Van het verhaal van Cantal Bakker en het door haar in Marrakech opgerichte Pikala Bikes zou zo een Disney-film kunnen worden gemaakt. Net als de geest uit de magische lamp van Aladdin, laat Pikala door de fiets wensen in vervulling gaan. Voor toeristen opent de fiets een authentiek Marrakech, voor jongeren een toekomst.

Foto: Cantal Bakker (rechts).

De eerste keer dat ik Cantal ontmoette, was in Marrakech, in een klein parkje (Jardin Sidi Bou Aamer, red.) naast de Pikala-werkplaats vol feloranje fietsen. Voor onze neus trok het chaotische stadsleven in volle intensiteit aan ons voorbij. Inmiddels is Pikala gegroeid, is er naast Marrakech een dependance in Agadir en werken er zo’n 68 jongeren. Cantal: ‘Ze krijgen bij ons skills for life via trainingen en daarnaast hebben ze hier een parttime job die ze kunnen combineren met hun studie. Deze jongeren kunnen vaak zelf niet reizen, maar de wereld komt naar hen toe.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Bevrijd

Cantals verhaal begon in 2015, toen ze Marrakech voor het eerst bezocht. ‘Het was een enorm gekrioel en iedereen wil je wat verkopen. Daarnaast heb je de infrastructuur van de stad: smalle straatjes waarin ik mijn weg niet kon vinden. De Marokkanen zijn hartstikke aardige mensen, maar op een gegeven moment was ik wel klaar met alle verkopers.’ Als Nederlandse ging ze op zoek naar een fiets. ‘Op de fiets voel ik me vrij en kan ik niet steeds staande worden gehouden door verkopers.’ Maar fietsen bleken er nauwelijks te zijn. ‘Het bleek dat niemand aan fietsverhuur deed.’ Uiteindelijk vond ze via een oude man een fiets. ‘Toen ik met mijn partner door de stad fietste, opende Marrakech zich voor mij. Iedereen vergat zijn script, niemand wilde meer iets aan mij verkopen. Mensen lachten naar ons, kinderen renden achter ons aan. Ik had me door de fiets bevrijd van het toeristenjuk. Als Nederlander word je geboren op een fiets, maar hier voelde het alsof ik in een limousine zat. Ik had nog nooit meegemaakt dat een fiets zoveel verschil kon maken.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Tegenwind

Toen ze haar plannen met anderen deelde, kreeg ze vooral sceptische reacties. ‘Ik was 24 jaar, blond haar en blauwe ogen, ik kende niemand in Marokko, sprak de taal niet en wist niets van het repareren van fietsen’, zei ze. ‘Volgens velen was ik dus een totale misfit om mijn bedachte project van de grond te krijgen.’ Toch liet ze zich niet ontmoedigen. ‘Ik was pas 24 jaar, ik had geen huis, geen kinderen, mijn ouders waren in goede conditie, dus het was dé tijd om dit risicovolle idee waar te maken.’ Ze begon klein. ‘Ik begon met het verzamelen van fietsen in Nederland en die verscheepten we naar Marokko. Vrienden namen ze stuk voor stuk mee in het vliegtuig als ze me kwamen opzoeken. Ondertussen had ik een miniwerkplaats gecreëerd waar ze werden opgeknapt. Het was een hele primitieve start.’

Toeristen en de stad

Diezelfde ervaring had ik toen ik met haar en haar team door Marrakech fietste. We reden door de medina, langs markten en pleinen, door smalle steegjes en naar de rand van de stad en zagen het dagelijks leven zich voor onze neus afspelen. Mensen keken op, glimlachten, maakten ruimte. Het was geen toeristische ervaring, maar een menselijke. ‘Op de fiets leer je echt de mensen en de stad echt kennen. Er zijn zoveel mooie plekken die je niet ziet als je niet op de fiets gaat. Terwijl ik dat ervaarde, dacht ik: dit wil ik delen, want dit moeten toeristen gaan doen.’ Maar haar idee ging verder dan alleen toerisme. ‘Marrakech heeft zijn uitdagingen, bijvoorbeeld op het gebied van stadsvervuiling en mobiliteit. Ik wilde iets ontwikkelen waarmee ik toeristen een fantastische ervaring kon geven en anderzijds een bijdrage kon leveren aan het verduurzamen van de stad. Het is geweldig wat je door middel van toerisme kunt bereiken.’ De fiets opende meerdere deuren voor Cantal, die politici van over de hele wereld ontmoette, waaronder Mark Rutte (destijds minister-president van Nederland), VN-vertegenwoordigers, CEO’s van grote bedrijven en Marokkaanse ministers. ‘Een goede relatie met de lokale autoriteiten is ontzettend belangrijk en hun waardering voor ons project wordt weerspiegeld in de geweldige locatie die ze ons hebben toegewezen, waar we niks voor hoeven te betalen.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Jeugd

Langzaam groeide het project. Niet alleen als organisatie, maar vooral als gemeenschap. ‘In feite gebruiken wij de fiets om onze doelstellingen te bewerkstelligen’, legde ze uit. ‘Wij willen jonge Marokkanen de kans bieden zich te laten opleiden tot fietsenmaker, want er is veel jeugdwerkloosheid in de stad. Daarnaast leiden we jongeren op tot gids en geven we fietslessen, bijvoorbeeld aan meisjes en moeders. Op scholen geven we les in verkeersveiligheid, onder andere door fietslessen en het stripfiguurtje Lala Pikala (vertaald: fietsmeisje).’ In de werkplaats zag ik wat ze bedoelde. Jongeren werkten er met concentratie en trots. Sommigen maakten een praatje met bezoekers, anderen sleutelden onverstoorbaar verder. ‘In onze organisatie laten wij zien dat jongeren talent hebben, dat ze grappig zijn, ze zijn witty en ze zijn klaar om initiatief te nemen’, aldus Cantal. ‘Ze krijgen hier niet alleen technische vaardigheden, maar ook zelfvertrouwen.’

Authentieke ontmoetingen

Tijdens mijn fietstocht werd duidelijk hoe belangrijk die menselijke kant is. Onze gids vertelde niet alleen over de stad, maar ook over zijn eigen leven. Cantal: ‘Tijdens een fietstocht voel je de wind, je ziet de kleuren, je krijgt contact en je maakt de tour met een van de jongeren die wij hebben getraind. Zij vertellen niet alleen verhalen over de toeristische attracties, maar ook over hoe het is om in Marokko op te groeien, om hier te leven.’ Elke tour is anders. ‘We willen er echt voor zorgen dat toeristen een authentieke ervaring hebben. Wanneer je een groepje ziet voetballen, dan vragen we of je even mee kunt doen. Komen we langs de markt, dan is er de mogelijkheid om vers fruit te halen.’ Het maakt duidelijk dat Pikala geen traditioneel excursiebedrijf is, maar iets veel groters.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Van Marrakech naar Oman

Zeven jaar na mijn eerste ontmoeting kwam ik Cantal weer tegen in Oman tijdens het ANVR-congres. Haar boodschap was onveranderd. ‘Ik denk dat het fietsproject succesvol is geworden, omdat het authentiek is, het is duurzaam en het draagt bij aan de ontwikkeling van de stad. We zijn alweer verder aan het kijken of we iets kunnen doen met hotels en we hebben de ambitie om de langste fietsroute van Afrika te realiseren langs de kust van Marokko. Je moet gewoon dingen doen. Het gaat ook heel vaak mis, maar dat is ook de kracht om authentiek te blijven. Baan je een weg buiten de gebaande paden.’ In Marrakech heeft ze dat letterlijk gedaan. En wie eenmaal met haar door de stad heeft gefietst, begrijpt dat een fiets hier niet alleen een vervoermiddel is, maar een instrument van verandering. En niet met behulp van een geest die uit de lamp komt zoals in de Aladdin-film, maar door de Marokkanen die werken en vertrouwen hebben in Pikala en door Mrs. Pikala herself.

Het leven is als fietsen
Cantal Bakker: ‘Je kunt me midden in de nacht wakker maken om me het verhaal van Pikala te laten delen. Een reis waar ik zoveel passie voor heb, die begon met een klein idee en vandaag zoveel groter is dan ik ooit had gedroomd. Zoveel obstakels, uitdagingen en onvoorspelbare bochten. Maar zoals Einstein al zei: het leven is als fietsen, je moet blijven bewegen om je balans niet te verliezen! En dat doen we met Pikala, wat er ook gebeurt.’

Dit artikel komt uit Travelpro #3 van 2026. Hieronder lees je de volledige editie van het magazine gratis.

Voor de tv-serie ‘Een jaar in de Alpen’ trok Carrie ten Napel (journalist en presentatrice) voor Omroep MAX door acht Alpenlanden, van Monaco tot Slovenië. In gesprek met Travelpro vertelt Carrie over haar band met de Alpen, haar studie toerisme, het maken van de serie en waarom ze zich nog altijd thuis voelt in de bergen. ‘Komt mijn studie toerisme eindelijk een keer van pas.’

Foto’s: Paul Lensink (Omroep MAX).

De serie begint met het beeld dat Carrie de gordijnen opent. Palmbomen en een jachthaven verschijnen in beeld. ‘Misschien is dit niet het uitzicht dat je verwacht bij een trektocht door de Alpen. Een goed verhaal over de bergen begint bij de zee’, vertelt ze in de voice-over. Aan de kust van de Middellandse Zee raken de Alpen het water, zo wordt duidelijk wanneer je het opzoekt, en zo bevestigt ook Arie van ’t Hof (honorair consul-generaal). Vanuit Monaco reist Carrie per trein langs de kust naar Menton, om vervolgens door te trekken naar het hooggelegen Sainte-Agnès in Frankrijk. De tocht eindigt aan de Adriatische Zee, een oostelijke uitloper van de Middellandse Zee.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Kun je meer vertellen over je studie toerisme?
‘Ik studeerde aan het NOTKA (Nederlands Opleidingscentrum voor Toeristisch Kader), een particuliere toerismeopleiding die niet meer bestaat. Het was in Amersfoort, dat was voor mij lekker dichtbij en ik kon er met de trein heen. Ik deed er een vierjarige opleiding in twee jaar. We gingen drie lange dagen naar school en twee dagen aan zelfstudie. Ik wilde eigenlijk journalistiek gaan doen en was er ook voor ingeloot, maar heel veel mensen dachten dat ik er niet geschikt voor was. Toen ging er een aantal meiden naar NOTKA en ik was altijd wel reislustig, dus het leek mij ook wel leuk. Maar ik had niet voor ogen wat ik ermee zou willen. Ik besloot toerisme te gaan studeren en na de opleiding wel weer verder te zien. We hadden pech dat de school in het tweede jaar failliet ging. Het was veel stampwerk, het leukste vond ik mijn stage op het hoofdkantoor bij Arke Reizen in Enschede. Ik heb er drie maanden stagegelopen en kreeg ook direct een baan aangeboden, maar ik vond mezelf iets te jong om op mijn negentiende al fulltime aan de slag te gaan. Ik ben naar Oostenrijk gegaan en heb er twee jaar gewerkt en gewoond in het winter- en zomerseizoen. Dat waren twee topjaren. Nu ik voor Omroep MAX op reis ging door de Alpen zei ik: ‘Komt mijn toerismeopleiding eindelijk een keer van pas’.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Heb je nog contact met medestudenten van je NOTKA-tijd?
‘Eén vriendin is stewardess geworden en een paar anderen zijn volgens mij wel in het toerisme gebleven. Laatst kwam ik nog een klasgenoot tegen die in het toerisme terecht is gekomen, maar ik herinner me vooral dat we allemaal aan het stoeien waren tijdens die opleiding. Zeker het tweede jaar, toen we wisten dat de school failliet ging en er docenten weggingen. Het was een beetje triest eigenlijk.’

Misschien was je carrière wel heel anders gelopen als de opleiding niet failliet was gegaan.
‘Dat had zomaar gekund. De reiswereld is in ieder geval een hartstikke leuke wereld.’

'Het leukste vond ik mijn stage op
het hoofdkantoor bij Arke Reizen'

Kom je weleens in een reisbureau?
‘Nee, ik heb een partner die heel erg van het uitzoeken is. Dat is ook niet aan mij besteed. Dingen als ticketing, uitzoeken en uitrekenen vond ik tijdens mijn studie al niks. Als ik in de reiswereld werkzaam was gebleven, dan was ik denk ik de reisleiding ingegaan of stewardess geworden. Op locatie zijn, onderweg, dat avontuurlijke spreekt mij meer aan dan het uitzoeken en samenstellen van reizen.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Ze zeggen wel dat de vrouw in het gezin vaak bepaalt waar de vakantie naartoe gaat.
‘Dat is bij ons niet zo. Wij bepalen samen de bestemming, maar ik ben heel volgzaam in wat mijn man uitzoekt.’

Hij zit dus uren op de bank om dat allemaal uit te zoeken.
‘Ja, klopt. Hij kan er uren mee bezig zijn. Ik vind dat zo knap. Ik heb er de rust en het geduld niet voor.’

In de intro zeg je elke keer: ‘Als kind werd ik verliefd op de bergen’. Nu bezocht je in de serie de plekken uit je jeugd. Ben je er nog steeds verliefd op?
‘Mijn vader (Evert ten Napel, red.) was voor zijn werk sportverslaggever en -commentator en daardoor gingen we met het gezin ieder jaar naar de bergen. Ik ben het in mijn jeugd steeds leuker gaan vinden. Het werd iets vertrouwds. Voor mij zijn de bergen altijd een stukje van thuiskomen. Zeker nadat ik er een paar jaar in een afgelegen dorpje heb gewoond en gewerkt, ervaar je het toch weer anders.’

'De winters worden korter en de zomers langer,
dus steeds meer mensen gaan in de
zomer naar Oostenrijk'

Wat vinden de inwoners, die je hebt gesproken, van het toerisme?
‘Wel goed. Je ziet heel erg de verandering. Vroeger leefden ze veel meer van het winterseizoen en nu zie je dat de zomer veel meer in opkomst is. Toen ik in Zauchensee werkte, was er helemaal niks in de zomer, alleen een paar bussen met bejaarden die er een dagje doorbrachten. Ze hebben er Magic Mountains opgezet om gezinnen met kinderen naar het dorp te krijgen, omdat ze er in de zomer geen inkomsten hadden. Als je ziet hoe druk het daar nu in de zomer is, dan heeft dat effect gehad. Het hotel waar ik heb gewoond en gewerkt heeft nu een rooftopbar met glijbaan buitenom en een zwembad beneden. De winters worden korter en de zomers langer, dus steeds meer mensen gaan in de zomer naar Oostenrijk. Je kon er eerst alleen maar wandelen en picknicken, maar nu zijn er complete speelplaatsen. Wandelen kan je afwisselen met heel veel vertier voor de kinderen. Wat dat betreft is er in de afgelopen 25 jaar wel heel veel veranderd.’

Wat vind je daar zelf van?
‘Ik vind het fantastisch hoe ze het hebben aangepakt. Ik denk dat ze de bergen op een hele goede manier benutten en vind het ook heel slim. Misschien is zo’n rooftopbar met glijbaan wel een beetje te veel, maar geef ze eens ongelijk. Het is ook iets waar mensen voor gaan. Als de kinderen het leuk hebben, kunnen de ouders relaxen in de rooftopbar.’

'Het moeilijke van vakanties met gezinnen is
dat iedereen in die ene vakantieweek
moet gaan en dat je hutjemutje bij
zo’n lift op elkaar gepropt staat’

Wat vinden de inwoners van de wintersport in de Alpen?
‘Daar denken ze verschillend over. Mijn oude werkgever die dat dorp heeft opgezet, zegt: ‘Vroeger hadden we ook goede en slechte winters en goede en slechte zomers’. Andere hoteliers, waar ik mijn eerste zomer heb gewerkt, denken dat er straks geen gletsjers meer zijn. Dat vond ik best wel heftig om te horen. Ze zijn er allemaal volop mee bezig hoe ze zo goed mogelijk met het klimaat kunnen omgaan en hebben allemaal ongelooflijk veel liefde en respect voor de natuur. Maar ze worstelen er wel mee. Ik had me nooit gerealiseerd dat ze de liften steeds moesten verplaatsen, omdat de gletsjer terugloopt. Uiteindelijk zijn er gebieden waar ze stoppen met de mogelijkheid om te skiën. Daar pakken ze het op een andere manier aan en gaan ze met de tijd mee.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Je gaat zelf na het maken van deze serie nog wel met een goed gevoel op wintersport?
‘Afgelopen winter was er niet veel sneeuw in de krokusvakantie en was de afdaling naar ons appartement opgespoten. Dat vind ik wel lastig. Tegelijkertijd hebben we direct geboekt voor het volgende jaar. Het is een heel lastig onderwerp, want je wil niet opgeven waar je zoveel van houdt. Er ligt ook een verantwoordelijkheid bij de overheid, tot hoever zij het laten gaan. Het is niet zo dat skiërs de grootste belasting zijn. Het is een combinatie van heel veel factoren. Het zet je wel aan het denken, maar op dit moment denk ik niet: ‘Ik moet het niet meer doen’. Het is wel goed om er bewust mee om te gaan.’

Is het programma ook gemaakt om de kijker aan het denken te zetten?
‘Ja, deels de liefde voor de bergen, om te laten zien hoe mooi het is, maar ook om te laten zien waar de inwoners in de brede zin mee te maken hebben. Je ziet mensen uit de stad die naar de bergen trekken om hun kinderen daar te laten opgroeien, het gaat over het oorlogsverleden en dat je je realiseert dat het nu niet heel veel beter is in de wereld. Het is een programma dat je aan het denken zet, maar waar hopelijk vooral de schoonheid en de liefde naar voren komt.’

Kunnen reisprofessionals de Alpen gewoon blijven verkopen?
‘Zeker, je moet er vooral blijven komen. Het moeilijke van vakanties met gezinnen is dat iedereen in die ene vakantieweek moet gaan en dat je hutjemutje bij zo’n lift op elkaar gepropt staat. Het zou beter zijn als het meer verspreid zou kunnen, maar dan moet je de vakanties op een andere manier indelen.’

Bekijk hier de tv-serie 'Een jaar in de Alpen'.

Foto’s: Paul Lensink (Omroep MAX)

Na het ANVR-congres in Rabat, dat in november plaatsvond, trokken Hanita van der Meer (ANVR) en Marion Ariëns (reisexpert en docent aan Hogeschool Tio) met de auto door Noord-Marokko. Hun route voerde langs bergen en historische steden en liet elke dag een ander gezicht van dit veelzijdige land zien.

Foto boven v.l.n.r.: Chefchaouen, Hanita van der Meer en Marion Ariëns bij de Hassan II-moskee in Casablanca en leerlooierijen in Fez.

Veel reisprofessionals kennen Marrakech en Agadir. Welke ‘onbekende’ plekken zijn er bezocht?

Hanita: ‘Onze nieuwsgierigheid ging uit naar het noorden van Marokko. De levendige havenstad Tanger verkenden we al tijdens het congres per hogesnelheidstrein, waarna we later in de auto stapten, op zoek naar het Marokko achter de ansichtkaarten. Vanuit Rabat reisden we naar Chefchaouen, Meknes, Volubilis, Fez en Casablanca. Al snel werd duidelijk hoe groot de contrasten zijn: binnen een half uur bevonden we ons in een totaal ander Marokko, landelijker, eenvoudiger en zichtbaar armer.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Is er een plek die meer aandacht verdient?

Marion: ‘Chefchaouen is voor ons dé verrassing. Vanaf de bergweg zie je het stadje al liggen: een lavendelblauwe oase tegen groene hellingen. Wandelen door de oude kern voelt als dwalen door een levend decor; elke hoek is fotogeniek. Het blauw is overal en op steeds andere manieren verwerkt in huizen, muren, trappen en straten, wat Chefchaouen een bijna sprookjesachtige uitstraling geeft.’

Hanita: ‘Ook Fez maakte diepe indruk. We trokken vroeg de medina in, met Google Maps paraat, en zagen de stad langzaam ontwaken. Bewoners deden hun dagelijkse inkopen in de smalle straatjes, winkeltjes gingen één voor één open. Verdwaald raken is hier onvermijdelijk, en juist dat maakt Fez zo bijzonder. Dwalen, ruiken, kijken en luisteren: deze stad prikkelt alle zintuigen. Dat geldt zeker bij de beroemde leerlooierijen midden in de medina, waar we met een bosje munt tegen onze neus uitleg kregen over het arbeidsintensieve proces waarmee dierenhuiden worden verwerkt tot tassen, riemen, poefjes en meubels. Indrukwekkend en confronterend.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Zijn de accommodaties aanraders?

Hanita: ‘Zeker. We verbleven in kleinschalige riads, vaak voormalige woonhuizen die stijlvol zijn gerenoveerd, met veel oog voor detail. De binnentuinen en rooftops boden rust en vormden een prettig tegenwicht voor de intensiteit van de steden.’

Welke indruk maakte het landschap op jullie?

Marion: ‘Zodra we de steden achter ons lieten, leek het alsof we een stap terug in de tijd zetten. Niet alleen via smalle, kronkelende bergwegen, maar ook over slecht geasfalteerde routes dwars door dorpen. Mensen hangen op straat, paarden- en ezelskarren bepalen het verkeer en trainingspakken en djellaba’s maken opvallend vaak deel uit van het straatbeeld. Het land wordt hier nog met ossen bewerkt en op dorpsmarkten wordt druk gehandeld in verse producten. Dat dagelijkse leven vormt hier het landschap.’

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Welke ontmoeting is het meest bijgebleven?

Marion: ‘De spontane lunch bij de organisator van het congres thuis in Casablanca. Zonder planning of ceremonie schoven we aan voor couscous, terwijl de tafel zich bleef vullen met allerlei andere gerechten. Eten, eten en nog eens eten. Marokkaanse gastvrijheid in optima forma.’

Welke tips geven jullie reisprofessionals mee?
Hanita: ‘Zelf rijden is goed te doen tussen de grotere steden, maar wees voorbereid op veel politiecontroles. Pogingen om geld afhandig te maken kwamen voor; dat is jammer en zet aan het denken over het huren van een auto. Met contant geld, geduld en realistische verwachtingen blijft het echter goed te doen, en het geeft veel vrijheid.’

Als jullie één misverstand over Marokko mogen rechtzetten, wat is dat?

Marion: ‘Dat het overal druk en toeristisch is. In Noord-Marokko ontdekten wij juist authenticiteit, rust en grote contrasten, een regio die verrast en blijft hangen.’

Accommodaties
De riads waar Hanita en Marion verbleven zijn stuk voor stuk pareltjes, direct in of bij het centrum. Van alle gemakken voorzien met heel veel authentieke details in de inrichting. De dames verbleven in Villa Mandarine in Rabat, Dar Echchaouen Chefchaouen, Riad El Amine Fes en in Casablanca werd er overnacht in een hotel: Le Palace d’Anfa Hotel Casablanca.

Onlangs ontmoette ik - tijdens de Spitsbergen-studiereis van Avila Reizen met Ponant - Elize Breed Schouten en Caroline van Huigenbos. Beiden zijn al jaren aangesloten bij Travel Counsellors en waren roommates tijdens de studiereis. We spraken af dat ik hen zou interviewen. Toeval of niet, we zagen elkaar een paar weken later in Amsterdam tijdens een lunch aan boord van het Ponant-schip Le Lapérouse.

Jullie trekken veel met elkaar op. Waar en wanneer hebben jullie elkaar voor het eerst ontmoet?

Elize en Caroline (in koor): “Niet exact.”

Caroline: “Wij hebben onszelf ook afgevraagd wanneer onze vriendschap is ontstaan, wanneer we elkaar hebben ontmoet. We zijn ongeveer even lang Travel Counsellor: Elize achttien jaar en ik zeventienënhalf jaar. We hebben teruggezocht en zagen onszelf voor het eerst samen op de foto staan tijdens een studiereis naar Canada in 2009.”

Werkten jullie vóór Travel Counsellors op een reisbureau?

Caroline: “Ja, ik heb vroeger op een reisbureau stagegelopen. Na die stage ben ik in de kledingzaak van mijn ouders gaan werken, die ik zou overnemen. Maar toen ik een Travel Counsellor sprak, dacht ik: leuk, dat kan ik er wel bij doen. Dat ben ik in 2008 gaan doen en ik kwam erachter dat reizen en reizen verkopen echt mijn passie is – en kleding niet. Dat heb ik mijn ouders verteld en ik heb ze gezegd: verkoop de zaak maar, want hoe moet ik die draaiende houden als het mijn passie niet is? Vijf jaar later hebben ze de zaak verkocht.”

Elize: “Ik ben in 1979 begonnen en heb tien jaar op een reisbureau gewerkt in Volendam. Dat was bij Lautenschütz, een Toerkoop-reisbureau. Vervolgens ben ik er zestien jaar uit geweest vanwege de kinderen. Toen ik weer op het reisbureau ging werken, in Hoorn, werd er ‘opeens’ met computers gewerkt. Alleen wist ik echt niet waar de Enter-knop voor was en Turkije was een nieuwe bestemming die ik nog nooit eerder had verkocht. Ik moest helemaal opnieuw beginnen, maar ik vond het weer geweldig om te doen. Ik heb tien jaar op dat reisbureau gewerkt, waar ik Travel Counsellors tegenkwam. Ik ging er op gesprek en dacht: ik ga het gewoon proberen, ik ga ervoor en zie wel of het lukt. Inmiddels werk ik ruim achttien jaar als Travel Counsellor.”

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Hoe vond jij het om als ZRA, en dus in principe in je eentje, aan de slag te gaan?

Caroline: “Ik vond het meteen fantastisch. Ik was eigenlijk een beetje per ongeluk op het reisbureau beland. Ik zou in het buitenland stage gaan lopen, maar dat ging op het laatste moment niet door, waardoor ik op het lokale reisbureau terechtkwam. Ik vond het verschrikkelijk dat ik me aan regeltjes moest houden. Ik denk dat dat kwam omdat ik uit een ondernemersgezin kom. Toen ik over Travel Counsellors hoorde, leek mij dat fantastisch. Ik heb mij overigens nooit alleen gevoeld als ZRA. Elize en ik bellen elkaar bijna dagelijks.”

Elize, jij hebt het wat langer uitgehouden op het reisbureau. Wat is nu echt het verschil tussen werken op een reisbureau en als ZRA? Zijn er ook nadelen aan het zijn van ZRA?

Elize: “Ik ben altijd behoorlijk fanatiek. Toen ik op het reisbureau werkte, gebeurde het weleens dat iemand de brochure had doorgebladerd en mij ’s avonds belde om door te geven welke reis ze wilden boeken. Dan fietste ik naar het reisbureau om die reis in het systeem te zetten, want hij kon de volgende dag weleens uitverkocht zijn. Ik dacht: als ik als ZRA ga werken, dan zal dat niet anders zijn. Maar ik ben als ZRA nóg gedrevener, het voelt voor mij vooral heel sociaal. Ik heb mij als ZRA overigens ook nooit alleen gevoeld en échte nadelen kan ik zo niet benoemen. Ik ben nog steeds ontzettend enthousiast.”

Kijk je weleens of het gras bij de verschillende ZSO-buren groener is?

Caroline: “Jawel, dat heb ik weleens gedaan. Na acht of tien jaar ben ik weleens gaan kijken, want je hoort ook hoe het er bij andere ZSO’s aan toegaat. Het is dan vooral het financiële stukje dat je gaat vergelijken. Ik heb het uitgerekend: ik zou ergens anders onderaan de streep misschien meer kunnen verdienen, maar het geluk dat ik bij Travel Counsellors vind is zoveel meer waard dan het beetje geld dat ik meer zou verdienen. Ik noem Travel Counsellors ook niet voor niets mijn tweede familie, mijn vrienden. Ik denk dan bij mijzelf: wat is het doel in het leven? Meer geld of meer geluk?”

Elize: “Ik heb nooit ergens anders gekeken, ik heb het gewoon enorm naar mijn zin bij Travel Counsellors.”

Jullie zijn Gold Members bij Travel Counsellors. Is dat geluk of keihard werken?

Beiden: “Keihard werken.”

Caroline: “Je hoeft niet per se bepaalde klanten te hebben. Je kan een paar high-end klanten hebben of heel veel middenklanten. Het kan op alle manieren. Vanuit de franchiseorganisatie in Engeland zetten ze een goal en die goal is gebaseerd op marge. Als je die behaalt, dan krijg je de Gold Status en daarmee zorgen ze ervoor dat er een select groepje is dat die status krijgt. Wij worden uitgenodigd voor de Gold Trip en dat is gewoon leuk. Je mag die naam gebruiken en daarmee onderscheid je je in de zin dat je bij de top hoort.”

Elize: “En je moet je ieder half jaar kwalificeren. Het is niet: ‘Once gold, forever gold’.”

Geen angst om de Gold Status te verliezen?

Elize: “We moeten er beiden keihard voor werken en dat doen we met heel veel plezier. De data waarop het wordt berekend zijn 1 mei en 1 november. Als ik eind maart zie dat ik er nog maar een klein stukje vanaf zit, dan geef ik even gas. Dan zie ik dat het werkt, want dan heb ik het vaak half april al binnen. Caroline heeft het veel eerder binnen bereik, dus die werkt harder en slimmer.”

Zo’n Gold Status is natuurlijk ook een stukje waardering. Je zei net dat je in 1979 begon. Was dat in die tijd ook zo dat je als reisagent een soort waardering kreeg?

Elize: “Nee, en alles wat we deden waren pakketjes. Volgens mij moest een fulltimer vijf ton in guldens draaien.”

Caroline: “Ik weet nog dat er in mijn tijd als stagiaire naar de omzet per medewerker werd gekeken, maar je werd er niet hard op afgerekend. Ik weet nog dat ik stagiaire was en dat ik richting de dubbele te behalen omzet per medewerker ging. Toen dacht ik: dan kan ik het zelf ook wel gaan doen.  Ik ben altijd wel geïnteresseerd in cijfers en dan ga je toch kijken wat het kantoor draait, wat je zelf omzet. Dat komt ook weer door het ondernemersgezin waar ik uit kom.”

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Kom jij ook uit een ondernemersgezin?

Elize: “Ja, mijn vader was ‘bollenboer’, hij had tulpenbollen. Maar ik heb nooit aan een eigen onderneming gedacht, tot ik het tegenkwam.”

Was er wel tijd voor vakantie en hoe zagen die vakanties eruit?

Elize: “Nee, daar was helemaal geen tijd en geld voor. In mijn jeugd ging ik nooit op vakantie, want er was gewoon geen geld. De hele vakantie bollen pellen en af en toe een dagje naar het strand. In die tijd gingen mensen ook gewoon minder op vakantie.”

Caroline, hoe zagen jouw vakanties eruit?

Caroline: “Wij gingen drie keer per jaar op vakantie en ik weet nog dat ik als klein meisje met de brochures zat en de vakanties mocht uitzoeken. De wintersport, de camping van Eurocamp in Frankrijk en in oktober altijd naar de Canarische Eilanden. Ik kreeg van mijn vader een budget en daar moest ik binnen blijven.”

Elize: “Mijn ouders zijn pas gaan reizen: Rijnreisjes, naar Mallorca en zelfs een keer naar Indonesië, toen ik bij Lautenschütz op het reisbureau werkte. Ik heb het hen wel een beetje geleerd, denk ik nu.”

Pakketreizen of zelf pakketteren?

Caroline: “We pakketteren het meeste zelf, denk ik. Wij kunnen in ons intranet van Travel Counsellors in de tabellen precies zien hoeveel je via touroperators en Phenix (ons eigen systeem) verkoopt. Je ziet dat dat in de afgelopen tien jaar compleet is omgeslagen en dat we nu vooral zelf pakketten samenstellen. Natuurlijk verkopen we nog wel pakketten. Ik heb ook klanten die mij appen om een TUI-pakketje te boeken. Dat zijn inkoppertjes, die doen wij ook.”

Elize: “In mijn begintijd bij Travel Counsellors verkocht ik 10% maatwerk en 90% pakketten, en dat is nu ongeveer 80% maatwerk en 20% pakketten.”

Er zijn ZRA’s die zich fel uitlaten over touroperators die kortingen geven aan creditcardhouders of op een andere manier directe boekers met voordeeltjes bedienen. Terecht?

Beiden: “Wij praten er niet eens over.”

Elize: “Dat er partijen zijn die dat soort kortingen geven, vind ik niet terecht, maar het boeit mij verder niet.”

Caroline: “Als een klant bij mij komt en zegt 5% korting bij een touroperator te krijgen, dan geef ik altijd de keuze om rechtstreeks bij die touroperator te boeken. Maar als je mijn service wilt, kan ik je die korting niet geven, anders verdien ik niks. En negen van de tien keer wil die klant bij mij boeken. Het is uitgaan van je eigen kracht, de klant de keuze geven en er zelf vooral niet wakker om liggen.”

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Is AI een concurrent voor ZRA’s?

Elize: “Ik houd mij er niet mee bezig, maar Caroline wel. Maar ik zie AI niet als concurrent.”

Caroline: “Ik vind het handig bij bepaalde dingen. Klanten zullen het ook gebruiken. Soms krijg ik een reisschema doorgestuurd, dat niet eens klopt. De klant gebruikt het om zich te verdiepen, maar wil het uiteindelijk van een professional horen. Nu gebruik ik het een paar maanden en ik begin erop terug te komen, omdat het niet altijd klopt wat je als antwoord krijgt, en omdat er altijd in een bepaalde richting wordt gegaan bij de antwoorden. Er komen vaak niet die écht speciale dingen uit die wij als reisprofessionals wel weten. Wij zijn ook niet zo snel bang voor iets.”

Elize: “Wij zeggen altijd: geloof in je eigen kracht. Er komen ook collega’s bij in de stad, dat boeit mij niet. Iedereen heeft z’n eigen netwerk. Als ik één hele straat in Hoorn heb, dan heb ik al een wereldbusiness  en er zijn heel veel straten.”

Caroline: “Tel je klanten maar eens: wat je boekt op jaarbasis en hoeveel inwoners het dorp of de stad heeft waar je zit. Dan kun je genoeg (con)collega’s hebben.”

Is het lastig om als ZRA je werk te laten rusten als je een avondje uit bent, bijvoorbeeld?

Caroline: “Het is altijd bij ons, maar als ik een leuk avondje heb, dan staat mijn geluid uit. In een noodgeval kunnen ze mijn assistent Ilse of onze noodservice bereiken. Er is nooit iets aan de hand waardoor ik moet laten vallen wat ik aan het doen ben.”

Is het aan te raden om direct vanuit je toerismeopleiding als ZRA te starten of kan je beter eerst ervaring opdoen op het reisbureau?

Caroline: “Ik denk dat dat niet uitmaakt. We hebben collega’s bij Travel Counsellors die écht goed zijn en niet uit de branche komen.”

Elize: “Het zijn doorgaans wel bijdehante types. Als ZRA moet je ook wel bijdehand en ondernemend zijn en mensenkennis hebben. Je moet vooral van werken met mensen houden.”

Wanneer je een reis hebt geboekt voor klanten, heb je dan nooit het gevoel dat je hoopt dat het niet tegenvalt?

Caroline: “Ik denk dat dat de kunst is: dat je je klant echt aanvoelt. Dat je weet wat voor vakanties ze eerder hebben gemaakt, wat ze leuk vinden. Dat je ze kan plaatsen op een bepaald niveau en inschatten wat de verwachtingen zijn. Dat is de kunst van wat wij doen.”

Elize: “Het is belangrijk om eerst met je klanten in gesprek te gaan om ze te leren kennen, zodat je voelt en hoort wat hun interesses zijn. Vragen naar waar ze eerder geweest zijn, waar ze van houden, wat hun wensen zijn, et cetera.”

Caroline: “Wij proberen ook vaak net een stapje hoger te gaan dan wat de klant in eerste instantie wil. Dat je automatisch probeert ze net iets te verrassen. Ik had gisteren bijvoorbeeld een klant aan de telefoon die met zijn kinderen naar Afrika wil. De klant begon zelf met Zuid-Afrika, waar hij al eens is geweest. Ik begon in eerste instantie over Tanzania, maar raadde voor een echt wauw-gevoel Zambia aan. Ze wilden drie weken, maar Zambia is wel duurder, dus dan worden het twee weken Zambia. Maar met Zambia heb je het echt over de top. Dat probeer ik dan als eerste, en anders gaan we terug naar Tanzania.”

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Jullie gaan ook nog steeds elk jaar samen op pad?

Caroline: “Wij maken elk jaar een paar reizen samen, waaronder één grote reis. Ik reis het meest met Elize.”

Elize: “Toen we elkaar tien jaar kenden, zijn we begonnen met een reis naar Bhutan. Dat was écht een bijzondere reis. Door corona zat er een paar jaar tussen, maar na corona was onze bestemming Zambia. We hebben besloten om elk jaar een mooie reis te maken. In september van dit jaar gaan we naar Japan.”

Terwijl Caroline een kaasplankje haalt, vertelt Elize: “Wij kunnen zo’n lol hebben met elkaar. We hadden samen een groepsreis georganiseerd op hetzelfde schip van Holland America Line naar de Noorse fjorden. Zij had vijftien mensen en ik had vijftien mensen. Ik met een bus uit Hoorn, zij met een bus uit Putten. Wij hebben daar een avond in een ruimte gezeten waar een balie stond met een telefoon. Verder was er niks. Caroline en ik hadden inmiddels vier theetjes op en opeens begint Caroline te filmen en vraagt ze mij: ‘Mevrouw, kan ik ook een excursie bij u boeken?’ Dus ik vlieg achter die balie, pak de telefoon en reageer: ‘Ja hoor, we zitten in Rotterdam, dus je kan naar het kinderdijkje.’ We hebben er een heel verhaal van gemaakt dat nergens over ging. Als we het filmpje terugkijken, dan moet een ander er misschien niet om lachen, maar wij liggen zelf helemaal in een deuk.”

Dit jaar was er in het nieuws dat steeds meer jongeren via het reisbureau boeken. Boeken er ook meer jongeren via jullie?

Caroline: “Ik heb eigenlijk altijd al veel boekingen van jongeren. Ik zit dan ook wel echt in een dorp, een boerendorp wil ik niet zeggen.”

Elize: “Nou, een beetje boerendorp is het wel, ja.”

Caroline: “Goed, ik heb veel jongelui. Begin twintigers en stelletjes, jongelui die voor het eerst naar Chersonissos gaan. Ik had deze week nog een aanvraag van een keet die all inclusive ergens heen wilde.”

Elize: “Dat heb ik niet. Wel jonge stellen, maar niet meer de jongelui die bijvoorbeeld met GOGO op vakantie willen. Een enkeling. Ik heb meer ouderen. Mijn oudste klant wordt 95 jaar en die is twee jaar terug nog naar Bali geweest en vorig jaar naar Curaçao. Een hele wakkere dame.”

Aan het eind van het gesprek vraagt Elize aan Caroline: ‘Zou jij zo’n cruise naar Groenland of Spitsbergen zelf doen?’

Caroline: “Ik had het van tevoren nooit bedacht, maar nu ik weet hoe het is, zou ik het zo doen.”

Elize: “Ik heb gehoord dat als je drie hutten bij Ponant boekt, je de vierde hut krijgt.”

Je kan het bedrag ook laten uitbetalen.

Elize: “Ik zou dan liever de reis maken.”
Caroline: “Ik geef alles uit aan reizen.”

Gaan jullie nog wel mee op studiereizen?

Caroline: “Wij organiseren alles zelf of we gaan met Travel Counsellors of Avila Reizen. Ik ben bijna elke maand wel weg.”

Elize: “Ik niet hoor, Caroline wel.”

Waarom bijvoorbeeld geen TUI- of Corendon-studiereizen?

Caroline: “Wat moet ik tijdens zo’n studiereis? Honderd hotels bekijken? Dat ga ik niet doen.”

Elize: “Wij willen het land beleven, niet de hotels. Vier- of vijfsterrenhotels zijn gewoon goed, en hotels zien er na een paar jaar vaak alweer anders uit. Tijdens dergelijke studiereizen zie je vijf hotels op een dag en je onthoudt eigenlijk alleen het hotel waar je logeert. Ik heb ook geen zin meer om al die informatie op te schrijven over alle verschillende hotels.”

Caroline: “Ik boekte laatst een hotel waarvan ik dacht dat we daar afgelopen mei waren geweest. Dan app ik een van mijn collega’s en die reageert direct. Zo doen we dat met z’n allen. We zitten in al die appgroepjes en de een heeft dit onthouden, de ander dat.”

Waarom klikt het zo goed tussen jullie twee?

Caroline: “Wij denken hetzelfde. We hebben nooit ruzie of een botsing. De man van Elize liet ons ook weten dat hij het zo opvallend vindt dat we elkaar alles gunnen. We hebben dertig jaar leeftijdsverschil, maar we zijn als beste vriendinnen. We hadden het er laatst ook over op WhatsApp en Elize stuurde mij dat ik haar jong houd. Voor mij is Elize het voorbeeld van hoe ik hoop oud te worden, en dan heb ik het vooral over haar mindset.”

Wat zijn jullie toekomstplannen?

Elize: “Ik blijf nog wel even werken en zie wel. Ik kan eventueel ook wat minder gaan doen, wat ik al een beetje probeer op dit moment.”

Caroline: “Ik ga door tot ik AOW krijg.”

Als je als reisprofessional plezier hebt in je werk, dan ga je niet met pensioen?

Elize: “Nee, inderdaad. Maar ik kan ook twee dagen gaan werken.”

Caroline: “Tijdens Covid kwamen we stil te liggen en ik hoor Elize nog zeggen: ‘Ik blijf voor altijd Travel Counsellor, want wat moet ik anders?’”

Elize: “Ik heb weinig hobby’s, alleen wandelen, reizen en natuurlijk mijn werk.”

Dit artikel komt uit de september-editie van Travelpro die je hieronder volledig gratis kan lezen.

Deze zomer lanceert TRAVel Media een nieuwe editie van TravJobs, hét carrièreplatform voor de reisbranche. Met zowel een magazine als een compleet vernieuwde website brengt TravJobs werkgevers in contact met ruim 8.000 reisprofessionals en 1.200 studenten van toeristische opleidingen.

De zomer is hét moment waarop veel mensen nadenken over hun carrière. TravJobs speelt daarop in met een krachtig platform waar reisorganisaties zich kunnen presenteren aan de arbeidsmarkt van vandaag én morgen.

Waarom meedoen?

Organisaties kunnen zichzelf profileren als werkgever in de printbijlage van TravMagazine (verspreiding: 4 juli), én online via TravJobs.nl, TravMagazine.nl, Travelpro.nl, sociale media én het intranet van toeristische opleidingen. Ook is er extra distributie tijdens diploma-uitreikingen van onder andere BUAS, Saxion, InHolland, NHL Stenden en TIO.

Wat biedt TravJobs?

– Een A5-pagina in het magazine met ruimte voor visie, cultuur en carrièremogelijkheden
– Inclusief QR-code naar actuele vacatures
– Online zichtbaarheid én korting of gratis plaatsing van vacatures
– Trends en ontwikkelingen op de reisarbeidsmarkt
– Gericht bereik onder professionals en studenten

Meer informatie

Mail naar sales@travelmedia.nl of bezoek TravJobs.nl voor alle mogelijkheden en tarieven. Benieuwd naar de succesvolle editie van 2024? Bekijk hieronder of hier de digitale versie!

In Barcelona hebben activisten zondag een toeristenbus bij de beroemde Sagrada Familia tot stilstand gebracht en bestookt met waterpistolen. Met deze actie wilden zij aandacht vragen voor de negatieve gevolgen van massatoerisme in de stad. De politie was snel ter plaatse en wist grotere incidenten te voorkomen.

De actie werd georganiseerd door verschillende buurtverenigingen die zich verzetten tegen de toenemende ‘toeristificatie’ van Barcelona. De demonstranten hingen ook een spandoek aan de bus om hun boodschap kracht bij te zetten. Volgens de autoriteiten verliep het protest vreedzaam en zonder noemenswaardige incidenten.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

De blokkade vormde het slotstuk van het driedaagse ‘Encuentro SET 2025’, een bijeenkomst waarbij vertegenwoordigers van anti-toerismebewegingen uit vijftien mediterrane regio’s samenkwamen. Tijdens het evenement vonden onder meer workshops en discussies plaats over de impact van toerisme op steden en hun inwoners.

De organisatoren hebben aangekondigd dat op 15 juni nieuwe protestacties zullen volgen, gericht op de verdere verspreiding van hun boodschap in steden rond het zuidelijke deel van de Middellandse Zee.

USP Marketing PR en Interface Tourism Netherlands gaan samen verder als Hopscotch Tourism Netherlands als onderdeel van de Hopscotch Groupe.

Op de foto het nieuw leiderschapsteam met v.l.n.r. Ninette Neuteboom (Communications Director), Alexandra Vervoort (Commercial Director), Jeannette Spits (CEO) en Mijke de Jong (Operational Director).

Een jaar na de overname van een meerderheidsbelang in Interface Tourism door Hopscotch Groupe, markeert de overgang naar Hopscotch Tourism en de fusie met USP Marketing PR een strategische zet om de aanwezigheid in de toerisme- en lifestylesector te versterken. Vanaf heden werken beide teams ook fysiek samen vanuit het kantoor van USP aan de Brouwersgracht 266 in Amsterdam. Deze ontwikkeling sluit aan bij de ambitie van Hopscotch Groupe om een Hopscotch-hub in Amsterdam op te richten, waarbij de gecombineerde expertise van beide bureaus wordt ingezet voor de gehele Benelux.

Nieuwe fase

Jeannette Spits, de nieuw aangestelde CEO van Hopscotch Tourism Netherlands en voormalig CEO van USP Marketing PR: "Deze fusie markeert een bijzondere nieuwe fase voor ons bureau. USP Marketing PR zet zich al meer dan 30 jaar in om impactvolle en inspirerende campagnes te creëren die aanslaan bij Nederlandse reizigers. Door onderdeel te worden van Hopscotch Groupe als Hopscotch Tourism Netherlands, combineren we onze sterke lokale expertise met een internationaal netwerk, ondersteund door expertise uit verschillende sectoren - waardoor we onze klanten een echt wereldwijd perspectief kunnen bieden. Samen zijn we uniek gepositioneerd om te innoveren en te groeien in een voortdurend veranderend toeristisch landschap."

Perfecte match

Mijke de Jong, de nieuw aangestelde Operational Director van Hopscotch Tourism Netherlands en voormalig Managing Director van Interface Tourism Netherlands, voegde toe: "De synergie tussen onze teams is een perfecte match. Beide bureaus brengen tientallen jaren aan ervaring, creativiteit en sterke relaties binnen de industrie met zich mee. Onder de vlag van Hopscotch Tourism kunnen we onze capaciteiten vergroten en ons tegelijkertijd blijven richten op ons doel: het ontwikkelen van onvergetelijke toeristische ervaringen die aanslaan bij de reizigers van vandaag en morgen."

Leiderschapsteam

De lancering van Hopscotch Tourism in Amsterdam wordt ondersteund door een nieuw samengesteld leiderschapsteam om de visie en groei van het bedrijf te stimuleren. Jeannette Spits is benoemd tot CEO van Hopscotch Tourism Netherlands en brengt uitgebreide ervaring en leiderschap in de toerisme- en lifestylesectoren met zich mee. Ze wordt vergezeld door een team van experts, waaronder Alexandra Vervoort als Commercial Director, Mijke de Jong als Operational Director en Ninette Neuteboom als Communications Director. Samen zorgen zij voor een dynamische en innovatieve aanpak om doeltreffende oplossingen te leveren voor klanten en bestemmingen.

Synergieën en concurrentievoordelen

Hopscotch Tourism zal profiteren van de expertise van Hopscotch Groupe op het gebied van public relations, internationale evenementen en digitale communicatie. Zo ondersteunde de groep onder andere partnermerken zoals Danone, Air France en LVMH tijdens de Olympische en Paralympische Spelen in Parijs vorig jaar. Hopscotch Tourism zal daarentegen diepgaande kennis van de toerismesector met zich meebrengen, waaronder lokale marktdynamieken en wereldwijde consumententrends.

Strategisch belang toerismesector

"Hopscotch Groupe, een wereldwijde marktleider met gespecialiseerde bureaus in cultuur, gastronomie, sport, events, incentives en cinema, erkent al lange tijd het strategische belang van de toerismesector. Hoewel deze sectoren onlosmakelijk verbonden zijn met modern toerisme, was specifieke expertise noodzakelijk om de complexiteit van dit dynamische veld volledig te begrijpen. Met de oprichting van Hopscotch Tourism en de vestiging van een hub in Amsterdam zetten we de eerste stap richting uitbreiding van onze aanwezigheid in belangrijke Europese markten waaronder Nederland, Frankrijk, Spanje, Italië, Portugal, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Scandinavië. Amsterdam, met zijn internationale connectiviteit en innovatieve karakter, biedt een strategische basis om voort te bouwen op de bredere ambities van Hopscotch Groupe en kansen te creëren voor toekomstige groei en integratie van andere Hopscotch-merken", aldus Frédéric Bedin, President van Hopscotch Groupe.

Specialisatie en internationale expansie

Hopscotch Tourism beschikt over een wereldwijd netwerk met meer dan 40 kantoren verspreid over vijf continenten. Deze structuur stelt het bureau in staat om in meer dan 60 landen actief te zijn en geïntegreerde campagnes te creëren die zowel lokale als internationale doelgroepen aanspreken. De focus op Data Intelligence maakt trendanalyses en -prognoses mogelijk, wat een duidelijk voordeel biedt in een sector die snelle en effectieve reacties vereist.

Tot de toonaangevende projecten van de groep behoren samenwerkingen met vooraanstaande bestemmingen in Europa, Azië en Latijns-Amerika, internationale promotiecampagnes voor luchtvaartmaatschappijen en hotelketens en door de EU gefinancierde initiatieven ter bevordering van duurzaam toerisme. De Nederlandse tak van Hopscotch Tourism vertegenwoordigt onder andere luchtvaartmaatschappijen zoals Emirates en PLAY Airlines, maar ook bestemmingen zoals Costa Rica, Peru, St. Maarten, Dubai, Thailand en de Malediven.

De Men Only-reis, inmiddels een jarenlange traditie, bezocht dit jaar Georgië. Waarom dit een land is voor Nederlanders die eens iets anders willen? Dat vertellen we je graag.

Arjan Kastelein (Managing Director Personal Touch Travel) had voorafgaand aan de reis veel contact met Visit Georgia. Hij organiseerde in samenwerking met deze Georgische DMC een schitterende reis door het, voor veel Nederlanders, onbekende land dat sinds dit voorjaar ook bereikbaar is middels een directe Transavia-vlucht. De uitstekende voorbereiding, de Privium ClubLounge West op Schiphol en een gezellige Transavia-crew zorgden voor een perfect begin van de reis. In Georgië werd de groep begeleid door gids Luca, die door de mannen aan het eind van de reis met luid gejuich werd bedankt.

Hartje centrum

De reis startte in Tbilisi, waar werd overnacht in het grand hotel Courtyard by Marriott Tbilisi dat zich aan het grote Vrijheidsplein in het centrum van de stad bevindt. En zoals dat gaat bij de Men Only: inchecken en tien minuten later melden bij de receptie om vervolgens binnen vijf minuten een prima restaurant te vinden waar de hele avond werd getafeld. ANVR-directeur Frank Radstake probeerde overigens zonder succes de gehele week een 0.0%-biertje te bestellen in restaurants (in een supermarkt vond hij het uiteindelijk wel), maar had tijdens de eerste avond al kunnen weten dat dat niet ging lukken in Georgië. De ober: “0.0% beer? No, this is Georgia brother.”

Privium ClubLounge West
De Men Only begon erg relaxed met een bezoek aan de Privium ClubLounge West. Deze bevindt zich op de Holland Boulevard bij Pier E. De lounge biedt uitgebreide zakelijke faciliteiten, zoals bel- en werkcabines, maar ook comfortabele zit- en relaxruimtes. Daarnaast geniet je er van een luxe buffet met gezonde, biologische snacks en gerechten, inclusief vegetarische, glutenvrije en vegan opties.

Indrukwekkend

“Ik was verrast door Tbilisi en vond het boven verwachting leuk en interessant. Het is anders dan een citytrip à la Valencia. Tbilisi was een hele leuke verrassing, een compacte, gezellige stad met goede
restaurants en barretjes”, aldus Arjan. “Als je door het land rijdt, zie je dat er onderhoud nodig is, maar Georgië voelt niet als een Oostblokland. Er zijn niet veel chique hotels, maar het Courtyard by Marriott Tbilisi was prachtig, met een goed ontbijt.” Arjan ziet Georgië niet alleen als een rondreisbestemming, maar ook als een interessante incentivebestemming met voldoende mogelijkheden voor activiteiten, zoals de warmwaterbaden buiten Tbilisi en raften op de Aragvi-rivier. “Het Kaukasus-gebergte is bijzonder mooi met zijn groene gloed.” De groep verbleef in het gebied in het Gudauri Marco Polo Hotel, dat een ideale ligging heeft voor hiken of wintersport. Arjan deed mee aan de hike van Stepantsminda naar de Gergeti Drievuldigheidskerk, een populaire toeristische plek. “De hike was geweldig en geschikt voor iedereen, want je kunt kiezen om alleen omhoog of omlaag te lopen. Het uitzicht bovenop de berg was magnifiek.”

Minder interesse

Alexander Mamulashvili (Managing Director Visit Georgia) en Tamuna Kharshiladze (Head of Product France and Benelux Visit Georgia) ontvingen de groep op kantoor, waar de mannen werden bijgepraat over de toeristische mogelijkheden in het land en de huidige staat van het toerisme. “De Nederlandse markt groeit na de pandemie, maar we zien nog steeds niet heel veel Nederlanders. Voor de pandemie kwamen er ongeveer 2.000 Nederlanders, maar dat aantal is nu kleiner. Tijdens de pandemie, toen er geen toeristen waren, hebben we gps-routes gemaakt voor reizigers, zodat ze zelfstandig kunnen navigeren zonder een gids nodig te hebben. Met onze kaarten en gidsen kunnen ze dagtochten maken of van de ene plaats naar de andere reizen. Het programma Wie is de Mol? heeft ons veel bekendheid gegeven en zorgde voor een enorme populariteit, maar tegenwoordig is dat minder. De oorlog tussen Oekraïne en Rusland zorgt ervoor dat er minder interesse is vanuit Nederland. Dat is momenteel ons grootste probleem: het aantrekken van meer toeristen uit Europa of andere delen van de wereld.” Alexander: “Twee dagen geleden kwam ik terug uit Amsterdam, en ik was verbaasd hoe vol het vliegtuig zat met Nederlanders.” Alexander zat overigens, zonder dat hij het wist, op dezelfde vlucht van Schiphol naar Georgië als de deelnemers van de Men Only.

Transavia
Transavia voerde halverwege april van dit jaar de eerste vlucht uit naar de Georgische hoofdstad Tbilisi. Afgelopen zomerseizoen werd vanaf Schiphol twee keer per week naar en vanuit de hoofdstad van Georgië gevlogen. De vluchten staan op woensdag en zaterdag gepland.

Bijzonder moment

Voor Takis Panagopoulos, oprichter van Face2Face in 2007 en verkoper van het bedrijf in 2023, had het bezoek aan Georgië een persoonlijke betekenis, omdat zijn moeder daar is geboren. "Dat was voor mij een bijzonder moment, want ik had het land nog nooit bezocht. Mijn familie vertrok van
hier naar Noord-Griekenland, en ik zie overeenkomsten in de natuur. De dorpen omringd door natuur en de valleien, net als in Noord-Griekenland. Ik begrijp nu waarom mijn familie zich daar vestigde in 1926.”

Heel veel mogelijkheden

“Het is geen makkelijk product, maar ik zie wel perspectief. Ik denk overigens dat we een van de leukste gedeeltes van Georgië, de kust, niet hebben gezien. Voor wandelaars biedt het land heel veel mogelijkheden en de temperatuur was in deze tijd van het jaar nog heerlijk”, aldus Leo van der Hoeven (Reisburo Apollo). “Natuurlijk zit je een paar kilometer van de grens van Rusland, maar dat is in Finland hetzelfde. Overigens vond ik het erg mooi dat van onze groep iedereen bijna overal is geweest, maar nog niemand was in Georgië geweest.”

Wintersport

Alexander en Tamuna vertellen dat hun seizoen meestal eind april begint en doorloopt tot halverwege oktober. “In deze periode kun je bijna alle regio’s van Georgië bereiken, al zijn bergachtige gebieden soms onbereikbaar door sneeuw en wegafsluitingen. In Tbilisi en het zuiden kun je echter het hele jaar door reizen. De omstandigheden zijn dan optimaal. We hebben skigebieden die steeds bekender worden, al is het skiën nog niet heel populair. De meeste klanten komen in de zomer, maar we zijn ook begonnen met sneeuwschoentochten, vooral populair op de Duitse markt.”

Superveilig

“Ik vind Georgië een heel mooi land qua natuur. De Kaukasus is echt superindrukwekkend en Tbilisi vond ik een hele leuke en levendige stad met een gezellig uitgaansleven, met veel terrassen. Daarnaast zijn de mensen supervriendelijk. De hotels zijn ook prima”, aldus Paul van Laarhoven (de Jong Intra Vakanties). “Ik denk dat het voor Nederlanders iets te dicht bij Rusland ligt en dat dat mensen een beetje afschrikt. Dat is ook vaak de eerste reactie die je krijgt als je zegt dat je naar Georgië gaat: ‘Georgië, is dat wel veilig?’. Het is volgens mij superveilig. Waar wij nu lopen, zit je 25 kilometer van Rusland af. Dat is wel heel bizar.” Paul laat weten dat hij voor Covid Georgië overwoog voor het aanbod van de Jong Intra Vakanties. “We hebben de gok destijds niet durven nemen. Misschien volgend jaar wel. In eerste instantie geloofden we met z’n allen ook niet in Albanië en dat is inmiddels een groot succes.”

Verbonden
Enkele van de Men Only-deelnemers maakten gebruik van Hubby eSIM, dat internettoegang biedt in meer dan 200 landen en regio's. Door een vrij eenvoudige installatie gebruik je apps als Google Maps, WhatsApp om contact te houden met familie en vrienden of TripAdvisor zonder onverwachte kosten.

Betaalbaar

“Het lijkt wel een beetje op het Turkije van 30 jaar geleden”, aldus Cem Dal (Mimosareizen.nl). “Ik vond het verrassend leuk. Aardige mensen, lekker eten. Met meer promotie kan je het toerisme er op een mooi niveau krijgen. Een combireis Turkije-Georgië? Dat ga ik op dit moment niet doen. Nederlanders weten Georgië overigens wel te vinden, want de Transavia-vlucht zat goed vol. En, op dit moment is Georgië nog heel betaalbaar.”

Dit artikel komt uit de oktober-editie van Travelpro.

Na een drukke TravDay en Roadshow in De Rijtuigenloods in Amersfoort brachten de twintig vertegenwoordigers van de Spaanse bestemmingen en DMC’s woensdag jl. een bezoek aan de stad Breda en de Breda University of Applied Sciences.

Per touringcar reisden ze samen met directeur Ignacio Valle en enkele medewerkers van het Spaans Verkeersbureau naar Breda. Daar werden ze in het Stedelijk Museum ontvangen door de directeur van het museum en vertegenwoordigers van Breda Marketing. Na een kort bezoek aan het museum en een wandeling door de stad om te leren over de belangrijke historische relatie van de stad Breda met Spanje, bezochten de vertegenwoordigers van de bestemmingen en DMC’s de nieuwe Explore Breda Store van Breda Marketing. Hier woonden ze een presentatie bij over de opzet van deze brandstore die mede is gebaseerd op de bevindingen van het Pop-up Infopunt dat vorige zomer in de stad werd getest. Bij de verdere ontwikkeling van het concept en de uiteindelijke uitwerking ervan zijn de ervaringen en ideeën van de bezoekers meegenomen en is er overleg geweest met de lokale bevolking en de ondernemers uit de stad, wat bijdraagt aan een medeverantwoordelijk toerisme.

Na de lunch stond een bezoek aan de Breda University of Applied Sciences op het programma voor een rondetafel- en networkingontmoeting met de (internationale) studenten van de opleiding Master Tourism Destination Management. Het rondetafelpanel bestond uit negen personen: Miriam Máscaros van Visit Valencia, Julen Lopategui van Basquetour, Jan Bert Wissink van de reisorganisatie Sunair Vakanties en zes studenten van verschillende nationaliteiten. In de zaal een dertigtal studenten, enkele Nederlandse media
en de overige Spaanse vertegenwoordigers. Het gesprek tussen het panel en de zaal werd geleid door Jos van der Sterren, docent aan de BUAS. Rode draad waren een drietal onderwerpen waar ANVR-leden tegenaan lopen bij het organiseren van city trips in Spanje en andere landen:

• Een reactie door de bestemming op een aanvraag door een Nederlandse reisorganisatie
  duurt te lang, soms wel twee weken. Dat is veel te lang. In sommige gevallen ontvangt de
  product manager helemaal geen reactie. Ondanks feedback is dit niet veranderd.
• De rol van DMC's in Spanje wordt vaak uitgespeeld omdat accommodaties alleen
  rechtstreeks willen werken (via Booking, Expedia). Zij kunnen vaak niet tippen aan de
  prijzen die de Nederlandse reisorganisaties ook rechtstreeks ontvangen, via channel
  managers van beddenbanken. Een ander probleem is dat prijzen bijna altijd statisch zijn en
  niet dynamisch.
• Hoe kunnen DMC's ervoor zorgen dat een bestemming,tour of locatie niet overvol zit
  met toeristen? Kunnen zij een rol spelen in dit goed/beter te verdelen?

In de networkingborrel na afloop werd hier zeker ook nog over nagepraat maar konden de studenten allerlei vragen stellen aan de Spaanse vertegenwoordigers en konden de aanwezige journalisten en media-vertegenwoordigers nuttige contacten leggen.

De Turkse kustplaats Cesme ziet deze zomer een opvallende daling in toeristen, terwijl de veerboten naar het nabijgelegen Griekse eiland Chios overvol zijn. Door de hoge inflatie in Turkije, die in augustus nog steeds op 61 procent lag, kiezen steeds meer Turkse vakantiegangers voor goedkopere vakanties op de Griekse eilanden.

"Normaal blijven we in Cesme, maar de prijzen zijn dit jaar zo gestegen dat we besloten naar Chios te gaan," vertelt de Turkse studente Ada, die samen met haar moeder een week vakantie viert op het eiland. Dankzij een nieuwe visumregeling kunnen Turkse toeristen bij aankomst op verschillende Griekse eilanden, waaronder Chios en Samos, een visum voor een week verkrijgen. Deze regeling, gecombineerd met de aanhoudende economische problemen in Turkije, maakt de Griekse eilanden een aantrekkelijk alternatief, zo staat in een uitgebreid artikel over toerisme in Turkije en de hoge inflatie op NOS.nl te lezen.

Toerisme een belangrijke motor

In Cesme zelf zijn de gevolgen duidelijk merkbaar. "Restaurants zitten amper vol en hotels kampen met lege kamers", zegt Mehmet, die een vakantiehuis in de buurt heeft. Toerisme is een belangrijke motor voor de Turkse economie, maar door de aanhoudende inflatie maken veel ondernemers zich zorgen over hun toekomst. "Het is treurig", zegt een lokale gepensioneerde op NOS.nl, "dat we ons eigen land niet meer kunnen veroorloven."

Foto: Het strand bij Cesme. © arda savasciogullari / Shutterstock.com.