is er bij mij met de paplepel ingegoten. Mede daardoor ontwikkelde ik al jong een grote interesse voor de wereld; geografie, geschiedenis en talen. China was voor mij een blinde vlek, en juist daarom besloot ik er naartoe te gaan. Eerst als leraar Engels, en al snel zat ik zelf in de schoolbanken om Mandarijn te leren. Toen de coronapandemie uitbrak, besloot ik terug te keren naar Nederland om te schuilen; mijn spullen heb ik per post laten opsturen, en heb ik in Leiden mijn opleiding tot Chinakenner afgemaakt. Als corona niet was uitgebroken, woonde ik nu misschien nog in China.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Wat is het eerste beeld of gevoel dat bij jou opkomt als je op het vliegtuig naar China stapt? Wat verrast mensen het meest tijdens hun eerste reis?

‘Behalve de clichés over cultuurshocks en gigantische steden, hoor je van iedereen hetzelfde: een reis naar China is een transformerende ervaring. Mensen hebben doorgaans een beperkt beeld van wat het land te bieden heeft, vaak door berichtgeving uit de media. Reizigers ontdekken al snel dat ze het nieuwe centrum van de wereld instappen. Alles is modern, perfect geregeld en georganiseerd op een schaal waar je mond van openvalt. Neem je de hogesnelheidstrein van Beijing naar Xi’an, dan kom je langs steden waar je nooit van hebt gehoord, met tientallen miljoenen inwoners en wolkenkrabbers zo ver het oog reikt. Kom je in Shenzhen - het Silicon Valley van China - dan bestel je eten dat per drone komt aanvliegen en neem je een zelfrijdende taxi. Men verbaast zich vaak over hoe gastvrij, vriendelijk en oprecht nieuwsgierig de Chinezen zijn. De cultuurverschillen zijn groter dan waar dan ook, maar door de toegankelijke bevolking zijn de barrières om contact te maken toch laag.’

Wat is jouw favoriete 'must-do'-ervaring in een van de gigantische metropolen?

‘Veel metropolen in China hebben meer inwoners dan in heel Nederland bij elkaar, daardoor is er gigantisch veel te beleven. Toch zijn veel van deze steden - bijvoorbeeld Shanghai, Chengdu en Hangzhou - heel groen, met mooie voetgangersgebieden en een zeer prettige leefomgeving. Daarom vind ik simpelweg rondlopen en de sfeer proeven het leukste wat je kunt doen; mensen kijken vanaf een terrasje met een exotische koffie, en genieten van de bijzondere architectuur. Net als in veel andere Aziatische landen is eten een cruciaal onderdeel van de cultuur. Een culinaire tour door de oude wijken brengt je op de leukste manier in contact met de locals, én het is écht de beste manier om de stad te leren kennen. Als Nederlander moet je natuurlijk ook met de fiets door het land; daar lenen steden als Shanghai zich heel erg goed voor. De infrastructuur is van een hoog niveau, het is veilig en je kunt langere afstanden combineren met een ritje in de metro.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Azië is ontzettend divers. Als je China vergelijkt met bijvoorbeeld Japan of Thailand, voor wat voor type reiziger is China bij uitstek dé droombestemming?

‘Thailand en Japan behoren tot de populairste reisbestemmingen van dit moment, en terecht. Beide landen zijn veilig, schoon, hebben een geweldige keuken en een rijke cultuur. Wel is het soms lastig om van de gebaande paden af te wijken. Daar heeft China een enorm voordeel: er reizen nog relatief weinig buitenlandse toeristen, en het land is zo gigantisch dat je ze amper tegenkomt. Tegelijkertijd is de infrastructuur ongeëvenaard, zijn er prachtige hotels en biedt het land een ongekende diversiteit: van hypermoderne steden en adembenemende natuur tot indrukwekkend cultureel erfgoed. Je hebt natuurlijk de Verboden Stad en het terracottaleger, maar ook Tibetaanse kloosters, duizenden jaren oude grotten met muurschilderingen en prachtige kunst en in steden als Shanghai indrukwekkende architectuur. China is voor de meeste typen reizigers een geweldige bestemming; eigenlijk is het alleen voor strand- en eilandgenieters niet ideaal.’

Er zijn rondom China best wat vooroordelen (visumgedoe, taalbarrière, cultuurshock). Welke mythe zou jij als specialist direct willen ontkrachten richting de reisagent?

‘De makkelijkste mythe om te ontkrachten is het visum: dat heb je tegenwoordig helemaal niet nodig. China is daardoor een van de gemakkelijkste lastminute-bestemmingen geworden. Een belangrijk punt om te noemen is de Great Firewall, die ervoor zorgt dat je normaal gesproken geen toegang hebt tot westerse websites. Sinds kort is ook dat geen probleem meer: als je reist met een e-sim, kun je op locatie gewoon gebruikmaken van Google, Instagram en WhatsApp via het telefoonnetwerk. Wel moet je Alipay en WeChat downloaden om te kunnen betalen, maar ook dat wordt steeds gemakkelijker gemaakt.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Wat is jouw gouden tip voor een reisagent om een twijfelende klant direct enthousiast te maken voor een reis naar China?

‘China heeft de afgelopen jaren een enorme sprong gemaakt. Als een klant onzeker is over cultuurverschillen of de taalbarrière, kun je deze voor relatief weinig geld volledig ontzorgen. Denk aan een assistent op de luchthaven die de klant opvangt, ervaren gidsen onderweg en privévervoer met chauffeur. In landen als Japan zou dit een extreem dure reis worden, maar in China is dit nog altijd erg toegankelijk; zonder dat je inlevert op ervaring, luxe of veiligheid.’

Heb je een woord dat een reis naar China volgens jou het beste omschrijft?

‘Verbluffend. En dat geldt voor alles: de pracht van de natuurwonderen, de stand en schaal van de techniek en infrastructuur, de rijkdom van de geschiedenis én de warmte van de mensen. China overtreft werkelijk elke verwachting die je van tevoren hebt.’

Als je niet bij Avila Reizen als Aziëspecialist zou werken, op welke plek in China zou je dan nu waarschijnlijk wonen en wat zou je er doen?

‘Dat is een moeilijke 'wat als'-vraag, haha. Ik heb een paar jaar in Shanghai gewoond en ben verliefd geworden op die stad. Shanghai combineert het klassieke met het hypermoderne, vormt de brug tussen oost en west en verandert zo snel dat ik na zeven jaar veel plekken bijna niet meer herken. Binnenkort ga ik terug om de Chinese Alpen in Yunnan te ontdekken - een gebied dat door westerlingen nog nauwelijks ontdekt is - en op de terugreis pik ik in ieder geval nog een paar dagen Shanghai mee om de nieuwste cafés, musea en hippe wijken te herontdekken.’

Dit interview komt uit de editie 'Travelpro - Azië'. Lees hieronder het volledige magazine.

Hij zag het eiland in 1989 voor het eerst en raakte op slag verknocht. Inmiddels kent Paul van Laarhoven, Manager Touroperating bij de Jong Intra Vakanties, Bali tot in de verste uithoeken. Maar hoe vind je het authentieke paradijs nog in een tijd van massatoerisme en volgebouwde kuststroken? 

Weet je nog wat je eerste indruk was van het eiland, en hoe die indruk in de loop der jaren is veranderd?

‘De eerste keer was in 1989, dus inmiddels 37 jaar geleden. Toen was het nog een stuk minder druk. Vooral de bijzondere Balinese cultuur maakte toen indruk. Ik vind het nog steeds een heerlijk eiland, maar je moet wel de plekjes weten te vinden waar het massatoerisme nog niet heeft toegeslagen.’

Bali is enorm populair, maar ook drukker geworden. Welke grote veranderingen heeft het eiland doorgemaakt, zowel positief als negatief?

‘Positief: er is een enorme keuze aan accommodaties in alle prijsklassen en de wegen zijn beter geworden. Negatief: je struikelt met name aan de westkant (Kuta, Seminyak, Legian, Canggu) over de toeristen. Hier is het zo druk dat het verkeer een drama is. Voor Aussies is Bali hetzelfde als Spanje, Turkije of Griekenland voor ons. De laatste twee jaar is er een enorme toename van toeristen uit India. Ook de Chinezen weten Bali weer te vinden en zelfs Russen komen in grote aantallen.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Is er een plek op Bali waar je steeds weer naartoe terugkeert?

‘Dat zijn er meerdere. Het noordwesten van Bali is prachtig en rustig. Pemuteran om te overnachten, Menjangan om naartoe te varen en te snorkelen; veruit de mooiste snorkelplek van Bali. De hotels in Pemuteran maken bij toerbeurt wekelijks Menjangan schoon. In het nabijgelegen West Bali National Park kun je mooie hikes maken tussen de vele zwarte apen. Sidemen, tussen Ubud en Candidasa, is een heerlijke plek. Nog niet ontdekt door het massatoerisme, met alleen maar mooie, kleinschalige hotels. Je kunt er heerlijk wandelen en fietsen. Candidasa is heel leuk als alternatief voor de drukke strandbestemmingen in het zuiden. Sanur is nog altijd de populairste strandbestemming voor Nederlanders. Relatief rustig, met leuke hotels en een mooie wandel- en fietsboulevard langs het strand. Jammer dat daar nu weer een mega shoppingmall (Icon Bali) is neergezet.’

Welke ervaring op Bali heeft de meeste indruk op je gemaakt en is je altijd bijgebleven?

‘Eigenlijk was de eerste keer op Bali het meest indrukwekkend. Het is er zo anders dan in de rest van Indonesië; de mensen, de cultuur, de tradities. Als je daar voor het eerst komt, overweldigt het je. Balinese namen zijn ook interessant. Volgens de cultuur heet het eerste kind Wayan, het tweede Made, nummer drie Nyoman en nummer vier Ketut. Bij nummer vijf begint het weer van voren af aan. In het dorpje Mas wordt veel houtsnijwerk gemaakt. Toen ik daar voor het eerst kwam, zag ik bij iedere werkplaats een bordje ‘I Made’. ‘Waarom doen ze dat?’, dacht ik, ‘logisch dat jij het gemaakt hebt’. Tot ik begreep dat het de naam van de maker was.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Vanuit je werk kijk je waarschijnlijk anders naar een bestemming dan de gemiddelde vakantieganger. Waar let jij op als je Bali bezoekt?

‘Op heel veel dingen: het verkeer, hoe schoon is het, de kwaliteit van de hotels, de stranden, de wegen, kinderarbeid, de hele infrastructuur, de luchthaven, de tijd die het kost om het land binnen te komen, lokaal vervoer, taxi’s, noem maar op.’

Bali staat bekend om zijn cultuur en gastvrijheid. Hoe ervaar jij het contact met de lokale bevolking, en wat kunnen Nederlandse reizigers daarvan leren?

‘De Balinese cultuur en gemeenschap zijn best gesloten, zeker in de kleine dorpen verspreid over het eiland. In de drukke badplaatsen zijn het vooral Javanen die in bijvoorbeeld de hotellerie werken. Ook winkeltjes zijn vaak van Javanen. De Balinezen zie je hier niet snel. Daar maak je ook niet makkelijk echt contact mee. Je bent wel altijd welkom bij ceremoniën, begrafenisrituelen en dergelijke. Het mooie is dat doordat er toch enige afstand tussen de toerist en de lokale bevolking is, de Balinese cultuur en tradities behouden blijven. De Balinezen zijn een trots, sierlijk en waardig volk. Ze verdienen het om met respect behandeld te worden door ons, soms lompe, Nederlanders. Dat is ook altijd mijn advies: je eigen gedrag is bepalend voor de mate van contact die je met de echte Balinezen zult krijgen.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Er is veel discussie over massatoerisme op Bali. Hoe kan de reisbranche volgens jou bijdragen aan een duurzamere toekomst voor het eiland?

‘Er zijn gelukkig veel initiatieven om de grote hoeveelheden plastic te beperken, om de stranden schoon te houden, de bermen langs de wegen afvalvrij te houden en dat soort zaken. Er is ook een verbod op de verdere ontwikkeling van grootschalige hotels en resorts. Van alle aankomsten op Bali op jaarbasis maken Nederlanders slechts 2 procent uit. Vooral de grote hoeveelheden Aussies, Indiërs en Chinezen maken het eiland tot wat het nu is. Aan de zuidwestkust is het helaas een soort veredeld Benidorm of Torremolinos geworden. Ik sprak klanten ter plaatse die per se naar Canggu wilden, zeg maar het nieuwe Kuta. Canggu ligt circa 20 kilometer ten noorden van de luchthaven. Ze hadden er bijna drie uur over gedaan om vanaf de luchthaven in Canggu te komen. De indruk die je dan van het paradijselijke Bali krijgt, is direct dodelijk. Dat zijn dus de plekken die ik zou mijden. Toeristen die Bali eens willen zien en tien dagen naar dit soort plekken gaan, kunnen echt beter naar de Canarische of Griekse eilanden gaan. De stranden zijn daar vaak mooier, de vliegafstand is veel korter en het is dus ook duurzamer.’

Stel dat iemand voor het eerst naar Bali gaat en jij mag maar drie tips geven. Welke zouden dat zijn?

‘Start in Ubud, een prima plek om de Balinese cultuur te leren kennen. Veel mooie, kleinschalige accommodaties. Vandaaruit naar het noordwesten: Pemuteran en snorkelen bij het eilandje Menjangan, betoverend mooi. Dan via de noordkust met stops en overnachtingen in Lovina en Amed door naar Candidasa (strand) en een paar dagen Sidemen. Eindigen met een paar dagen aan het strand van Sanur in een lekker resort. Zo mijd je het massatoerisme en zie je het echte Bali. Dat is er namelijk nog steeds.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Bali wordt vaak gecombineerd met andere Indonesische eilanden. Welke combinatiereis zou jij aanraden voor reizigers die meer van Indonesië willen ontdekken?

‘Dan kun je meerdere kanten uit. Voor de kust van Oost-Bali liggen Nusa Lembongan en Nusa Penida. Vooral die eerste is erg leuk; Bali zoals het 50 jaar geleden was. Dan heb je de Gili’s, drie kleine eilandjes voor de kust van West-Lombok. Hier kun je makkelijk met een lokale ferry naartoe. Gili Trawangan is een feesteiland en toch stiekem ook wel heel leuk. Gili Air en Gili Meno zijn veel rustiger en prachtig. Lombok heeft twee mooie plekken: Senggigi in het westen en Kuta in het zuiden. Voor de avonturiers kan de beklimming van de vulkaan Rinjani (de op een na hoogste vulkaan van het land) een optie zijn. Tenslotte kun je vliegen naar Labuan Bajo op Flores om van daaruit per boot de Komodoeilanden te bezoeken. Ook de eilanden Sumba en Sumbawa ontwikkelen zich snel, zijn nog ongerepte bestemmingen en zijn eenvoudig bereikbaar vanaf Bali.’

Als je één dag op Bali helemaal zelf zou mogen invullen, zonder zakelijke afspraken, hoe zou die dag er van 's ochtends vroeg tot 's avonds laten uitzien?

‘Dan zou ik ’s morgens al in Sidemen zijn en daar een mooie fietstocht maken van een paar uur. Lekker lunchen op een mooie plek (die zijn er volop daar) en dan in de middag naar Seminyak rijden (toch aan die drukke zuidwestkust…). Waarom Seminyak? Omdat daar mijn absoluut favoriete beachresort ligt: Double-Six Luxury Hotel, een heerlijke plek. Maar ik zou ook prima een dag op het eiland Menjangan of Nusa Lembongan kunnen doorbrengen.’

Dit artikel komt uit de Azië-editie van Travelpro. Lees hieronder het volledige magazine.

Wat begon als directe hulpverlening na de tsunami in 2004, groeide onder leiding van André Ladenius uit tot een unieke reisorganisatie.

In dit interview vertelt de eigenaar van Singha Reizen hoe hij met 'Reizen met een doel' een commerciële business combineert met échte maatschappelijke impact op de bestemming.

Singha Reizen is ontstaan na jullie eigen ervaringen met de wederopbouw na de tsunami in Sri Lanka. Wat heeft je doen besluiten om het reisbureau op te richten?

‘De intense ervaringen in de periode van wederopbouw na de tsunami en de contacten die we daarbij opdeden met de lokale bevolking in het dorpje waar wij werkten, maakten dat ik betrokken wilde blijven bij het land. Omdat ik op dat moment werkzaam was in de marketing- en vormgevingsbranche, was de stap naar een nieuw label snel gezet.’

Op welk specifiek moment werd het idee voor 'Reizen met een doel' geboren?

‘Ik wilde na de tsunamiperiode betrokken blijven bij projecten en de hulpverlening in Sri Lanka. De tsunamiprojecten betaalden wij uit sponsoring en eigen middelen. Ik zocht naar een mogelijkheid om daarvoor een meer structurele inkomstenbron te genereren. Dat werd Singha Reizen. Met de toevoeging ‘Reizen met een doel’ maakten we duidelijk dat we niet alleen reizen organiseren, maar ook lokale betrokkenheid tonen.’

Hoe vertalen jullie bij Singha Reizen het begrip ‘regeneratief toerisme’ concreet naar de dagelijkse praktijk op de bestemming?

‘Wij bezoeken met onze gasten het dorp waar we de school sponsoren. Daarbij verdeelt onze lokale gids/contactpersoon de verdiensten van onze gasten over het dorp. Niet alleen in financiële zin, maar ook door deelname aan activiteiten met de gasten. Ook schuiven we aan bij gesprekken met partners, zoals hotelketens en DMC's, over projecten zoals afvalscheiding en zonne-energie. Met een bescheiden rol in de opleiding van jonge chauffeurs en gidsen dragen we bij aan die ontwikkeling. In het verleden hebben we proeven gedraaid met het integreren van een kort moment zwerfafval verzamelen door gasten tijdens de rondreis. Dit bleek niet door iedere gast op prijs te worden gesteld, dus daar zijn we weer mee gestopt. Daarnaast stimuleren we uiteraard elektrisch of hybride rijden en het gebruik van herbruikbare waterflessen.’

 Hoeveel projecten ondersteunen jullie op dit moment?

‘Op dit moment twee: ons schoolproject in het dorp (en de nabije omgeving) waar ook onze gasten komen, en een school/tehuis voor kinderen met een beperking.’

Welk project heeft de afgelopen tijd écht een bijzonder plekje in jullie hart veroverd?

'Omdat we de lokale school al jaren ondersteunen, is daarmee wel de meest bijzondere band ontstaan.’

Hoe ziet jullie aanbod eruit?

‘Naast rondreizen in Sri Lanka, van guesthouse-reizen tot reizen in luxe villa's met privébutler, bieden wij ook reizen aan via onze ‘zusjes’: Mekong Reizen (Thailand, Laos, Cambodja, Vietnam en Maleisië), Indus Reizen (India en Nepal) en Sakura Reizen (Japan en Zuid-Korea). Zo'n 80% van onze reizen bevat een maatwerkelement. Reizen naar Sri Lanka worden daarbij nog steeds het meest geboekt, gevolgd door Vietnam en Japan.’

Wat is jouw eigen absolute favoriete plek in Sri Lanka en waarom?

‘We hebben een periode een eigen villa gehad in het VOC-fort van Galle, schuin tegenover de vuurtoren. Ik ontving daar samen met mijn echtgenote ook gasten. Zij kregen daarnaast in het Nederlandse VOC-fort een Nederlandstalige rondleiding. Omdat het fort dicht in de buurt ligt van het dorp waar ik werkte na de tsunami, heeft Galle een bijzondere plek in mijn hart. Binnen de muren van het fort kent iedereen elkaar, en de gedachte aan 's ochtends vroeg vers brood halen in het stille fort roept mooie herinneringen op.’

Hoe combineer je een gezonde commerciële business met maatschappelijke impact?

‘Mooie vraag. Ik denk dat je als bedrijf, en dat is een reisorganisatie natuurlijk, altijd het zakelijke en commerciële in ogenschouw moet houden, maar daarnaast kun je bedenken dat niet alles geld hoeft op te leveren.’

Welke reacties krijgen jullie van reizigers op deze manier van reizen?

‘Doordat de dorpservaring exclusief voor Singha Reizen is en niet commercieel gemaakt wordt, zo willen we ook niet dat gasten presentjes en dergelijke meebrengen, roept met name die excursie heel veel positieve reacties op. Daarnaast prijzen we ons gelukkig met veel tevreden gasten en lukt het ons nog steeds om de persoonlijke aandacht te geven die zeer gewaardeerd wordt.’

Wat is de leukste of meest ontroerende reactie die je ooit van een reiziger hebt gekregen?

‘Enkele jaren geleden is mijn vrouw overleden en toen was er door de bewoners, in het dorp waar onze gasten komen, een ceremonie voor haar georganiseerd. Ik plaatste daar een Facebook-bericht over. Van een gast die enkele jaren daarvoor met ons op reis was geweest, kreeg ik een warme en persoonlijke reactie waaraan ook een donatie voor de school was gekoppeld.’

Wat is de grootste misvatting die mensen hebben over reizen naar Sri Lanka?

‘Niet iedereen heeft een juist beeld van de levensstandaard in het land.’

Wat is jullie stip op de horizon voor de komende vijf jaar?

‘Ik zal altijd een binding houden met Sri Lanka en kan mij voorstellen dat de reisorganisatie-activiteiten in de komende periode een volgende fase ingaan, met wellicht een andere eigenaar die hopelijk evenveel passie heeft voor Azië. Mijn stip op de horizon wordt namelijk mede bepaald door mijn leeftijd.’

Wat begon als een passie voor Disney die hij deelde op de werkvloer, groeide uit tot de succesvolle podcast D-Tales. Maar daar bleef het niet bij. Inmiddels heeft hij van zijn hobby zijn beroep gemaakt met zijn eigen reisbureau 'Leave Today'. Vorig jaar bezocht hij met ruim 150 liefhebbers en luisteraars van D-Tales de Disney-parken in Shanghai, Hong Kong en Tokio. 

Travelpro spreekt met Ralf Verhoef over zijn liefde voor Disney, de overweldigende parken in Azië en zijn eigen reisorganisatie.

Waar komt jouw liefde voor pretparken, en specifiek voor Disney, vandaan?

‘In mijn jeugd ging ik elk jaar naar de Efteling, maar pas toen ik een jaar of zeventien was en Disneyland Paris bezocht, werd het zaadje echt geplant. Ik zag toen: oh, zó kan het ook. Toen ik mijn eerste baan kreeg bij Radio 538, leerde ik mijn huidige D-Tales-compagnon Michiel Veenstra kennen, die was net als ik ook gek op themaparken en Disney. In die tijd waren ook de online fora zoals themepark.nl in opkomst, dus we spraken op kantoor en online veel over themaparken. Door mijn vriendschap met Michiel werd dat al heel snel Disney-specifiek.’

Hoe is vervolgens de podcast D-Tales ontstaan?

‘Via het online pretparkforum themepark.nl hadden Michiel en ik, Jorn leren kennen, die altijd goede commentaren en reactiestukken over Disney schreef. We raakten bevriend en op een gegeven moment dachten we, als wij toch al zo vaak online en af en toe in het café met elkaar praten over dit soort onderwerpen, laten we er gewoon een keertje een microfoon bij zetten. Dat sloeg eigenlijk vanaf het eerste moment aan. We kregen veel positieve reacties van luisteraars die eindelijk een plek hadden gevonden waar mensen praten over wat ze zelf heel erg leuk vinden en waar ze het gevoel hebben aan tafel te zitten en mee te praten. Inmiddels bestaan we meer dan tien jaar, hebben we een eigen studio ingericht, een hechte community opgebouwd en organiseren we zelfs reizen en theatervoorstellingen.’

Vanuit D-Tales organiseerden jullie vorig jaar een reis naar de Aziatische Disney-parken met zo'n 150 man. Hoe was dat?

‘Het is voor een groot deel ontstaan vanuit onze eigen persoonlijke wens om die parken te bezoeken. En hoe gaaf is het om dat niet alleen te doen, maar samen met mensen die exact dezelfde passie delen? Toen we de oproep online zetten met een inschrijfformulier, stroomden de aanmeldingen binnen. Het is voor veel mensen een bestemming die lastig is om zelf te doen, het is minder toegankelijk dan Disneyland Paris of Walt Disney World in Orlando. We stelden een reis samen waarbij mensen konden kiezen: doe je de volledige twee weken, Shanghai, Hong Kong én Tokio, kies je voor één week Shanghai/Hong Kong, of haak je alleen aan voor de week in Tokio? We deden elk park twee dagen en voegden ook stadsbezoeken en excursies toe. Het was een enorm succes.’

Was het voor jou persoonlijk ook de eerste keer in de Aziatische parken?

‘Alles was goed voorbereid en geregeld, maar de parken écht beleven deed ik nu voor het eerst, samen met de groep. Dat was enorm spannend, maar heel erg leuk. Als reisleider ben je super intensief bezig. 's Ochtends iedereen opvangen, overdag samen attracties doen of foto's maken en 's avonds nog even een drankje met elkaar als afsluiter. Na twee weken wist ik van voren niet meer dat ik van achteren leefde, maar ik heb er oprecht van genoten. Je bent weliswaar reisleider, maar je merkt gewoon aan de reacties en de feedback die je krijgt dat mensen het heel leuk vinden om met mede-liefhebbers door zo'n park heen te lopen. Omdat het ook voor mij de eerste keer daar was, werd ik op meerdere momenten echt weggeblazen. Want het is echt anders dan in de westerse parken.’

Uiteindelijk hebben die reizen bij jou een zaadje geplant om ‘Leave Today’ op te richten?

‘Ja, hiervoor werkte ik in de tech-wereld. Maar D-Tales werd steeds groter en ook het organiseren van reizen kreeg steeds meer mijn interesse. Ik kwam op een punt in mijn leven dat ik dacht: als ik nog een carrièrestap wil maken, is dít het moment. Met een kleine tussenstap ben ik uiteindelijk uitgekomen bij Leave Today. Ik ben aangesloten bij United Travel, onderdeel van The Travel Club, als zelfstandig reisagent. Ik heb bewust gekozen voor een constructie waarin ik echt een eigen merk kon bouwen. Omdat ik zo'n specifieke niche bedien, wilde ik niet simpelweg 'Ralf van reisbureau X' zijn, maar een sterk eigen merk neerzetten. Een merk waar bij kenners meteen een lampje gaat branden en dat bij geïnteresseerden nieuwsgierigheid opwekt.’

Waar komt de naam vandaan?

‘Bij de entree van de kasteelparken van Disney wereldwijd zie je een bordje hangen voordat je het park inloopt: 'Here you leave today and enter the world of yesterday, tomorrow and fantasy'. Die openingsplaquette representeert de transformatie die je doormaakt, wat je met reizen eigenlijk ook wil. Je wil naar andere werelden, genieten, nieuwe dingen ontdekken of jezelf laten verwonderen. In het oriëntatieproces op een vakantie is er altijd ergens een vertrekpunt. Dat vertrekpunt naar iets nieuws, in dit geval een leuke vakantie, vond ik een mooi kernelement in de belofte van mijn reisbureau.’

Bied je uitsluitend pretpark- en themareizen aan, of is je aanbod breder?

‘Ik noem mezelf graag 'dé themapark-reisspecialist'. Daar ligt mijn expertise én mijn passie. Maar dat betekent niet dat ik alleen pretparktrips boek. Een standaard strandvakantie van twee weken in Zuid-Spanje of Griekenland is niet mijn ding, maar ik stel net zo goed rondreizen en cruises samen. Bovendien hoef je echt niet twee weken lang aan één pretpark vast te zitten. Je kunt een paar dagen park uitstekend combineren met een mooie rondreis, een paar dagen strand of een cruise. Denk aan een uitgebreide rondreis langs de Amerikaanse westkust, gecombineerd met Hawaii of een cruise, en dat hoeft niet per se een Disney Cruise te zijn. Mijn aanbod is dus zeker breder, al heeft bijna elke reis wel een themaparkcomponent. Dat is waar ik echt enthousiast van word en waar de meeste klanten uiteindelijk ook voor binnenkomen."  

Terug naar de Aziatische parken, wat is het grootste verschil tussen de westerse parken en de parken in Azië?

‘Alle drie de bestemmingen hebben echt een eigen signatuur. Shanghai Disneyland is echt gebouwd op de toekomst, want bijna elk jaar wordt er weer een nieuw themagebied geopend. Alles is groots opgezet, brede wandelpaden, grote themagebieden en het kasteel is werkelijk enorm. Het mist misschien wel wat van de intieme sfeer die je in Parijs of Anaheim voelt. Hong Kong Disneyland is juist weer heel intiem. Het park is eigenlijk een kopie van Anaheim, het originele park, met een aantal toevoegingen zoals World of Frozen, Grizzly Gulch en Mystic Manor. Bovendien liggen de themahotels op loopafstand, wat een resortgevoel geeft vergelijkbaar met Orlando. Tokyo Disney Resort heeft twee parken, Tokyo Disneyland en Tokyo DisneySea. Laatstgenoemde is echt mindblowing. De gastvrijheid van de Cast Members is soms bijna 'over the top' vriendelijk. Daarnaast heeft geld schijnbaar geen enkele rol gespeeld bij de bouw. Ik heb in beide parken twee dagen rondgelopen en ik vond het briljant. Ik wil alleen maar terug om meer naar de details te kijken. Natuurlijk wil ik ook alle attracties doen, maar ik ben wat dat betreft wel echt een liefhebber van de verhalen achter de attracties en de manier waarop dingen gebouwd zijn. Er zijn zoveel dingen inmiddels in met name Tokyo DisneySea die ik nog een keertje zou willen zien.’

Welke attractie heeft daar de grootste indruk op je gemaakt?

‘Er is één attractie geweest waarbij mijn mond echt openviel van verbazing. Pirates of the Caribbean: Battle for the Sunken Treasure in Shanghai. Ik ben een enorm liefhebber van de klassieke Pirates-attracties in Parijs en Anaheim, maar in Shanghai wist ik niet wat me gebeurde. Ze combineren reusachtige videoschermen met animatronics en bewegingen van de boot. Toen ik daar voor het eerst in zat, zat ik alleen maar om me heen te kijken en dacht ik echt: Mijn hemel, wat gebeurt hier?! Verder is ook Peter Pan in Fantasy Springs (Tokio) briljant, net als Journey to the Center of the Earth.’

Je bent een liefhebber van pretparksnacks. Heb je in Azië ook je ogen uitgekeken?

‘Shanghai, Hong Kong en Tokio hebben allemaal hun eigen, unieke aanbod. De presentatie is enorm 'Instagrammable'. In Tokio heb je bijvoorbeeld de beroemde Little Green Dumplings (mochi-bolletjes in de vorm van de Toy Story aliens). Het ziet er fantastisch uit, al smaakt het ene smaakje wat beter dan het andere. Ook heb je de Gyoza Bun in Mysterious Island (Tokyo DisneySea). Dat is een soort gestoomde bao-broodvulling gevormd als een gyoza, gevuld met kruidig varkensvlees. Er staat standaard een rij van 20 minuten voor. Maar het meest opvallende is dat popcorn daar echt een cultuur op zich is. Iedereen loopt met grote plastic popcorn-buckets om hun nek, die ze vullen met smaken waarvan je denkt 'ik sla even over', maar die écht fantastisch smaken.’

Wat is jouw belangrijkste advies voor mensen die zelf naar Azië willen reizen?

‘Bereid je heel goed voor en lees je in, want de cultuurshock kan echt groot zijn. Lokale apps zijn een absolute must. In China heb je bijvoorbeeld Alipay en WeChat nodig voor betalingen of om een taxi-dienst zoals DiDi te boeken. Ook merk je hier dat de taalbarrière wat groter is en je moet bijvoorbeeld echt met je paspoort het park in. Dat zijn allemaal dingen waar je rekening mee moet houden. Verder geef ik als reisadviseur altijd wel een ‘dringend’ advies als ze naar Azië reizen voor een Disney-park. Het is leuk dat je helemaal naar Tokio vliegt voor Disney, maar ga alsjeblieft ook de stad en de omgeving bekijken. Het zou echt doodzonde zijn als je niet wat breder kijkt, helemaal omdat rondreizen in die gebieden met het openbaar vervoer uitstekend geregeld is.’

Wat zijn je ambities met Leave Today?

‘Mijn ambitie is niet om de grootste, maar wel om de béste te worden in deze niche. Persoonlijke begeleiding staat voor mij op één. Dat vind ik veel belangrijker dan groei in absolute aantallen. Voor mij zit de echte groei namelijk in de verdieping en het bieden van een totaalervaring. Dat is precies de kracht van zo'n niche: je kunt je echt onderscheiden. Natuurlijk is er een grote markt voor mensen die hun reis liever zelf online bij elkaar klikken. Dat is helemaal prima en kan prima naast elkaar bestaan. Maar door die persoonlijke aandacht zorg ik er juist voor dat reizigers kiezen voor het gemak en de meerwaarde van boeken via mij. Verder ben ik bezig met de voorbereidingen om in 2027 meer groepsreizen te organsieren. Vanuit de D-Tales podcast, maar ook als losstaande Leave Today reizen. Daarnaast ambieer ik de verdere groei van individuele reizen. Ik ben sinds 1 februari begonnen en het gaat hartstikke goed, echt superleuk. Ik krijg heel goede reacties en inmiddels al veel boekingen.’

Nieuwsgierig geworden naar D-Tales?

In het kort

• Madeira trekt als 'Hawaï van Europa' een brede, actieve doelgroep aan voor hikes, watersporten en trailrunning.
• Met een milde kusttemperatuur van minimaal 16 °C is het eiland van de eeuwige lente perfect voor fysieke inspanning en een ontsnapping aan de Nederlandse winter.
• Voja Travel zet in op rondreizen buiten de gebaande paden om overtoerisme in het hoogseizoen tegen te gaan en de lokale economie jaarrond te ondersteunen.

Melvin Reijm (bestemmingsexpert Madeira bij Voja Travel) vertelt over de transformatie van het eiland tot een waar outdoorparadijs. Hij legt uit waarom Madeira, als eiland van de eeuwige lente, de ideale bestemming is voor een actieve winterreis waarbij je het ‘echte’ eiland ontdekt buiten de gebaande paden.

Wat was het moment dat Voja Madeira is gaan aanbieden?
‘Voja Travel begon negen jaar geleden als Kaapverdië-specialist. Founder Joshua verloor zijn hart aan deze Afrikaanse archipel tijdens zijn zeilreis van zes jaar en wilde andere reizigers ook het ware Kaapverdië laten zien – dat méér is dan zon, zee en strand op de bekende eilanden Sal en Boa Vista. Tijdens diezelfde wereldreis deed Joshua ook Madeira aan, en hij was diep onder de indruk van de schoonheid van dit Portugese eiland. Toen in 2020 de coronapandemie uitbrak, was de inschatting dat Europese bestemmingen als eerste weer in trek zouden komen. Dat bleek het moment om Madeira officieel toe te voegen aan ons aanbod. Het eiland past perfect bij het DNA van Voja: de rijke Portugese cultuur, de indrukwekkende natuur en de mogelijkheid om, net als in Kaapverdië, te eilandhoppen buiten de gebaande paden. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat Madeira de laatste jaren enorm in populariteit is gestegen, en dat we begrijpen we heel goed. Voor ons betekent dit dat we scherp blijven op onze filosofie: om het echte Madeira te ervaren, prefereren we nog altijd een rondreis over het eiland boven een standaard weekje in hoofdstad Funchal; hoe leuk die stad ook is.’  

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Madeira had vroeger een beetje een stoffig imago. Wat is vandaag de dag het imago van Madeira?
‘Dat stoffige imago heeft Madeira echt wel van zich afgeschud. Het eiland is een waar outdoorparadijs met ruige kliffen, groene bergen en indrukwekkende watervallen. Niet voor niets wordt het ook wel het Hawaï van Europa genoemd. Natuurlijk blijft Madeira een geliefde bestemming onder 55-plussers, onder andere vanwege toegankelijke wandelpaden langs de beroemde levada’s (historische irrigatiekanalen). Maar diezelfde levada’s en ruige bergketens trekken nu een heel nieuwe, actieve en jongere doelgroep aan. Overdag ervaar je de natuur van Madeira met hikes, trailrunning, canyoning, paragliden vanaf de Cabo Girão-klif of surfen op de Atlantische golven. En ’s avonds schuif je in hoofdstad Funchal aan in levendige wijnbarretjes en uitstekende visrestaurants.’

Is de winter eigenlijk wel het goede seizoen om naar Madeira te gaan voor een actieve vakantie?
‘Madeira is het eiland van de eeuwige lente en daardoor een echte jaarrondbestemming. Zelfs in de winter zakt de temperatuur niet lager dan 16 °C aan de kust. Waar het in de zomer soms erg warm kan zijn voor een pittige bergwandeling, zijn de temperaturen in najaar en winter juist perfect voor fysieke inspanning. Een ideale, actieve ontsnapping aan de grijze Nederlandse winter.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Waarom ga je er juist wel en waarom juist niet heen in de winter? Wat zijn volgens Voja dé outdoor- en activiteitentips voor de wintermaanden?
‘Madeira is in de winter zeker het overwegen waard, mits je de juiste verwachtingen hebt. Je kiest voor Madeira in de winter vanwege het milde, stabiele klimaat in de zuidelijke regio (zoals Funchal) en de flexibiliteit om met een huurauto binnen een uur het hele eiland te verkennen. Je laat het daarentegen links liggen als je op zoek bent naar gegarandeerde zonuren en strandweer; de wintermaanden zijn namelijk koeler en natter, met name in het wisselvallige noorden, waardoor je voor een echte zonvakantie beter tussen april en oktober kunt reizen. Op het gebied van outdooractiviteiten staat wandelen op Madeira met stip op één. Dankzij het uitgebreide netwerk van levada’s die over het hele eiland slingeren, kun je hier het hele jaar door prachtige tochten maken. Absolute aanraders zijn de wandelroutes PR1, ook wel bekend als de Stairway to Heaven, en de panoramische PR8. Daarnaast leent de Atlantische Oceaan zich uitstekend voor het spotten van dolfijnen en migrerende walvissen. Voor wat cultuur is een culinaire stadswandeling door Funchal een onmisbaar hoogtepunt.’

Hoe ziet een ideale winterse dag op Madeira eruit?
‘Die begint vroeg op de Pico do Arieiro, waar je geniet van een adembenemende zonsopkomst boven het wolkendek. Direct daarna begin je aan een actieve wandeling over de iconische PR1-route langs de spectaculaire Stairway to Heaven.  Na deze sportieve ochtend in de bergen zak je af naar de levendige hoofdstad Funchal. In de milde winterzon strijk je neer bij het Design Centre Nini Andrade Silva in de haven, voor een welverdiend rustmoment met uitzicht over de oceaan.  Vervolgens ontdek je tijdens een boeiende, kleinschalige Food & Cultural Tour het historische centrum van de hoofdstad. Hier leer je meer over de rijke eilandcultuur en proef je van lokale producten als madeirawijn, poncha en de traditionele espetada (rundvlees aan een lauriertak). Je sluit de dag af op het water met een exclusieve boottocht tijdens zonsondergang, waarbij je op zoek gaat naar de dolfijnen en migrerende walvissen die in de wateren rondom Madeira zwemmen.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Voja Travel zet sterk in op duurzaamheid en lokale impact. Hoe draagt een (actieve) winterreis bij aan het tegengaan van overtoerisme op Madeira, en hoe profiteren de lokale gemeenschappen hiervan in het laagseizoen?
‘In de zomermaanden kan het rondom Funchal en de bekendere highlights erg druk worden. Winterreizen zijn een cruciale factor in spreiding in tijd en ruimte: zo helpen we het toerisme over het jaar te spreiden. Omdat wij bovendien rechtstreeks samenwerken met onze lokale partners, betekent dit voor hen een stabiel jaarinkomen. Een berggids, een kleinschalige hoteleigenaar of een lokaal restaurant in het rustige noorden hoeft hierdoor in de winter de deuren niet te sluiten.’

Wat voor weer is het over het algemeen in november op Madeira?
‘De zomerhitte is voorbij, maar met een gemiddelde temperatuur van 19-21 °C aan de kust is het in november nog altijd zeer aangenaam op Madeira. Wel neemt de kans op een verfrissende bui toe, wat de natuur en watervallen dan weer ten goede komt. Het belangrijkste sleutelwoord is microklimaten. Door de hoge bergen kan het weer per kilometer verschillen. Het kan zomaar zijn dat je in Funchal  in je T-shirt in de zon zit, terwijl het in het noorden regent en op de bergtoppen mistig en fris is. Ons advies is daarom: werk met laagjes, zorg voor stevige wandelschoenen met goed profiel - wandelpaden kunnen glad worden - en neem een regenjas mee in je rugzak.’

Madeira staat bekend als het bloemeneiland, maar zijn er in november eigenlijk wel bloemen te zien voor de reiziger?
‘Dat is het mooie van het eiland van de eeuwige lente. Hoewel de piek van de bloemenzee in het voorjaar ligt, in april en mei, is Madeira ook in november nog verrassend kleurrijk. In het najaar en de winter bloeien bijvoorbeeld de paradijsvogelbloem, bougainvilles en kerststerren. Er is altijd iets te zien!’

ANVR Congres naar Madeira
Het ANVR Congres 2026 vindt dit jaar plaats van 12 tot en met 15 november op Madeira. Inschrijven kan via anvrcongres2026.nl.

Goed om te weten

• De winter is uitstekend voor activiteiten, maar minder geschikt voor strandliefhebbers vanwege een koeler klimaat en hogere neerslagkansen, met name in het noorden.
• Het weer varieert sterk per locatie en hoogte; stevige wandelschoenen met profiel, een regenjas en kleding opgebouwd uit laagjes zijn essentieel.
• Hoewel de bekende bloemenpiek in het voorjaar valt, staan ook in november en de wintermaanden talloze planten in bloei, zoals de paradijsvogelbloem en bougainville.

In het kort

• Jake Colebourn van Wild Ride Sled Dogs in Vuokatti, Finland, pleit voor een ethische aanpak van huskysafari’s waarbij welzijn van de honden centraal staat.
• Voor reisagenten is het essentieel om kwalitatieve van massaproductie-kennels te onderscheiden door te letten op fokbeleid, geur en interactiemogelijkheden.
• Colebourn adviseert terughoudendheid bij het zelf laten besturen van sledes door onervaren toeristen om zowel fysiek letsel als schade aan de honden te voorkomen.

In de uitgestrekte, besneeuwde wildernis van de Arctic Lakelands in Finland bezocht Travelpro’s Arjen Lutgendorff de Engelsman Jake Colebourn. Hij biedt in Vuokatti met Wild Ride Sled Dogs de mogelijkheid om de magie van het sledehondenrijden te ervaren. Waar veel kennels in Lapland kiezen voor massaproductie en snelle toeristische ritjes, gooit Jake het over een andere boeg.

Hoe is jouw passie voor sledehonden begonnen?

‘Doordat we vroeger thuis altijd honden hadden. Toen ik zes jaar oud was, gingen we van Groot-Brittannië naar Finland voor een vakantie om de Kerstman te 'zoeken'. Tijdens die vakantie maakten we een korte huskysafari. Ik vond het als kind absoluut geweldig om die honden als een team te zien samenwerken. Mijn vader kocht daarna boeken over sledehondenraces en las die aan mij voor als verhalen voor het slapengaan. Toen ik elf was, verhuisden we definitief naar Finland en begon mijn vader te werken bij een huskykennel. Ik was daar elk vrij moment te vinden. Sindsdien is het in een stroomversnelling geraakt. Ik heb bij veel verschillende plaatsen gewerkt om zo veel mogelijk manieren van aanpak te leren. Sinds mijn achttiende werk ik fulltime met sledehonden, maar eigenlijk ben ik er al mee bezig sinds mijn twaalfde.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Je bedrijf heet Wild Ride. Zit daar een speciale betekenis achter?

‘Ja, dat is een eerbetoon aan mijn vader. Het was een droom van ons beiden om ooit deel te nemen aan de lange races in Alaska, zoals de Iditarod. Helaas is hij een aantal jaar geleden overleden aan kanker. Enkele van zijn laatste woorden waren: ‘It's been a wild ride’. Daarom draag ik hem altijd bij me via de naam van mijn bedrijf.’

Je spreekt vaak over je honden als 'atleten'. Wat maakt hen zo bijzonder?

‘Mensen onderschatten vaak waartoe deze honden in staat zijn. Het zijn extreme atleten. Wij hebben honden met een stamboom voor langeafstandsraces, zoals de Alaskan Husky. Sommige van onze honden hebben de Iditarod in Alaska gelopen, een race van 1.600 kilometer, of races in Noorwegen van 650 tot 1.200 kilometer. Een van mijn honden, Gaswell, heeft de Iditarod zelfs twee keer gelopen. Het is voor mensen soms moeilijk te begrijpen hoe sterk en enthousiast ze zijn om honderden kilometers achter elkaar te rennen. Ik zie mezelf dan ook als een coach van een team atleten; ik weet precies welke hond op welke positie het beste tot zijn recht komt.’

Waar komt die enorme energie en die drang om te rennen vandaan?

‘Dat zit puur in de fokkerij; geduld is niet hun sterkste kant. Wanneer ze bewegen, komen er stoffen zoals dopamine en serotonine vrij in hun hersenen, wat voor hen een beloning is. Het is voor hen alsof ze een snoepje krijgen. Je ziet het aan het springen en blaffen; ze haten wachten en willen gewoon gaan. Zodra je het starttouw loslaat, worden ze vaak doodstil, omdat ze eindelijk mogen doen wat ze het liefste doen. Je kunt ze ook niet dwingen om te rennen; als ze niet willen, stoppen ze gewoon en krijg je ze niet meer vooruit.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Hoe zorg je voor het welzijn van de honden, ook buiten het winterseizoen?

‘Het mentale welzijn is net zo belangrijk als het fysieke. We hebben plekken waar de honden samen kunnen rennen en gewoon 'hond' kunnen zijn: gaten graven, spelen en socialiseren. Ook in de zomer moeten ze gelukkig blijven; dat bepaalt hoe ze in de winter werken. Net als mensen hebben honden afwisseling en rust nodig, anders raken ze verveeld en verliezen ze hun motivatie. Daarom wisselen we de teams ook regelmatig af. Ik woon zelf in een caravan bij de honden, zodat ik er direct ben als er 's nachts iets aan de hand is of als er wilde dieren zoals beren of wolven in de buurt zijn. Ik wil nergens anders wonen dan bij mijn honden.’

Wat gebeurt er met honden die te oud worden om te racen?

‘Ze verdienen een goed pensioen. Ze zijn niet alleen bedoeld om geld te verdienen; het is mijn passie en mijn leven. We hebben momenteel drie gepensioneerde honden van tien en elf jaar oud. Eén is volledig met pensioen, een ander rent nog af en toe voor de lol, en de derde rent soms nog beter dan de jongere honden. Het is onze taak om te zien wanneer een hond moe wordt voordat het zover is, zodat ze hun motivatie niet verliezen.’

Heb je tips voor toeristen om een ethisch verantwoorde kennel te herkennen?

‘Dat is lastig, maar er zijn 'red flags'. Grote bedrijven die niet gespecialiseerd zijn in honden, of nieuwe bedrijven die plotseling meer dan honderd honden hebben, zijn soms verdacht. Een goede graadmeter is hoe de honden ruiken: gelukkige honden produceren een feromoon bij hun kop dat naar bloemen ruikt. Als een hond slecht ruikt, is hij vaak niet gezond of gelukkig. Ook de manier van fokken is belangrijk; wij fokken in de lente zodat pups in de zomer geboren worden. Bedrijven die puur pups fokken voor de winter zodat toeristen leuke foto's kunnen maken, handelen niet ethisch.’

Je kiest ervoor om klanten vaak te laten zitten in de slede in plaats van zelf te laten sturen. Waarom is dat?

‘Ik probeer dat inderdaad te veranderen. Hoewel klanten het vaak zelf willen doen voor hun bucketlist, vereist het veel fysieke vaardigheid. Onervaren bestuurders kunnen zichzelf ernstig blesseren, maar ze kunnen ook mijn honden beschadigen. Een hondenleven is niet vervangbaar zoals een sneeuwscooter. Bovendien begrijpen de honden mijn commando's en stem; bij een vreemde die in paniek raakt of orders vergeet, kunnen er ongelukken gebeuren. Ik wil dat klanten hier vertrekken met meer kennis over de honden dan alleen een mooie foto. Ik bied dan ook de mogelijkheid om na de rit tijd met de honden door te brengen in de ren, gevolgd door een lunch waarbij ik mijn filosofie uitleg. Mensen vinden het geweldig om echt tijd met de honden door te brengen wanneer ze loslopen; dat zie je bijna nergens anders in de winter.’

Key takeaways

Focus op ethiek
Reisagenten kunnen hun waarde toevoegen door te adviseren over verantwoorde huskysafari's die het welzijn van de dieren prioriteren boven toeristische massaproductie.

Veiligheid voorop
Het ontmoedigen van zelf sturen door onervaren toeristen voorkomt ongelukken en beschermt het welzijn van de honden, wat essentieel is voor een verantwoorde reiservaring.

Educatieve meerwaarde
Klanten die meer leren over de honden en hun verzorging, ervaren een rijkere vakantie; benadruk deze diepgang bij het verkopen van dit type reizen.

Dit artikel komt uit 'Travelpro - Winter'. De volledige editie lees je hieronder volledig gratis.

Is jouw klant op zoek naar een wintersportbestemming die niet alleen sneeuwzeker is, maar ook vriendelijk voor de portemonnee en relatief dicht bij huis ligt? Dan is Tsjechië absoluut het overwegen waard.

Met moderne faciliteiten, charmante skigebieden vol Anton Pieck-achtige sferen en uiterst toegankelijke prijzen voor zowel skipassen als gezellige après-ski, wint Tsjechië snel aan populariteit onder Nederlandse wintersporters. Maar wat kun je nu precies verwachten van de pistes in het Reuzengebergte of het Ertsgebergte? En wat zijn de absolute hotspots voor gezinnen? Lisette Mulder (Tsjecho Reizen) deelt haar tips voor de ultieme Tsjechische wintersportervaring.

Waarom is Tsjechië een interessante wintersportbestemming?
‘Tsjechië is een erg aantrekkelijke bestemming omdat het aanzienlijk goedkoper is dan de Alpenlanden en relatief dicht bij huis ligt. Het eerste skigebied bevindt zich al op slechts 650 kilometer vanaf Arnhem. Daarnaast ben je er verzekerd van sneeuw dankzij het gunstige landklimaat.’

Welke skigebieden zijn de absolute 'go-to'?
‘Er zijn verschillende absolute aanraders, elk met hun eigen charme: Skiresort Černá Hora - Pec (Reuzengebergte) is de ultieme familiebestemming waar vijf skigebieden met elkaar gekoppeld zijn, waaronder het verbonden Pec pod Sněžkou en Janské Lázně, goed voor 44 kilometer piste onder één skipas. Je vindt hier bovendien luxueuze nieuwe bestemmingen waarin veel is geïnvesteerd. En ook Špindlerův Mlýn; dit gebied is erg geliefd om zijn Anton Pieck-achtige centrum, de goede après-ski en biedt twee arealen in één dorp. Rokytnice nad Jizerou is ook een aanrader. Hier profiteer je van de voordeligste prijzen in een groot skigebied, ook met twee arealen in één dorp. Maar ook Harrachov; dit knusse en gemoedelijke dorp staat bekend om de schansspringwedstrijden. Ook kun je hier prachtig langlaufen langs de Mumlava-watervallen. Boží Dar - Klínovec (Ertsgebergte) kan ook op het lijstje; dit is een lekker dichtbij-huis-bestemming (650 kilometer rijden vanaf Arnhem) die samen met het Duitse Fichtelberg een groot, aaneengesloten skigebied vormt.’

Voor welke doelgroep is wintersport in Tsjechië de ultieme match?
‘De bestemming is de ultieme match voor (samenreizende) gezinnen met kinderen.’

'De après-ski is in Tsjechië knus, gemoedelijk
en onvoorstelbaar betaalbaar'

Hoe zit het met de sneeuwzekerheid en de moderne faciliteiten in de gebieden?
‘Er is de afgelopen jaren enorm veel geïnvesteerd in de gebieden, zoals in Skiresort Černá Hora - Pec, en alle skigebieden zijn inmiddels voorzien van sneeuwkanonnen. Een prachtig voorbeeld is Harrachov: hier is maar liefst 65 miljoen kronen geïnvesteerd in een revolutionaire sneeuwkanontechnologie waardoor er zelfs sneeuw gecreëerd kan worden bij temperaturen tot wel 15 graden Celsius.’

Hoe ziet de Tsjechische 'après-ski' eruit?
‘Verwacht hier geen Oostenrijkse taferelen met hossende menigten op de tafels. De sfeer is gemoedelijk en gezellig, met dj’s bij de hutten op de piste en gezellige muziek in de bars. De après-ski is bovendien heel portemonneevriendelijk: de alcohol is er erg goedkoop en voor een liter bier betaal je nog steeds maar € 2 tot € 3,50.’

Welk Tsjechisch streekgerecht móet op tafel staan na een intensieve dag in de sneeuw?
‘Voor de authentieke ervaring bestel je een stevige portie goulash met knedlíky (knoedels) of de klassieke gebakken kaas (smažený sýr). Voor wie het liever wat simpeler houdt, is er natuurlijk ook gewoon schnitzel met friet.’

Merk je als wintersporter nog steeds heel duidelijk in de portemonnee dat het een betaalbare bestemming is?
‘Absoluut. Het eten en drinken is aanzienlijk voordeliger; een diner heb je vaak al voor 16 euro. Bij hotels en pensions betaal je voor een halfpensiontoeslag (ontbijt en diner) vaak maar 29 euro. Ook de liftpassen schelen behoorlijk: een zesdaagse skipas kost 250 euro voor volwassenen en 189 euro voor kinderen tot negen jaar, waarbij er ook aantrekkelijke gezinspassen beschikbaar zijn.’

Wat heeft Tsjechië te bieden voor de vakantieganger die niet (alleen) wil skiën?
‘Tsjechië biedt een breed scala aan alternatieve (sneeuw)activiteiten. Er zijn veel kindvriendelijke faciliteiten, zoals sleeweides, sleebanen en rodelbanen. Voor natuurliefhebbers zijn er huskytochten, sneeuwschoenwandelen en langlaufroutes. Ook kun je de hoogste berg van Tsjechië bewandelen, idyllische bergdorpjes verkennen of helemaal tot rust komen in het wellnesscentrum of kuuroord van Janské Lázně.’

Welke tip wil je reisadviseurs meegeven?
‘Tsjechië is voor veel mensen nog relatief onbekend, daarom geven we gratis advies via Teams, mail of telefonisch.’

Dit interview staat in Travelpro – winter 2026. Wil je meer lezen? Klik dan op onderstaande link.

Terwijl de Nederlandse winter vaak synoniem staat voor grijze luchten en een gebrek aan energie, positioneert Tenerife zich als de perfecte ontsnapping. Maar wat maakt dit Canarische eiland nou echt zo uniek tijdens de wintermaanden? Waarom bruist het er door, en met welke adviezen kunnen reisprofessionals hun klanten overtuigen? Eva Eyckmans (Travel Trade Consultant Tenerife) heeft de antwoorden.

Waarom is Tenerife nou écht het perfecte medicijn tegen de Nederlandse winterdip?
'Tenerife staat bekend om zijn ideale klimaat. In de winter is de gemiddelde temperatuur maar liefst 20 tot 21 graden. Het resultaat hiervan is een heerlijk lentegevoel midden in de winter, met zomertemperaturen die in de mid-twintig graden kunnen oplopen. Dit klimaat is méér dan ontspannend: het is gezond en heeft zelfs een therapeutische werking. Een verblijf op het eiland zorgt voor een betere weerstand, een gezondere huid, meer energie en minder stress. Dit zijn stuk voor stuk wetenschappelijk bewezen positieve effecten.'

In Nederland zitten we in de winter hoofdzakelijk binnen. Hoe ziet het buitenleven op Tenerife eruit in januari, februari en maart?
‘Het buitenleven op Tenerife is een dynamische combinatie van cultuur, natuur en actief bezig zijn. Reizigers kunnen er werkelijk allerlei buitenactiviteiten beoefenen. Denk aan wandelen – er ligt meer dan 1.000 kilometer aan gecertificeerde routes – en fietsen. Maar ook alle denkbare activiteiten op zee zijn mogelijk, zoals surfen, windsurfen, kajakken op zee, duiken en boottochten om walvissen te spotten. Daarnaast kan men paragliden of golfen. Wie cultuur zoekt, kan terecht in koloniale steden zoals La Orotava of La Laguna en de charmante dorpjes in het binnenland. En niet te vergeten: in februari wordt er volop carnaval gevierd in Santa Cruz.’

Als een klant puur komt voor de warmte en een zongarantie: in welk deel van het eiland moeten ze dan absoluut verblijven?
‘Het zuiden. In het zuiden is het het hele jaar zonnig, maar dat geldt in het bijzonder voor de winter. Tegelijkertijd hoeven reizigers zich niet te beperken. Aangezien de afstanden op het eiland niet al te groot zijn, kun je gemakkelijk van de ene kant naar de andere kant reizen. Het is dus prima mogelijk om in het zuiden te verblijven en een daguitstapje naar het noorden te maken om een authentiek dorpje te bezoeken of een wandeling te maken.’

Veel Europese badplaatsen zijn in de winter volledig uitgestorven. Waarom bruist Tenerife juist wel gewoon door?
‘Dat heeft een logische reden. Veel traditionele Europese bestemmingen die in de zomer enorm populair zijn, zoals de Balearen (denk aan Ibiza), sluiten in de winterperiode de deuren vanwege het weer. Tenerife is een bestemming op middellange afstand - ongeveer vier uur vliegen vanaf de belangrijkste Europese landen - en biedt in de winter zeer goede weersomstandigheden. Naast die aangename temperaturen beschikt het eiland over een uitstekende hotelinfrastructuur met een grote diversiteit: van villa's en gezinshotels tot boetiekhotels. Kortom, er zijn in de winter simpelweg niet zoveel concurrenten op korte of middellange afstand van Europa die zo'n aangenaam klimaat kunnen overleggen.’

Wat zijn de drie absolute must-do's voor reizigers die de Nederlandse kou snel willen vergeten?
‘Ten eerste: optimaal genieten van de kust en de stranden. Er liggen tal van mooie boulevards langs de kust, bijvoorbeeld in Costa Adeje maar ook in de omgeving van Alcalá in het zuiden. Daarnaast is er een enorme variëteit aan stranden, van de witte zandstranden aan de zuidkust tot de natuurlijke vulkanische zwembaden in het noorden, zoals bij Garachico. Ten tweede: breng een dag door in een hoogwaardig waterpretpark zoals Siam Park of Aqualand. Ten derde: maak een boottocht om dolfijnen en grienden te spotten langs de indrukwekkende kliffen van Los Gigantes. En wie de dag in stijl wil afsluiten, gaat heerlijk eten in een van de vele restaurants met een Michelinster.'

Kun je in de wintermaanden echt 's ochtends in de sneeuw staan op de vulkaan en 's middags op het strand liggen? Hoe werkt dat in de praktijk?
‘Nee, dat is een fabeltje; zo werkt het niet echt. Het is namelijk zo dat het lang niet elke winter sneeuwt. En als het sneeuwt, worden de wegen naar boven toe meestal direct afgesloten bij hevige sneeuwval, omdat Tenerife niet echt is voorbereid op rijden in de sneeuw. Wat wel kan, is het Nationaal Park Teide bezoeken en de sneeuw op de top van de Teide of op een groot deel van de berg bewonderen. Het blijft overigens een fantastisch gezicht om het witte, besneeuwde silhouet van de vulkaan te zien schitteren vanaf de zonnige kust.’

Wat is de leukste activiteit op het eiland voor mensen die méér willen dan alleen op een strandbedje liggen?
‘Dat is een moeilijke vraag, want dat hangt natuurlijk helemaal af van wat men leuk vindt. Voor actieve mensen is het aanbod gigantisch: van outdoor- en sportactiviteiten tot culturele bezoeken aan historische bezienswaardigheden, dorpjes en musea. Ook een bezoek aan wijnkelders, zoals Bodegas Monje of Casa del Vino, of aan de bananenplantages, is een aanrader voor wie geïnteresseerd is in de lokale gastronomie. Het unieke aan Tenerife is dat er zoveel microklimaten zijn, wat zorgt voor een enorme verscheidenheid aan landschappen. Je reist van de woestijnachtige kusten aan de zuidkant in een half uur naar de laurierbossen in Anaga en Teno, of naar de dennenbossen rondom de Teide. Je verandert dus heel snel van klimaat, landschap én activiteit. Men kan wandelen in Anaga of Teno, de Masca-kloof bewonderen of diverse watersporten beoefenen zoals surfen, suppen, kajakken, snorkelen en duiken. Daarnaast is de winter perfect voor golfers, fietsers en mountainbikers. Cultuurliefhebbers kunnen shoppen en musea bezoeken in Santa Cruz, of simpelweg heerlijk dwalen door de straatjes van de sfeervolle dorpjes.’

Welke excursie moeten reisagenten hún klanten sowieso aanraden?
‘Sterrenkijken bij de Teide is een absolute must. ’s Nachts kun je hier bij helder weer sterren kijken en dat is echt een magische, bijzondere ervaring. De overweldigende immensiteit van een hemel vol sterren en de nachtelijke schoonheid van het vulkanische landschap creëren een unieke setting. Met een telescoop reis je door het heelal. Je ziet de sterren hier helderder dan ooit, omdat het luchtruim boven de Teide vrij is van luchtverkeer en daardoor tot de schoonste hemel ter wereld behoort. Daarnaast moeten reisadviseurs de gastronomische en wijnbelevingen niet vergeten. Je kunt uitstekend eten op Tenerife, zowel lokaal (verse vis, kaas, mojo) als in de Michelinsterrenrestaurants, waarvan er veel gesitueerd zijn in de hotels in het zuiden. Tenerife produceert bovendien heerlijke wijn die klanten kunnen proeven in diverse bodega’s. Voor een unieke ervaring kun je op maat gemaakte excursies boeken bij lokale bedrijven zoals Senda Ecoway of Be Canary; zij combineren de lokale cultuur en natuur perfect voor kleine groepen.’

Welk nieuw of vernieuwd hotel op het eiland is dé tip voor komende winter?
‘In het noorden, in Puerto de la Cruz, is dat zonder twijfel het Gran Hotel Taoro. Dit iconische hotel opent na een complete restauratie opnieuw de deuren. Het was in 1890 het allereerste luxehotel in Spanje en kent een rijke historie als verblijfplaats voor Europese royals en prominente gasten zoals Agatha Christie. Het volledig vernieuwde vijfsterrenhotel combineert neoklassieke grandeur met hedendaags comfort en modern design. Het beschikt over 199 kamers en suites, vijf restaurants, drie zwembaden, een stijlvolle lobbybar en een exclusief wellnesscentrum. Dit is ideaal voor reizigers die houden van historische grandeur, comfort en moderne luxe. Voor het zuiden is de absolute tip het Royal Hideaway Corales Villas. Dit is een gloednieuw vijfsterrenluxehotel in Costa Adeje, rustig gelegen op slechts vijf minuten van La Caleta. Dit exclusieve resort bestaat uit 139 luxe suites en villa’s, waarvan een groot deel beschikt over een privézwembad. Het hotel zet sterk in op gepersonaliseerde service, ultieme privacy en een panoramisch uitzicht op de Atlantische Oceaan. Het resort biedt een hoogwaardige spa, meerdere à-la-carte restaurants met een focus op de Canarische keuken en een kids- en teensclub. Een uitstekend product voor het high-end segment dat garant staat voor verfijnde luxe en uitzonderlijke kwaliteit.’

Tot slot: wat is jouw gouden advies aan reisadviseurs om Tenerife nóg beter te verkopen? ‘Aarzel niet om met je klanten off the beaten track te gaan. Adviseer hen om buiten de gebaande paden te treden: laat ze het noorden ontdekken en stoppen in de karakteristieke dorpjes in het binnenland. Als je die actieve en culturele ontdekkingen combineert met ontspanning in een luxe of charmante accommodatie en het enorme aanbod aan activiteiten, bied je de klant de ultieme wintervakantie.’

Dit interview staat in Travelpro – winter 2026. Wil je meer lezen? Klik dan op onderstaande link.

Terwijl Nederland grijs en koud kleurt, biedt Cyprus de perfecte mix van mediterraan buitenleven, cultuur en winterzon en dat zonder verre vlucht. Waarom is dit eiland de ideale winterontsnapping en hoe verkoop je het als reisagent?

Waarom is Cyprus de perfecte remedie tegen de Nederlandse winterblues?
Athanasia Deli (Sales & Marketing Development Cyprus Deputy Ministry of Tourism): ‘Cyprus biedt Noord-Europese reizigers iets wat in de winter bijzonder waardevol wordt: licht, buitenleven en een oprecht gevoel van welzijn. Terwijl een groot deel van Noord-Europa te maken heeft met kortere dagen, grijze luchten en koudere temperaturen, blijft het eiland genieten van een mild mediterraan klimaat. Wat Cyprus echter onderscheidt, is dat het veel meer biedt dan alleen de winterzon. Bezoekers kunnen het gunstige weer uitstekend combineren met gastronomie, cultuur, wellness, natuur en authentieke lokale ervaringen, en dat allemaal binnen relatief korte afstanden. Dit zorgt voor een winterervaring die zowel herstellend als verrijkend aanvoelt, in het bijzonder voor reizigers die de kou willen ontvluchten zonder een verre reis te hoeven maken.’

Hoe ziet het buitenleven op Cyprus eruit in januari, februari en maart?
‘De winter is hier bij uitstek een seizoen voor buitenactiviteiten. Het klimaat in de eerste maanden van het jaar is bijzonder geschikt voor wandelen, fietsen, bezienswaardigheden bekijken en het verkennen van traditionele dorpen. Zelfs tijdens de wintermaanden gaat het dagelijks leven gewoon door rond de promenades aan zee, dorpscafés en openluchtterrassen. Een ander aspect dat bezoekers vaak verrast, is het natuurlijke landschap. Tegen eind februari en het vroege voorjaar wordt het platteland uitzonderlijk groen, waarbij bloeiende amandelbomen en wilde bloemen de omgeving transformeren. Gecombineerd met seizoenstradities, lokale gastronomie en de sfeer van de kerstdorpen, biedt Cyprus een winteromgeving die zowel mediterraan als onmiskenbaar authentiek is.’

Veel Europese badplaatsen veranderen in de winter in spooksteden. Waarom blijft Cyprus daarentegen zo bruisend en levendig?
‘Cyprus profiteert van het feit dat het een bestemming voor het hele jaar door is, in plaats van een puur seizoensgebonden resortmarkt. Omdat de lokale gemeenschappen het hele jaar door actief blijven, ervaren bezoekers ook tijdens de wintermaanden functionerende steden, geopende restaurants, culturele evenementen en de alledaagse sociale activiteit. Dit zorgt voor een veel authentieke sfeer dan op bestemmingen die bijna uitsluitend afhankelijk zijn van zomertoerisme. Bovendien biedt de winter de kans om archeologische vindplaatsen, culturele bezienswaardigheden, wijnhuizen en natuurgebieden te verkennen in een meer ontspannen en comfortabele setting, zonder de intensiteit van het hoogseizoen.’

Wat is de beste activiteit voor mensen die meer willen doen dan alleen luieren op een strandbedje?
‘Wandelen is ongetwijfeld een van de sterkste winterervaringen. Het klimaat in deze periode is ideaal voor het verkennen van de natuurlijke landschappen, zoals de nationale parken in de Troodos-regio en langs de kustlijn van Akamas. Bezoekers kunnen panoramische wandelpaden, bossen en watervallen ontdekken, zonder de hoge temperaturen van de zomer. Het netwerk van georganiseerde natuurpaden is goed onderhouden en duidelijk in kaart gebracht, wat zelfstandige verkenning toegankelijk maakt. Tegelijkertijd presteert het eiland bijzonder goed op het gebied van fietsen, golf, wijntoerisme, duiken, wellness en cultureel toerisme. Bezoekers die geïnteresseerd zijn in erfgoed kunnen daarnaast archeologische vindplaatsen, kloosters en religieuze bezienswaardigheden verkennen die verbonden zijn met de vroegchristelijke geschiedenis en het Byzantijnse erfgoed.’

Een levendig eiland zonder 'spooksteden'

Welke excursie raad je aan?
‘Een dagvullende excursie door het Troodosgebergte en de traditionele dorpen is een van de meest waardevolle ervaringen in de winter. Het stelt reizigers in staat om een breder perspectief buiten de kustlijn te krijgen door berglandschappen, kloosters, wijnhuizen, lokale gastronomie en traditionele ambachten te combineren binnen één enkele reisroute. Ervaringen die verbonden zijn met de wijndorpen, de Heartland of Legends-regio en de UNESCO-werelderfgoedlocaties zijn bijzonder goed geschikt voor het winterseizoen, wanneer bezoekers ze in een comfortabele sfeer kunnen verkennen.’

Wat is jouw gouden advies voor reisagenten om Cyprus nog effectiever te verkopen?
‘Reisagenten moeten Cyprus niet simpelweg positioneren als een zomerse strandbestemming, maar als een complete ervaring voor het hele jaar door. Het eiland biedt een zeer divers toeristisch product binnen een veilige en gemakkelijk bereikbare Europese bestemming. Het is bijzonder aantrekkelijk voor reizigers die op zoek zijn naar een mediterrane bestemming die cultureel rijk aanvoelt, en minder verzadigd is dan enkele van de meer traditionele mediterrane markten. Het belangrijkste verkoopargument is dat Cyprus de hele winter door bruisend blijft. Bezoekers ervaren geen bestemming die per seizoen sluit, maar juist een plek die oprecht lokaal leven en gastvrijheid gedurende het hele jaar blijft bieden.’

De drie absolute must-do’s voor als je de koud wil vergeten
Een: breng tijd buiten door langs de kustlijn. Zelfs eenvoudige ervaringen, zoals een lange lunch aan zee of een middagwandeling over de promenade, voelen heel anders aan onder de mediterrane winterzon.
Twee: verken het Troodosgebergte en de traditionele, uit steen opgetrokken dorpen. Deze regio biedt een compleet andere dimensie door middel van berglandschappen, wijnhuizen en lokale gastronomie. Dit is ook de plek waar bezoekers de Heartland of Legends-routes kunnen ontdekken, die de plattelandstradities vieren. De Troodos-regio herbergt daarnaast verschillende Byzantijnse kerken die op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staan en bekendstaan om hun uitzonderlijk goed bewaarde fresco's.
Drie: de winter is het ideale seizoen om het eiland in een rustiger tempo te ervaren door wellness, cultuur, gastronomie en natuur op een ontspannen manier te combineren.

Dit interview staat in Travelpro – winter 2026. Wil je meer lezen? Klik dan op onderstaande link.

Sandra Hijgemann (ZRA The Travel Club) en Hans de Zwart (ZRA Travel2C) gingen op studiereis naar Dalarna in Zweden. Ze delen graag hun ervaringen, favoriete accommodaties en tips om twijfelende klanten definitief over de streep te trekken naar de Zweedse regio.

Vanuit Stockholm gingen jullie per trein het winterwonderland in, hoe heb je de reis ervaren?
Sandra: ‘Na een late vlucht had ik een overnachting op het vliegveld geboekt, zodat ik de trein de volgende ochtend zeker kon halen. Het is prima te doen om met de trein door Zweden te reizen. Helaas hadden we nog niet de echte winterbeleving, aangezien het warmer was dan gebruikelijk. In Mora stond als eerste activiteit schaatsen op het programma, maar dat zou meer zwemmen zijn geworden.’
Hans: ‘Het was inderdaad wat warmer, maar we zaten ook een beetje aan het eind van het seizoen. Dalarna ligt niet zo hoog naar het noorden toe. Voor het tv-programma Let's Visit hadden ze een maand daarvoor opnamen gemaakt met bijna alle activiteiten erin die wij ook hebben gedaan. Toen was het wat het wintergevoel betreft uitstekend en ook prachtig. Het reizen met de trein gaat prima; met één overstap waren we na een aantal uurtjes in Mora.’

Jullie hebben een flinke route afgelegd langs Mora, Särna, Idre Fjäll en Fjätervålen. Welke plek heeft qua winterse sfeer de meeste indruk op jou gemaakt?
Sandra: ‘Idre Fjäll geeft wel echt het wintersportgevoel en heeft goede voorzieningen. Wij sliepen in het hotel van de bekende voormalig skikampioen Pernilla Wiberg. Dit is echt de wintersportplaats met heel veel winterse mogelijkheden, van een ritje op de hondenslee of sneeuwscooter tot sneeuwschoenwandelen.’
Hans: ‘Dit kan ik alleen maar onderschrijven. Ik ben echt geen skiër. Mijn eerste ski-ervaring lang geleden was na een half uur voorbij, omdat ik mijn kruisband had afgescheurd en met de banaan naar beneden vervoerd moest worden. Dat was desondanks nog wel een leuke ervaring. De voorzieningen zijn prima: mooie accommodaties, leuke mensen en ik hoorde dat er ook moeite gedaan wordt om Nederlandssprekende skileraren te krijgen. Ook voor kinderen ziet het er prima uit. Er is van alles te doen en ook de inwendige mens komt daar goed aan zijn trekken.’

Wat is het verschil tussen de verschillende gebieden?
Sandra: ‘Idre Fjäll is voor het hele gezin. Fjätervålen, met veel ruimte om de bungalows en meer het gevoel midden in de natuur te zijn, is meer voor de ervaren wintersporter om te skiën.’

Als je één specifieke activiteit van deze reis zou moeten uitlichten, de absolute 'must-do' voor de klant, welke is dat dan?
Sandra: ‘De tocht met Hans op de husky- en hondenslee. Ik laat de ervaring hiervan graag over aan Hans. Adventure Dreams Husky-dogsledding is van een jong Nederlands stel, Bas en Laura.’
Hans: ‘Die huskytocht is echt een must-do. Ik had alleen de pech dat ik in de laatste bocht van het parcours vrij hardhandig met de sneeuw kennis heb gemaakt. Ik heb wel het geluk gehad dat ik het er goed vanaf heb gebracht.’

Was je al bekend met dit stukje Zweden?
Sandra: ‘Nee, het is helemaal nieuw en ik ben aangenaam verrast.’
Hans: ‘Zweden was voor mij helemaal nieuw. Het is voor mij een bijzonder mooie bestemming, die je zeker een keer bezocht moet hebben.’

Naast de sneeuw is er natuurlijk de Zweedse gezelligheid. Hoe heb je de lokale gastvrijheid en de culinaire kant ervaren na een dag in de buitenlucht?
Sandra: ‘De fika is natuurlijk bij de meesten bekend, een Zweedse traditie waarbij je even de tijd neemt om lekker koffie te drinken met vrienden. Een kookworkshop bij een Nederlands stel om Zweedse lekkernijen te maken was ook erg leuk. Elles Utemat Forest Camp, waarbij Elles allerlei lokale lekkernijen had gemaakt en wij ook leerden om vuur te maken, was eveneens bijzonder. Elles heeft ook verschillende outdoor kookboeken uitgebracht.’
Hans: ‘Het is daar een en al fika: koffiedrinken met het bekende Zweedse kaneelbroodje met kardemom. Mieke en vooral Jacco van Turistgården Särna hebben in hun workshop op een leuke manier uitgelegd hoe die broodjes gemaakt worden, waarna we het daarna natuurlijk zelf konden uitproberen en proeven. Het is trouwens best wel verrassend hoeveel Nederlanders je tegenkomt en ontmoet die daar ook wonen. Elles, diep in het bos, was ook bijzonder met haar kamp en kookkunsten. Culinair kom je wat mij betreft in Zweden goed aan je trekken.’

Wat voor type accommodaties ben je tegengekomen? En welke is jouw favoriet?
Sandra: ‘De plek van Elles is wel het meest in ‘the middle of nowhere’ en geeft een heel uniek gevoel.’
Hans: ‘Ik ben het ermee eens, omdat dit heel bijzonder is, maar ik vond het Pernilla Wiberg Hotel en de bungalows in Idre Fjäll er ook uitspringen.’

Voor welk type klant is deze reis de ultieme match? Is het echt voor gezinnen die rust zoeken, of juist voor de actieve reiziger die eens wat anders wil dan alleen skiën?
Sandra: ‘Ik denk dat er voor ieder wat wils is; er zijn genoeg mogelijkheden voor sportieve activiteiten midden in de natuur. Je moet natuurlijk wel van bossen en meren houden.’
Hans: ‘En in de winter van sneeuw en kou. Voor de wintersport zie ik Dalarna best wel als een mooi alternatief voor Oostenrijk.’

Wat is jullie gouden tip voor een collega-reisagent om een klant die twijfelt over een winterse reis naar Zweden definitief over de streep te trekken?
Sandra: ‘Gewoon een keer doen!’
Hans: ‘Johan Cruijff zei: ‘Je gaat het pas zien als je het doorhebt’ en ‘Je moet schieten, anders kun je niet scoren’. Dat geldt hier ook voor. Ik denk dat als je een keer geweest bent, je zeker nog wel een keer teruggaat.’

Als je deze reis in drie woorden moet samenvatten, welke zijn dat dan?
Sandra: ‘Verrassend, veelzijdig, uitgestrekt - en zo lag Hans ook.’
Hans: ‘Klopt. Naast de husky-ervaring ging het sneeuwschoenwandelen ook niet al te voortvarend. De Zweedse hospitality heeft me steeds weer op de been geholpen.’

Dit interview staat in Travelpro – winter 2026. Wil je meer lezen? Klik dan op onderstaande link.