De oud-eigenaren van reisorganisatie OAD gaan in cassatie tegen de in hun ogen onjuiste en ook onvoldoende onderbouwde uitspraak van het gerechtshof Arnhem in de zaak OAD versus Rabobank.

Na zorgvuldig onderzoek en diepgaand beraad met cassatie-advocaten, curatoren en andere deskundigen, is het besluit genomen om in cassatie te gaan bij de Hoge Raad. De conclusie uit het vooronderzoek is eensluidend: de Rabobank heeft onnodig en welbewust het faillissement van OAD veroorzaakt door het gevraagde uitstel van vier dagen voor het voltooien van het akkoord met de Twentse investeerders te weigeren. Door het verlengen van de onhaalbare Rabo-deadline met vier dagen had OAD de door Rabobank zelf goedgekeurde oplossing kunnen voltooien en was een faillissement voorkomen. Bovendien is het oordeel van het Gerechtshof onbegrijpelijk en onvoldoende gemotiveerd. De Rabobank had rekening moeten houden met de gerechtvaardigde belangen van OAD, haar 1.500 medewerkers die op straat kwamen staan en de vele tienduizenden gedupeerde reizigers.

Het cassatieverzoek zal vandaag worden ingediend bij de Hoge Raad. Cassatie-advocaat namens de voormalige aandeelhouders is mr. J.H.M. van Swaaij.

Talloze verklaringen die zwart op wit staan, moeten ervoor zorgen dat de Rabobank het onderspit gaat delven in wat nu al wordt gezien als één van de meest spraakmakende rechtszaken die de Nederlandse reisbranche aangaat. Niet verwonderlijk, aangezien diezelfde branche miljoenen verloor door het OAD OUD-faillissement. Volgens bronnen gaat het de familie Ter Haar niet om de miljoenen (er wordt € 76 miljoen geëist van de Rabobank), maar om eerherstel.

Afschuwelijke dag
Het is inmiddels twee jaar geleden (25 september 2013, red.) toen het nieuws naar buiten kwam dat de reiswereld op z’n grondvesten deed schudden. Een totaal beduusde Julius ter Haar vertelt, op de dag dat het faillissement van het reisimperium bekend wordt voor de buitenwereld, aan RTV Oost.

[embed]https://youtu.be/0uz45W0FdrQ[/embed]

Het beeld waarmee de aandeelhouders sinds 2013 telkenmale de schuld van het faillissement van OAD OUD eenzijdig neerlegt bij Rabobank, herkennen we geenszins. Er is een zorgvuldig traject van bijna een jaar doorlopen, waarin OAD OUD geen passende oplossing wist te vinden voor de (financiële) problemen van OAD OUD. Rabobank maakt geen gebruik van de mogelijkheid om nu inhoudelijk te reageren en wacht het oordeel van de rechtbank af", zo liet de Rabobank weten tegenover TravelPro.

Memo
Twee weken voordat de deal met de Twentse investeerders er kwam, werd door de Rabobank (waar OAD OUD sinds 2004 bij bankierde door een deal die te maken had met de overname van de verliesgevende reisbureaus van de bank, red.) het krediet voor OAD OUD op 6 september stop gezet. OAD OUD mocht nog wel gebruik maken van de rekening, zolang die positief stond. Zodra het geld op de rekening op was, kreeg de touroperator geen krediet meer. De Rabobank had op dat moment al berekend dat als OAD OUD geen gebruik meer kon maken van het krediet de touroperator in de vierde week van september failliet zou gaan, dat blijkt uit de beruchte memo die de bank per ongeluk ook naar OAD OUD mailde. In de memo wordt door de Rabobank geschreven; ‘Het is meer in het belang van de bank om de plannen van de Twentse investeerders af te wijzen. We laten ze geen gebruik maken van het krediet waardoor ze in de vierde week van september failliet gaan.’ Daarmee staat zwart op wit dat de deal waar Ter Haar en de Twentse investeerders aan werkten, werd afgewezen in het belang van de bank. Lees hieronder de interne Rabomail aan Christo Kalter of scroll naar beneden om verder te lezen.

Twentse investeerders
Volgens welingelichte bronnen die TravelPro sprak, liggen er van meerdere personen verklaringen, waaronder een verklaring van de groep Twentse investeerders. Deze groep bestond uit de aandeelhouders van OAD OUD, PPM Oost, Hein Trebbe (eigenaar Trebbe Bouw Enschede), Rein Sanders (oud-eigenaar Sanders Supermarkten), Hennie ten Hag (eigenaar Ten Hag Makelaars en financiële dienstverleningsgroep), André Schoondermark (private investeerder), Martin Evers (eigenaar Bons&Evers) en Wim van der Leegte (eigenaar VDL Groep).  Zij hebben verklaard dat er getekend was voor een deal op 22 september aangaande de overname van het busbedrijf. Dat deze deal er was, werd ook direct gerapporteerd aan de Rabobank. Ter Haar en de Twentse investeerders hadden een vorm gevonden om aan de vermogenseisen te voldoen op een manier die voor de Rabobank akkoord was.

Commissaris van de Koningin
Ook de huidige Commissaris van de Koning en destijds Commissaris van de Koningin, Ank Bijleveld, heeft een verklaring gegeven. Daarin verklaart zij dat de Rabobank ondanks dat de Ter Haar en de Twentse investeerders deal rond was de bank het krediet niet ter beschikking wilde stellen met een grote betalingen in het vooruitzicht. Bijleveld verklaart gebeld te hebben rond 20 september met de hoogste baas van de Rabobank, Sipko Schat (die twee maanden na het faillissement van OAD OUD werd ontslagen naar aanleiding van de Liboraffaire, waarbij bankiers rentetarieven manipuleerden), maar die belt ondanks een belofte om terug te bellen niet terug. Bijleveld wordt uiteindelijk teruggebeld door Jan van Nieuwenhuizen (in februari 2014 toegetreden tot de raad van bestuur van Rabobank Nederland). Nieuwenhuizen zou haar in dat telefoongesprek hebben toegezegd dat OAD OUD de tijd zou krijgen om de deal rond te maken, heeft Bijleveld verklaard. Uiteindelijk heeft de afdeling Bijzonder Beheer van de Rabobank de kredieten toch niet ter beschikking gesteld, waardoor OAD OUD geen betalingen kon doen wat ertoe leidde dat de familie Ter Haar volledig klem zat. Er worden vraagtekens gezet waarom de Rabobank na deze toezegging OAD OUD niet de tijd heeft gegund om de deal met de Twentse investeerders rond te maken.

[caption id="attachment_54209" align="alignnone" width="720"] Ank Bijleveld[/caption]

[caption id="attachment_54215" align="alignnone" width="720"] Jan van Nieuwenhuizen.[/caption]

Reddingsboeien
De Twentse investeerders - Ter Haar deal was de zesde en tevens laatste reddingsboei voor het Twentse familiebedrijf. Zoals TravelPro al eerder schreef werd het sale & leaseback-plan afgeschoten door de Rabobank en waren er serieuze gesprekken sinds mei 2012 met het Duitse REWE, hoewel dat laatste zou worden ontkent door de Rabobank. Toch heeft de allerhoogste CEO van REWE op papier gezet dat hij de Rabobank heeft aangeboden om naar Utrecht te komen om te praten over een overname van OAD OUD, maar dat de Rabobank hem niet wilde ontvangen. Verder verklaard hij dat REWE serieus van plan was om OAD OUD te kopen. Een andere verklaring die van belang kan zijn, is de verklaring waarin ook Will van den Hoogen (destijds directeur D-reizen) aangeeft dat D-reizen de Globe Reisburo’s had willen kopen.

[caption id="attachment_54210" align="alignnone" width="720"] Will van den Hoogen[/caption]

Kapitaalinjectie
Volgens kenners in de reisbranche en financieel deskundigen was er totaal geen onderbouwde verklaring voor de extra zekerheidstelling van € 10 miljoen in januari 2013. Die stelde de Rabobank tijdens een vervolggesprek waarin het OAD OUD liet weten dat de tarieven verhoogt zouden worden (waardoor OAD OUD ook nog eens een extra kostenpost kreeg van € 200.000) en waarbij het aangaf de samenwerking met de touroperator te verbreken wanneer niet aan de extra zekerheidstelling zou worden voldaan. Later werd deze extra zekerheidstelling afgezwakt tot € 7,5 miljoen. Saillant detail is dat de Rabobank al vrij snel na het faillissement € 7 miljoen aan de curatoren heeft moeten overmaken, dat was het bedrag dat de bank aan teveel gestelde zekerheden in hun portefeuille had. Op dit moment wordt er extern onderzoek gedaan of er niet nog meer zekerheden bij de Rabobank liggen. Naar verwachting gaan de curatoren rond 1 november een volgende rapportage uitbrengen. Er wordt stevig onderzoek gedaan naar de zekerheden wat de Rabobank aangaat. Ze verwachten geen eindresultaat van de onderzoeken te kunnen presenteren.

Geen risico
OAD OUD zou nooit het risico hebben gelopen, zoals door de Rabobank wordt gesteld. Bij het aanbreken van het zomerseizoen had OAD OUD naar alle waarschijnlijkheid geen krediet meer nodig gehad. Iedereen die iets van de reiswereld weet, zou weten dat touroperators een winterkas nodig hebben en geen zomerkas. De Rabobank leek dat niet te willen begrijpen. Zelfs in het meest extreme scenario dat op dit moment door de Rabobank wordt geschetst, zou het seizoenskrediet nog niet overschreden worden.

Uniek
Het is de vraag hoe de Rabobank, die alle getekende verklaringen twee weken voor de zitting ontving, hierop gaat reageren. De bank wilde tegenover TravelPro niet ingaan op de zaak. Er gaan ook stemmen op dat de OAD OUD-case een unieke is, aangezien er maar weinig bedrijven zijn geweest die op de dag van het faillissement 6 miljoen euro in de plus stonden, geen enkele betaling hadden gemist, alles in eigendom hadden, geen hypotheken, geen leningen en geen kredieten hadden. Dat zou ook de reden zijn dat de familie Ter Haar nog een oorlogskas heeft waarmee kan worden geprocedeerd tegen de Rabobank. Andere bedrijven die in eenzelfde situatie terechtkwamen, hadden daar te weinig of geen geld voor.

Vragen
Stond het eigenlijk al vast dat de Rabobank van OAD OUD af wilde? Zag de bank op papier rode cijfers? Waren de cijfers in de realiteit daadwerkelijk zo dramatisch wat de bank het recht gaf de kredieten stop te zetten? En werkten er op de afdeling Bijzonder Beheer van de Rabobank geen artsen en verplegers, maar doodgravers die geen verstand hadden van de reisbranche? Had OAD OUD perspectief op een mooie toekomst met onder andere OAD OUDXL waarmee het naar eigen zeggen voorop liep in de branche? Had de Rabobank niet stil moeten staan bij het maatschappelijk belang van een van de grootste touroperators van Nederland?

Polonaise
Wanneer de familie Ter Haar de rechtszaak tegen de Rabobank zou winnen of wanneer de Rabobank ook maar een klein stukje schuldig wordt bevonden, zou dat een unicum zijn met wellicht een polonaise van failliete ondernemers die dat stukje jurisprudentie aangrijpen om eveneens hun geld terug te eisen van de bank.

(Eind)Vonnis
Het is nog maar de vraag of de rechter na de zitting van 22 september voor het eind van het jaar met een eindvonnis komt. Wanneer er wordt besloten tot een tussenvonnis, houdt dat in dat er een bewijsopdracht wordt gegeven, wat inhoudt dat er aan een van de partijen om bewijslast wordt gevraagd wat in kan houden dat er getuigen gehoord moeten worden. Dat zal ertoe leiden dat de zaak minstens een half jaar langer gaat voortduren. Wordt vervolgd.

De curatoren melden in het verslag te hebben geconstateerd dat het om een grote hoeveelheid te archiveren materiaal gaat, zodat de opslag en indexering daarvan complex is en forse kosten met zich mee zal brengen. Julius ter Haar (oud-directeur Oad Reizen) reageerde voor het eerst na maanden in de media. Het tijdschrift Quote tekende op dat Ter Haar heeft laten weten dat de administratie helemaal niet ingewikkeld is.

Kort overzicht van de verkoop en doorstart van de tot de Oad Groep behorende activiteiten en activa

De curatoren hebben direct na hun aanstelling onderzocht of en in hoeverre het mogelijk is om tot een totale doorstart van het gehele Oad concern te komen. De curatoren hebben op basis van de aangereikte informatie, eigen onderzoek en informatie uit de markt en van de in Oad geïnteresseerde partijen vastgesteld dat een totale doorstart niet tot de mogelijkheden behoorde. Onder die omstandigheden hebben de curatoren besloten Oad in onderdelen te verkopen, met als doel de onder de omstandigheden beste opbrengst te realiseren. Als gevolg daarvan zou toch in ieder geval een deel van de werkgelegenheid behouden kunnen blijven.

Mede door de omstandigheid dat de curatoren genoodzaakt waren de onderneming reeds na twee dagen feitelijk stil te leggen hebben curatoren zich genoodzaakt gezien daarbij de grootst mogelijke voortvarendheid te betrachten. De gegeven voortvarendheid is er op gericht geweest om de nadelige gevolgen van deze beslissing (het verlies van waarde, door het weglopen van klanten, beschadiging van het label etc.) zoveel mogelijk te beperken. Als voorbeeld van een ontwikkeling die afbreuk deed aan de waarde van de onderneming noemen de curatoren de grote hoeveelheid advertenties van branchegenoten, al dan niet in de vorm van banners rondom de berichtgeving op internet aangaande het faillissement van Oad, waarbij zij klanten van Oad bewogen om naar hen over te stappen.

Ten aanzien van de wijze van verkoop van de diverse onderdelen, hebben curatoren een grote mate van beleidsvrijheid, waarbij zij onder toezicht staan van de door de rechtbank benoemde rechter-commissaris.

De curatoren volstaan tegen deze achtergrond met de navolgende korte toelichting ten aanzien van de (achtergronden van de) verkoop van de diverse onderdelen van Oad.

Vanaf medio 2012 is Oad ondergebracht bij de afdeling bijzonder beheer van Rabobank Nederland.

In de periode daarna wordt met een aantal partijen (branchegenoten, investeringsmaatschappijen) gekeken naar de toekomstmogelijkheden van de onderneming in zijn geheel of in onderdelen.

Uiteindelijk is gebleken dat geen van de partijen belangstelling had voor Oad in zijn geheel. Kort vóór het faillissement waren er nog maar twee partijen met wie gesproken werd, welke partijen slechts belangstelling hadden voor één onderdeel van Oad, te weten het busbedrijf.

Na de uitspraak van het faillissement hebben curatoren, vanwege de hierboven toegelichte vereiste snelheid van handelen, met de twee partijen die vóór faillissement reeds belangstelling hadden getoond voor het busbedrijf verder gesproken. Gezien het feit dat zij reeds in het bezit waren van alle relevante informaties zich in de periode voorafgaande aan het faillissement een goed beeld hadden kunnen vormen over de waarde/levensvatbaarheid van de onderneming, lag het voor de hand met die partijen te spreken, om te bezien of met één van hen een conveniërende overeenkomst kon worden gesloten. De ervaring is dat partijen die reeds feitelijke kennis van een onderneming hebben tot een betere bieding komen dan partijen die nog onbekend zijn met de data van de onderneming. Die zien zich dan gedwongen om in verband met het faillissement in een korte tijd met een bieding te moeten komen en zullen doorgaans het gebrek aan feitelijke kennis verdisconteren in hun bieding om zo hun risico’s te kunnen opvangen, hetgeen begrijpelijk is. Uiteindelijk zijn de curatoren erin geslaagd om na verkregen toestemming van de rechter-commissaris overeenstemming te bereiken met een van de beide partijen die voor het faillissement reeds in gesprek was met Oad. De koopsom lag in lijn met hetgeen vóór faillissement als koopprijs genoemd werd.

Omdat niet zeker was dat met een van deze partijen overeenstemming kon worden bereikt, zijn ook andere geïnteresseerde partijen, die zich tijdens het faillissement bij de curatoren hebben gemeld, uitgenodigd om hun belangstelling toe te lichten. Daarbij is hen duidelijk gemaakt, dat de curatoren zich gelet op de grote tijdsdruk te allen tijde vrij achtten om naar bevind van zaken te handelen en als dat zich zou voordoen met een partij direct tot overeenstemming te komen.

Voor de overige verkochte onderdelen geldt eveneens dat curatoren ten aanzien van elk onderdeel met enkele partijen hebben gesproken en zijn zij er uiteindelijk in zijn geslaagd om ten aanzien van die onderdelen, opnieuw met toestemming van de rechter- commissaris, overeenstemming te bereiken ten aanzien van de verkoop. Er hebben zich in totaal meer dan 120 in enig onderdeel van Oad geïnteresseerde partijen bij de curatoren gemeld. Het is binnen redelijke termijnen en de gegeven noodzaak voortvarend te handelen onmogelijk om alle partijen in het verkoopproces te betrekken.

De onderdelen van Oad die zijn verkocht zijn:
- het Oad Busbedrijf inclusief de aan busvervoer gebonden touroperatingactiviteiten van Oad Reizen;
- de Globe reisburo’s, waarvan circa 80 kantoren zijn overgenomen door D-Reizen en circa 60 kantoren door RTN, waarvan RTN uiteindelijk 10 kantoren heeft doorgestart. Voorts zijn enkele kantoren stand alone doorgestart met de medewerkers die er al voor het faillissement werkten;
- SRC-Cultuurvakanties;
- Oad Business Travel.

Voorts is Vakantiepanel overeenkomstig de statuten aangeboden aan de andere aandeelhouder, zijn (de activa van) Travel Team eveneens overgenomen door de andere aandeelhouder en is Oad XL verkocht aan een investeringsmaatschappij. Wat betreft de reisbureaus zijn 80 van de 140 reisbureaus verkocht aan een partij en later nog eens 10 aan een andere partij. Enkele reisbureaus zijn stand alone doorgegaan, vaak met de mensen die het bureau voor faillissement bemensten.

De totale werkgelegenheid die is gemoeid met de doorgestarte onderdelen wordt geraamd op in totaal circa 600 werknemers (blijkens opgave UWV).

Meer informatie over de diverse Oad bedrijven is hier te vinden: https://www.danielshuisman.eu/faillissementen#o

Zoals TravelPro al eerder melde heeft Schuitemaker samen met investeringsmaatschappij Nobel Capital Partners de busactiviteiten van de failliete Oad Groep overgenomen.

Diverse bronnen melden de redactie dat de €  100 miljoen zeker gehaald zal worden. De nettoschade van SGR zal ongeveer € 13 miljoen zijn. Zoals SGR al eerder meldde is de schade ongeveer € 20 miljoen. De redactie van TravelPro heeft uit betrouwbare bron vernomen dat Oad een bankgarantie van € 7 miljoen heeft afgegeven aan SGR (red.), zodat een netto schade overblijft van € 13 miljoen. De schade, berekent over zo’n 30.000 boekingen, is de grootste sinds SGR 30 jaar geleden werd opgericht. Reuver: ‘‘Wij hadden een gigantische bankgarantie op Oad en die mag ik inderdaad van de schade afhalen. Of de bankgarantie van Oad rond de € 7 miljoen lag kan ik niet zeggen, want over individuele partijen mag ik mij niet uitlaten.

Curator Jacques Daniëls: ”In de aanvankelijke inschatting over het aantal reisbureaus dat gezien hun winstgevendheid verkoopbaar zou zijn, kwamen wij lang niet aan het aantal dat we nu daadwerkelijk hebben verkocht, namelijk 81, met behoud van werkgelegenheid voor 250 medewerkers. Dat viel ons dus mee, vandaar dat we in de onderhandelingen uiteindelijk ook hebben ingestemd met de eis dat ook het hele klantenbestand over zou gaan.”

Dat daarmee de verkoopkansen van de resterende 69 reisbureaus tot een minimum zijn gedaald, bestrijdt Daniëls. “Dat blijkt alleen al door het feit dat er nog steeds zeer serieuze gesprekken gevoerd worden met geïnteresseerde partijen. Die partijen kennen de situatie ten aanzien van de adresbestanden. Maar zij realiseren zich ook dat een reisbureau niet alleen teert op een klantenbestand, maar vooral ook op de kwaliteit en de persoonlijke goodwill van de mensen die er werken, het ‘human capital’, en de locatie. Het staat klanten natuurlijk vrij om hun reizen te blijven boeken bij hun vertrouwde reisadviseur, ongeacht of het nou wel of niet gaat om een reisbureau dat door D-reizen is overgenomen.”

Alle busactiviteiten worden samengevoegd en gaan opereren vanuit de hoofdvestiging te Goor en een aantal standplaatsen. Alle 125 touringcars die de Oad Groep in zijn bezit had worden overgenomen, alsmede alle bus gerelateerde producten gaan mee, zoals de excursiereizen, de Disney bus naar Parijs, Sport & Events en de Vrienden van Amstel. Bij de doorstart is ook het garagebedrijf in Goor overgenomen, dat tevens het onderhoud doet voor de 126 bussen van streekvervoerder Syntus.

Schuitemaker is blij met deze doorstart: "De afdeling busreizen draaide altijd al goed, maar had helaas te lijden onder het minder goed draaiende moederbedrijf. Wij kunnen nu volle focus leggen op een goed busproduct. Het busbedrijf heeft een zeer goede reputatie en wordt door vriend en vijand geroemd vanwege de kwaliteit van materieel en chauffeurs en de naleving van CAO's en regels, zoals de Rijtijdenwet. De FNV stelde Oad afgelopen week nog als hét voorbeeld voor de hele touringcarbranche", aldus Schuitemaker, die sinds 1 januari 2011 de directie voert over het busbedrijf.

Schuitemaker wil zo gauw mogelijk ook vliegbusreizen binnen Europa aanbieden, waarbij de bus op de bestemming wordt ingezet. Hiervoor wil hij touroperatormedewerkers aannemen die zich in Holten met het busproduct bezighielden. Schuitemaker heeft het SGR-deelnemerschap opnieuw aangevraagd en wil zo gauw mogelijk van start. Hij gaat zowel direct als via de retail verkopen. "Ik ben blij voor SRC-Cultuurvakanties en Business Travel, die ook een doorstart hebben gemaakt. Wij gaan er keihard tegenaan. De naam Oad Bus is wat mij betreft geen werknaam, want het busproduct van Oad heeft een zeer goede reputatie", zegt Schuitemaker, die van 1983 tot 1990 ook al bij Oad werkte. "Ik wil weer op hetzelfde niveau komen met de bussen als toen ik hier in 1990 vertrok."

Schuitemaker is nu volop aan de slag om orde op zaken te stellen. "Ik ben erg blij met Nobel Capital Partners als investeerder. De nauwe betrokkenheid en focus van Nobel op met name operationele en strategische waardecreatie is nu al merkbaar. De afgelopen dagen en nachten is er bijzonder hard gewerkt. Helaas hebben wij een klein aantal meerdaagse busreizen moeten annuleren. De overige busreizen zijn tot nu toe gewoon doorgegaan. De schade is daardoor gelukkig minimaal geweest. Wij denken zo snel mogelijk ook alle geplande meerdaagse busreizen weer te kunnen uitvoeren. Op 11 oktober zullen wij bijvoorbeeld namens de KNVB weer met dezelfde passie en toewijding onze fans naar Nederland – Hongarije vervoeren", aldus Schuitemaker.

Het Oad busbedrijf was één van de onderdelen van de Oad Groep die tot aan het faillissement een positief rendement behaalde en realiseerde over 2012 een omzet van circa EUR 50 miljoen.