Als er een ruit kapotgaat, bel je de glazenzetter. Als de afvoer verstopt zit, bel je de loodgieter. Als je een aanbouw wil, bel je de aannemer. Als je de tuin opnieuw wil aanleggen, bel je een hovenier. Als de zool van je schoenen eraf ligt, ga je naar de schoenmaker. Maar als je een mooie reis wil maken, denk je dat allemaal zelf wel in elkaar te kunnen zetten?

Nog steeds vraag ik me heel vaak af waarom mensen zonder enige échte ervaring denken dit wel ‘even’ zelf te kunnen én te willen doen. En nee, ze komen niet weg met ‘ik vind reizen zo leuk’. Ik vind mijn kapsel ook heel leuk (oké, niet altijd), maar denk maar niet dat ik zelf met de schaar en een pot verf bezig ga zijn.

Tuurlijk kun je een weekendje Londen, Praag, Lissabon en Berlijn of een week zon, zee en een Europees strand zelf boeken: hotelletje, vlucht, restauranttip via TikTok. Dat snap ik ook wel. Maar een professional, die is gespecialiseerd in het boeken van allerlei soorten reizen, kan de echte leuke plekjes met je delen, want hij of zij heeft duizenden trainingen gehad, wordt continu bijgeschoold en praat met talloze branchenoten én zit dichtbij het vuur.

Maar als je al jaren een redelijk veilig weekje naar Spanje, Turkije, Portugal of Italië boekt, en daar is niets mis mee, en nu opeens denkt dat je wel een rondreis met allerlei losse componenten naar bijvoorbeeld Indonesië in elkaar kunt zetten, vind ik dat heel lastig. En al helemaal vanwege de onrustige wereld waarin wij nu leven. Want als er iets misgaat, zoals een gesloten luchtruim, wie ga je als amateur-reizen-in-elkaar-zetter bellen? De airline? Jij en duizenden anderen? Succes. Nu hoor ik die mensen denken: ‘Maar hoe vaak gaat een luchtruim dicht?’ Gelukkig niet elke week, maar er kunnen ook ongemakken dichterbij of met jezelf gebeuren.

Ik hoef het niet aan de echte reisprofessional te vertellen, want zij weten dit. Maar de reisprofessional kun je als consument in geval van nood dag en nacht bellen en heeft een zorgplicht. Dus: met één, misschien twee, telefoontjes wordt alles voor jou geregeld, tenminste als je jouw reis bij hem of haar hebt ondergebracht natuurlijk. Heb je dat niet gedaan en lekker de doe-het-zelver uitgehangen? Tja, dan sta je daar met je goede ‘ik vind reizen zo leuk’-gedrag…

Maar ook praktisch, hoe denk je een rondreis op een totaal ander continent in elkaar te kunnen zetten? Met verschillende hotels, binnenlandse vluchten? Hoe dan? En vooral waarom? Is het vanwege het geld? Denkt zo’n knutselaar het zelf goedkoper of beter te kunnen?

Toen ik die vraag stelde, was het antwoord: ‘We willen geen standaard rondreis en al helemaal niet met een groep andere mensen’. Maar dat hoeft ook helemaal niet. Zet al je wensen of desnoods de hele reis op papier - omdat je het uitzoeken ervan zo leuk vindt - en ga daarmee naar de dichtstbijzijnde reisadviseur. En tadaa, duizend vliegen in één klap. Zo geniet je niet alleen van die fantastisch in elkaar gezette reis, maar ook van alle zekerheden van een pakketreis.

Maar ligt hier een taak weggelegd voor de reisbranche om telkens weer te vertellen dat het via de juiste weg echt niet duurder is, maar wel veel beter, zekerder en ontzorgder? Sterker nog, vanwege de goede en directe contacten kan een reis ook goedkoper zijn. Moeten we dit van de daken blijven schreeuwen? Telkens weer? Misschien is dat de kracht van de herhaling.

Laatst maakte ik de vergelijking: iemand werkt al jaren als professional in de rolluikenbranche. Als ik een rolluik wil, kan ik zo’n ding vast ook zelf ergens kopen. Misschien wel voor een paar tientjes goedkoper. Ophangen moet ook nog wel lukken, paar schroefjes erin en klaar, want zo denkt de amateur-reizen-in-elkaar-zetter ook. Maar als dat ding dan schots en scheef hangt en het na een dag, of überhaupt, niet meer doet, mag ik niet huilen. Eigen schuld, dikke bult, toch?

En wie bel ik dan? Precies.

Sharon Evers
sharon@travelpro.nl

Slechts vier maanden nadat de verwoestende orkaan Melissa over Jamaica raasde, is de ‘vibe’ op het eiland verrassend hoopvol. Hoewel de South Coast een flinke klap kreeg, draait de toeristische motor in de rest van het land alweer op volle toeren. Travelpro spreekt met Hans van Wamel (Jamaica Tourist Board) over de stand van zaken: ‘Er is geen reden voor terughoudendheid.’

Jamaica kreeg eind vorig jaar te maken met een orkaan. Hoe is het momenteel op het eiland?
‘Verrassend goed en ik ben absoluut hoopvol. Ik ben net terug van een korte trip naar Montego Bay, Ocho Rios en Port Antonio en heb deze regio’s met eigen ogen kunnen zien. Aan de gehele noordkust, Negril en Kingston is het eigenlijk ‘business as usual’. Ik heb dus een weerbare bestemming gezien, die al enkele weken klaar is om toeristen te ontvangen. Overigens komt er zeer goed nieuws uit de South Coast. Belangrijke hotels, zoals het iconische Jakes Hotel (al sinds 18 december), Lashings en Bluefield Villas, zijn weer open. Bezienswaardigheden als de YS Falls en de Pelican Bar (een bar midden op zee) ontvangen weer klanten en zo is er elke week weer wat positiefs te vertellen.’

De orkaan iets meer in detail, vier maanden later
‘Orkaan Melissa was van de zwaarste categorie, volgens sommigen de ergste ooit, met gemiddelde snelheden van rond de 300 kilometer per uur. Het is 37 jaar geleden dat een orkaan van deze kracht voorbijkwam. Melissa kwam aan land in het dunbevolkte zuidwestelijke deel van Jamaica (South Coast) bij de historische stad Black River en de iets noordelijk gelegen dorpen White House, Belmont en Bluefields. Na een route dwars over het eiland verliet Melissa het eiland aan de noordzijde, iets oostelijk van Montego Bay. De schade aan de South Coast was enorm. Dorpen, steden en bezienswaardigheden lagen plat en wegen waren onbegaanbaar. In de eerste weken na de komst van Melissa was de tropisch groene omgeving bruin en waren de bomen kaal. Gelukkig herstelt de natuur enorm snel en begint het overal weer in 50 tinten groen te worden, net zoals eigenlijk al op de rest van het eiland. De rest van het land (het eiland is groot: 233 kilometer bij 83 kilometer) heeft last gehad van een stormkracht zoals wij dat ook in Europa kennen en daar is bijna niets meer van te zien.’

Hoe heeft de orkaan de hotelcapaciteit, excursieaanbieders en infrastructuur beïnvloed, en wat betekent dit concreet voor reizen in het komende winter- en zomerseizoen?
‘Een orkaan met deze kracht heeft vanzelfsprekend een grote impact op het eiland. De meeste hotels die in de Nederlandse en Belgische markt worden aangeboden, zijn open en ontvangen weer klanten. Met name in Montego Bay zijn wat grotere hotels (die niet in onze markten worden aangeboden) nog steeds gesloten. Het management daarvan heeft besloten om de geplande renovaties en aanpassingen naar voren te schuiven. Kleinschalige hotels in Negril waren al binnen twee à drie weken open en het is daar heerlijk toeven. Toerisme in de winterperiode is enorm belangrijk voor de economie van Jamaica en dat heeft absoluut een knauw gekregen. Gezien de stand van zaken zie ik geen reden waarom toeristen terughoudend zouden zijn om nu al, dus last minute, naar Jamaica te gaan. Jamaica heeft juist nu de toeristen hard nodig voor het herstel van het land, toeristen die geld uitgeven in lokale bars, restaurants en lokale winkels.’

Merk je eventuele terughoudendheid bij touroperators of airlines?
‘Nu drie maanden later zeker niet meer. TUI, als belangrijkste partner, vliegt alweer sinds begin december en de meeste hotels in hun aanbod zijn open. Overigens vliegen alle Europese luchtvaartmaatschappijen (TUI, Condor, Edelweiss, Neos, British Airways en Virgin Atlantic) weer en zijn er nauwelijks aanpassingen in de schema’s. De grote Europese touroperators hebben de zaken weer opgeschaald naar het niveau van voor Melissa. Belangrijk is om zichtbaar te blijven bij touroperators, reisagenten en klanten. Het is een opbouw van vertrouwen en het wegnemen van onzekerheid. Dat doen wij door extra samenwerking met touroperators, het reisprogramma RonReizen op TV en Videoland en onze aanwezigheid op het Vakantie Festival. Verder door het geven van duidelijke en eerlijke informatie.’

Waar ligt de toeristische focus van Jamaica voor 2026?
‘Sowieso zal het gaan om het opbouwen van vertrouwen om naar Jamaica te reizen. Jamaica is back, wij zijn open, wat houdt jou en je klanten tegen om naar Jamaica te reizen en hoe kan JTB de reisagent ondersteunen om de klant te overtuigen naar het reggae-eiland af te reizen? Met een rechtstreekse vlucht per week naar Jamaica blijft de Nederlandse markt qua aantallen beperkt. Maar toch is de gemiddelde invloed van de Nederlandse toeristen groot. Als avonturier en ontdekker gaat de Nederlandse toerist eropuit, maakt verschillende excursies, huurt een auto en geeft geld uit op de lokale markt, in de lokale bars en restaurants, et cetera. Dat helpt enorm.’

Welke nieuwe hotels, resorts of renovaties staan gepland?
‘Verschillende grote hotelketens hebben renovaties naar voren getrokken. Daarbij horen de Royalton-hotels, de Hyatt-hotels, Secrets Hotels en enkele hotels van Sandals en Bahia Principe. Op dit moment wordt verder hard gewerkt aan de opening van het Hard Rock Hotel bij Montego Bay.’

Zijn er toeristische regio’s, routes of experiences die Jamaica actiever onder de aandacht wil brengen?
‘Zeker, dat zijn de regio’s Port Antonio, de Blue Mountains, Kingston en natuurlijk de getroffen regio South Coast. Met een rondreis per auto van twee weken bezoek je ook Montego Bay, Ocho Rios en Negril. Dan is het perfecte bezoek compleet en wil je er zeker weten nog een keer terugkomen.’

Hoe ontwikkelt het aanbod buiten ‘sun & beach’ zich, bijvoorbeeld op het gebied van cultuur, gastronomie, natuur, sport en wellness?
‘Heel goed, we leggen ook al jarenlang de nadruk op het ‘andere’ Jamaica. Het echte Jamaica is buiten het hotel: op straat, op de lokale markten, bij culturele en muzikale evenementen. Maar ook in onze natuurlijke regio’s en bij het heerlijke lokale eten. Met 175 officiële bezienswaardigheden is er zo veel te zien, te beleven en te proeven. Nederlanders doen dat graag vanuit het hotel of maken een rondreis.’

De sterkste verkoopargumenten voor Jamaica, volgens Hans van Wamel:
- Het is een compacte tropische bestemming met 50 tinten groene bergen en heuvels en 50 tinten blauwe rivieren, watervallen, lagunes, baaien en de Caribische Zee.
- Het is een Caribisch-Afrikaanse bestemming met een sterke cultuur, muziekgenres, en de Maroons- en Rastafari-cultuur.
- Het eiland heeft de mooiste stranden en baaien.
- Er is een divers aanbod aan hotels en andere accommodatievormen.
- Jamaica is een Virtuoso-eiland met een groot aantal luxe boetiekhotels voor de luxere vakantieganger. Hotels met illustere namen als Golden Eye (James Bond-hotel), Round Hill, GeeJam, Jamaica Inn en nog veel meer. Enkele Nederlandse luxe touroperators bieden dat aan.
- Het grootste gevaar van Jamaica is dat je er aan verknocht raakt.

Inge de Boer verhuisde in 2012 voor een jaar naar Milaan. Het wonen in deze Noord-Italiaanse stad beviel haar zo goed, dat ze besloot te blijven. Nu werkt ze onder de naam Milaan met Local als tourleader, schreef een reisgids over Milaan en één over het Comomeer en maakt toeristen en professionals wegwijs in Milaan en omgeving.

Foto's: Roy Bisschops - ZEROPXL

Hoe heeft de Expo 2015 de stad Milaan blijvend veranderd?
‘Mijn man en ik, beiden opgeleid als architect, besloten in 2012 een jaar naar het buitenland te gaan. De keuze viel op Milaan omdat we de goede hoop hadden dat de Expo Milano 2015, de Wereldtentoonstelling, de kans op werk zou vergroten. In de jaren in aanloop naar het evenement heeft de stad grote stappen genomen: twee moderne wijken werden gerealiseerd (het bekende Bosco Verticale is een van de iconen van deze periode), een nieuwe metrolijn werd versneld aangelegd, de eerste milieuzone werd geactiveerd en aandacht voor duurzamere mobiliteit werd steeds belangrijker. Ook de marketing, die als doel had om Milaan op de kaart te krijgen als bestemming voor een weekend of langer, begon te werken en vruchten af te werpen. Lang was Milaan alleen een bestemming om te gaan winkelen, inmiddels weten steeds meer mensen dat Milaan een uitgebreid aanbod aan musea heeft, heel centraal is gelegen (en dus ook een ideaal vertrekpunt is voor een bezoek aan andere delen van Noord-Italië) en groot, maar toch ook compact is. Inmiddels is het toerisme op zo’n niveau dat men, zeker in bepaalde periodes in het jaar, moet gaan nadenken over het verspreiden van de toeristen over de stad.’

Wat is het grootste misverstand dat mensen over Milaan hebben?
‘Veel mensen denken dat Milaan niet meer te bieden heeft dan de Dom, de Galleria en een groot aanbod aan winkels. Of dat het een grauwe, vieze stad is. Milaan is niet de makkelijkste stad om te ontdekken. Ik raad iedereen ook aan om je op de een of andere manier voor te bereiden op je bezoek. Koop een reisgids, boek een tour of speel een stadsspel om zo in ieder geval wat meer achtergrondverhalen van de stad te leren kennen. Er zijn diverse wijken in de stad die niet bekend zijn, maar wel de moeite van een bezoek waard zijn.’

Voor welk type reiziger is de stad ideaal?
‘Milaan kan door iedereen bezocht worden. Ten eerste is de stad heel goed per trein bereikbaar. Goed om te weten voor de reiziger die het vliegtuig wil vermijden en een lange autorit niet prettig vindt. Kom je met jonge kinderen, dan wissel je een bezoek aan het centrum af met een bezoek aan de minder bekende wijken, waar ze kunnen spelen in een van de vele parken of op de speeltuinen. Met tieners zorg je dat er wat tijd wordt ingepland om te winkelen, of breng je een bezoek aan het bekende stadion San Siro. Wie graag musea wil bezoeken, kan kiezen tussen moderne kunst, musea met aandacht voor kunst uit de renaissance of een aantal musea waarin het design in de spotlight staat. En houd je van natuur? Combineer dan je een bezoek aan Milaan met een week aan bijvoorbeeld het Comomeer of de Oltrepò Pavese.’

Hoe fietsvriendelijk is Milaan?
‘Mijn man en ik kochten op onze eerste dag in Milaan een fiets: de stad is plat, vrij compact en het klimaat is geschikt om er in te fietsen. Hoewel we toen voor gek werden verklaard, zijn er steeds meer Milanezen die begrijpen dat de fiets een van de meest efficiënte vervoermiddelen is in deze stad. Dat wil echter niet zeggen dat het makkelijk is om hier te fietsen. Er zijn, mede dankzij de coronapandemie, steeds meer fietspaden gekomen, maar voor vele automobilisten zijn dit ideale parkeerplekken voor het doen van een snelle boodschap. De auto is voor velen nog heilig en automobilisten voelen zich vaak superieur aan de fietsers. Wanneer je een kruising oversteekt, moet je als fietser dus altijd controleren of een afslaande auto je wel heeft gezien of voorrang geeft. Voor de fietstours die ik samen met een lokale partner organiseer, hebben we dan ook een route uitgestippeld waarbij we zoveel mogelijk op fietspaden fietsen en door parken, om zo te zorgen dat de fietsers een prettige ervaring hebben en vooral van de stad kunnen genieten.’

Welke wijk is op dit moment de ‘place to be’?
‘Milaan heeft het geluk dat het meerdere interessante hotspots heeft. Naast Isola, Porta Romana en Porta Venezia is de wijk NoLo misschien wel de minst bekende. Het is een wijk die nog niet zo lang in opkomst is, maar zeker op het gebied van horeca veel te bieden heeft. Verwacht geen sterrenrestaurants, maar een diversiteit aan bars, pasticcerie voor een goed ontbijt, restaurants met Italiaanse, maar ook exotischere menukaarten, enoteca’s en een aantal boekhandels. Het zal niet iedereen aanspreken om hierheen te gaan, maar voor een jonger publiek is dit zeker de moeite waard.’

Wat mag een bezoeker absoluut niet overslaan?
‘Als je houdt van architectuur en moderne kunst, raad ik aan naar de Fondazione Prada te gaan. Deze voormalige distilleerderij werd gerenoveerd en gebouwd door het Nederlandse architectenbureau OMA, onder leiding van Rem Koolhaas. Wat mij betreft is alleen het gebouw al een bezoek waard. In hallen en de toren zijn deels permanente tentoonstellingen van moderne kunst te bewonderen, deels wisselende exposities. Veel bezoekers willen Het Laatste Avondmaal van Da Vinci bewonderen, maar aangezien het lastig is om daarvoor tickets te bemachtigen, raad ik aan twee alternatieven te overwegen: een bezoek aan de Pinacoteca Brera (inclusief de nieuwe toevoeging van Palazzo Citterio) en/of aan de Pinacoteca Ambrosiana. Beide musea hebben werken van Italiaanse grootmeesters als Tiziano, Caravaggio en Mantegna. In de bibliotheek van de Ambrosiana is daarnaast ook een permanente collectie van schetsen van Da Vinci te bewonderen. Een unieke kans om het werk van de van oorsprong Toscaanse genie van dichtbij te zien. Meng je verder ook gewoon in het Milanese leven. Wandel door de straten en bestel in een bar die je aanspreekt een koffie of aperitivo en laat je opnemen in het leven van de Milanezen.’

Wat is jouw belangrijkste advies aan reisagenten die een unieke stedentrip samenstellen?
‘Laat ruimte in het programma. Om een stad echt te beleven, moet je ook de kans hebben om spontaan ergens naar binnen te wandelen, te vertragen omdat je op een fijne plek zit waar je nog een extra drankje wilt bestellen en de mogelijkheid hebben om gewoon even door die straat die je zo aanspreekt te slenteren.’

Hoe ziet jouw ideale vrije dag in de stad eruit?
‘De dag start met een rustig ontbijt bij een van de vele zaken waar je heerlijke brioches kunt eten. Daarna fiets ik verder naar een museum. Als de kinderen meegaan, wordt het mogelijk een designmuseum of het museum voor natuurwetenschappen. Zonder hen ga ik wat meer de diepte in en bijvoorbeeld naar de Fondazione Rovati. De lunch is eenvoudig, want aan het einde van de middag drinken we met vrienden een aperitivo. In de winter doen we dat thuis, in de zomer het liefst op een locatie met buitenruimte waar ook de kinderen zich kunnen vermaken.’

Dit interview komt uit Travelpro I van dit 2026. Het volledige magazine lees je hieronder.

Het Europees Parlement trekt een duidelijke lijn in het debat over de herziening van de Europese regels voor vliegtuigpassagiers. De boodschap uit Straatsburg: bestaande rechten moeten niet worden afgezwakt, maar juist overeind blijven, met extra waarborgen zoals gratis handbagage en eenvoudiger claimprocedures.

Walter Schut, adjunct-directeur van de ANVR, volgt het dossier van dichtbij en ziet de politieke reflex: opkomen voor de consument. Hij plaatst er meteen een kanttekening bij. ‘Je kunt consumentenrechten tot in het absurde willen verbeteren, maar de vraag is: wordt de consument daar daadwerkelijk beter van?’
Volgens Schut ligt de echte afweging niet tussen meer of minder rechten, maar tussen rechten die in de praktijk werken en regels die vooral tot hogere kosten en meer gedoe leiden.

Compensatie bij vertraging: drie uur is niet automatisch beter

Een van de heetste hangijzers is het recht op compensatie bij vluchtvertraging. Het Europees Parlement wil vasthouden aan de huidige drempel: compensatie vanaf drie uur vertraging. En de compensatiebedragen moeten ook op het bestaande niveau blijven: tussen 300 en 600 euro,  afhankelijk van de afstand.

Dat botst met het standpunt van de lidstaten in de Europese Raad, die in juni 2025 een andere koers uitzette: compensatie pas vanaf vier uur voor vluchten tot 3.500 kilometer (300 euro, vaak binnen de EU) en vanaf zes uur voor langere afstanden (500 euro).

(Foto Shutterstock)

Schut begrijpt waarom het Europees Parlement de drie-uursgrens als rode lijn neerzet, maar hij waarschuwt voor onbedoelde effecten. Als een luchtvaartmaatschappij bij drie uur vertraging al richting compensatiekosten schuift, kan het, cynisch gezegd, financieel aantrekkelijker worden om een vlucht te annuleren dan om hem alsnog met vertraging uit te voeren. En dat is niet per se in het belang van de reiziger.

‘Misschien is een uurtje langer wachten, mét de zekerheid dat je alsnog vertrekt, in de praktijk wel beter’, vat Schut samen. Zijn punt: een later compensatiemoment (dus vier in plaats van drie uur, red) kan de prikkel vergroten om de operatie te redden in plaats van de stekker eruit te trekken.

Tegelijkertijd benadrukt hij dat ook airlines vertraging niet leuk vinden: vertraging kost maatschappijen zelf ook geld en reputatie. Het debat gaat volgens hem dus minder over goede of kwade wil, en meer over hoe je de regels zo inricht dat ze zowel rechtvaardig als uitvoerbaar zijn.

Handbagage: Europees idee botst met cabine-realiteit

Het tweede grote onderwerp is de handbagage. Het Europees Parlement wil vastleggen dat passagiers gratis één persoonlijk item (handtas, rugzak of laptop) én één klein stuk handbagage mogen meenemen, met een totale omvang van maximaal 100 centimeter (lengte + breedte + hoogte) en een gewicht van 7 kilo.

Schut fronst vooral bij de praktische aansluiting van deze plannen op hoe airlines inmiddels werken. In de markt is de trend juist: een kleinere gratis tas die onder de stoel past, en alleen wie extra betaalt mag een rolkoffertje meenemen dat in de bovenbak past, hetgeen vaak is gekoppeld aan priority boarding.
Dat model is niet alleen een verdienmodel, zegt Schut, maar ook een manier om het instapproces en de cabine-indeling beheersbaar te houden.

(Foto Shutterstock).

Schut wijst op een simpel feit dat elke frequente vlieger herkent: als 180 passagiers met een klassieke rolkoffer komen aanzetten, passen die simpelweg niet allemaal in de overhead bins. Het gevolg: gedoe bij de gate, koffers die alsnog het ruim in moeten, en vertrekvertraging die niets met het weer of techniek te maken heeft. Volgens Schut leveren strengere regels voor (gratis) onder-de-stoel-koffertjes juist minder chaos op. Het voorstel van het Europees Parlement kan, afhankelijk van hoe het uiteindelijk wordt vormgegeven, juist weer nieuwe frictie veroorzaken.

Daar komt nog iets bij: de 7 kilo-limiet. Of samengevat: handbagage die groter mag zijn,  maar minder mag wegen, is voor de reiziger niet automatisch winst. Bovendien verwacht Schut een bijeffect waar de kofferbranche blij van wordt: nieuwe Europese minimumnormen kunnen betekenen dat veel reizigers weer een ander formaat moeten aanschaffen.

Hieronder een overzicht van de huidige minimale hoeveelheid handbagage die altijd bij elke vlucht mag worden meegenomen zonder extra kosten (samenstelling Walter Schut)

Het voorstel van het EU-parlement is: minimaal 100 centimeter, maximaal 7 kilo.

Gratis naast je kind

Een punt waar Schut wél begripvol over is: de regel dat begeleidende volwassenen zonder extra kosten naast kinderen onder de 14 jaar mogen zitten, en ook begeleiders van reizigers met verminderde mobiliteit.
Hij noemt het een typisch voorbeeld van wetgeving die ontstaat doordat sommige airlines te hard sturen op bijbetalen. Als gezinnen structureel uit elkaar worden geplaatst om stoelkeuze te verkopen, lok je dit soort regels ook uit, aldus Schut. ‘Tenzij deze passagiers drie uur voor vertrek inchecken, dan zijn die stoelen gewoonweg niet meer beschikbaar.’

Wat gebeurt er nu?
Belangrijk voor de praktijk: dit is nog niet definitief. Het Europees Parlement heeft zijn positie vastgesteld, maar die moet nu worden uitonderhandeld met de Europese Raad, waarin de Europese lidstaten zijn vertegenwoordigd. Dat traject kan maanden duren en eindigt doorgaans in een compromis dat vervolgens weer door het Parlement moet.

Schut verwacht een stevige lobby vanuit alle hoeken. Brancheorganisaties worden volgens hem wel gehoord, maar te weinig, omdat de politieke focus sterk ligt op consumentenrechten en minder op wat de regels betekenen voor de keten, inclusief reisagenten en touroperators.

Zijn kernboodschap is uiteindelijk nuchter: betere rechten voor consumenten klinken altijd goed in een persbericht, maar de reiziger betaalt ze meestal via de ticketprijs, én via de praktische gevolgen op de luchthaven. Schut: ‘Het moet niet alleen rechtvaardig zijn, het moet ook werken.’

Samenvatting
Het Europees Parlement wil de bestaande rechten van vliegtuigpassagiers behouden en versterken en verzet zich tegen plannen van EU-lidstaten om die rechten af te zwakken. Dat is het standpunt dat het Parlement in januari met grote meerderheid heeft vastgesteld.

Compensatie bij vertraging
De drempel blijft drie uur. Passagiers behouden het recht op compensatie bij een vertraging van meer dan drie uur. Dit is een belangrijk verschil met het voorstel van de lidstaten, die compensatie pas willen laten ingaan na vier tot zes uur, afhankelijk van de vliegafstand.

Compensatiebedragen blijven gelijk:
300 tot 600 euro, afhankelijk van de afstand van de vlucht.
Het Europees Parlement verzet zich tegen een verlaging van deze bedragen.

Luchtvaartmaatschappijen hoeven alleen géén compensatie te betalen bij buitengewone omstandigheden (zoals extreem weer, oorlog of natuurrampen). Het Europees Parlement wil een duidelijke en volledige lijst van deze uitzonderingen.

Daarnaast
Passagiers houden recht op verzorging bij vertraging, zoals eten, drinken en zo nodig een hotelovernachting (maximaal drie nachten).

Handbagage
Het Europees Parlement wil vastleggen dat passagiers zonder extra kosten mogen meenemen:
-één persoonlijk item (bijvoorbeeld handtas, rugzak of laptoptas), én
-één klein stuk handbagage tot 100 centimeter totaal (l+b+h) en maximaal zeven kilo.

Hiermee wil het Europees Parlement een einde maken aan onduidelijke of wisselende handbagageregels en extra kosten bij lowcost- en lijnvluchten.

Snellere afhandeling van claims
Luchtvaartmaatschappijen moeten passagiers bij vertraging of annulering binnen 48 uur een vooraf ingevuld compensatie- of terugbetalingsformulier sturen.

Reizigers krijgen een jaar de tijd om hun claim in te dienen.
Doel: claims eenvoudiger maken en afhankelijkheid van claimbureaus verminderen.

Overig
Er komen geen extra kosten voor volwassenen die kinderen onder de 14 jaar begeleiden, en voor begeleiders van passagiers met een beperkte mobiliteit.

Passagiers mogen blijven kiezen tussen digitale of papieren instapkaarten.

Of je nu regelmatig reist of af en toe op avontuur gaat, ontspannen vertrekken is belangrijk voor een goede reiservaring. Toch levert reizen vaak stress op: van het inpakken tot het parkeren van je auto. Gelukkig zijn er handige tips en kleine aanpassingen die het verschil kunnen maken. Zo begint jouw vakantie of zakenreis direct met een rustig gevoel. Denk bijvoorbeeld aan parkeren Schiphol waar je vooraf je plek regelt, zonder stress en haast. In dit artikel denken we nog verder en helpen we je om voortaan volledig stressvrij te reizen. 

Kies je vertrekmoment bewust

Een van de factoren die stress veroorzaken tijdens reizen is haast. Veel stress is te voorkomen door slim met je vertrektijd om te gaan. Probeer buiten de spitsuren te reizen om files en drukte te vermijden, zowel op de weg als op luchthavens en stations. Dit geeft je meer tijd om eventuele kleine tegenslagen op te vangen, zoals vertragingen of onverwachte wachtrijen bij het inchecken.

Controleer altijd ruim vooraf de verkeersinformatie en eventuele wijzigingen in het openbaar vervoer. Apps kunnen je helpen om actuele vertrektijden te zien en alternatieven te zoeken. Door een flexibele planning kun je vroeg vertrekken en kom je minder snel voor verrassingen te staan. Zo houd jij overzicht en rust tijdens de reis.

Pak efficiënt in en bereid je goed voor

Inpakken levert vaak de meeste stress op, zeker als je niet goed weet wat je mee moet nemen. Maak van tevoren een duidelijke paklijst en begin ruim op tijd met inpakken. Zo voorkom je last-minute stress en vergeet je niets essentieels. Kies voor multifunctionele kleding en compacte reisaccessoires; die nemen minder ruimte in en maken het inpakken eenvoudiger.

Denk na over de spullen die je echt nodig hebt per bestemming. Reis je met alleen handbagage, dan is het extra belangrijk om te letten op de hoeveelheden vloeistoffen die meegenomen mogen worden, documenten en tickets. Zet belangrijke papieren en bagage op een vaste plek, zodat je ze makkelijk kunt terugvinden. Op deze manier ga je georganiseerd en zonder zorgen op pad.

Maak gebruik van slimme services

Naast goed voorbereiden en plannen maken, kunnen slimme diensten stress verminderen. Er zijn verschillende voorzieningen waar je gebruik van kunt maken om het reizen eenvoudiger te maken. Reserveer vooraf online je parkeerplaats, zodat je direct kunt doorrijden naar je gate zonder te zoeken naar een vrije plek. Ook snelle bagagediensten en digitale boardingpassen besparen veel tijd op de luchthaven.

Vergeet niet om gebruik te maken van de opties die jouw persoonlijke reis comfortabeler maken. Denk aan het kiezen van een fijne zitplaats in het vliegtuig, trein of bus, en het reserveren van een rustige wachtruimte als je extra vroeg vertrekt. Services als reisassistenties voor mensen die hulp nodig hebben bij overstappen zijn er ook, en zorgen voor meer gemak tijdens de reis.

Kleine gewoontes, groot verschil

Kleine keuzes dragen bij aan een ontspannen reis. Wikkel bijvoorbeeld kabeltjes vooraf op en bewaar kleine spullen in een apart zakje, zo raak je niets kwijt. Een flesje water en snacks in je tas betekent dat je niet afhankelijk bent van winkels onderweg en altijd iets bij de hand hebt. Ook het downloaden van entertainment of routes in offline-modus voorkomt onnodige stress als het wifi-signaal wegvalt.

Tot slot: laat voldoende tijd tussen overstappen. Haast je niet onnodig; met wat extra tijd kun je rustig je weg zoeken, genieten van een koffiepauze en de lokale sfeer proeven. Door deze kleine gewoonten te integreren in je voorbereiding maak je van reizen geen bron van zorg, maar een ervaring om ontspannen aan te beginnen.

Met een door Schiphol aan haar partners aangekondigde vluchtreductie van maar liefst 70% voor morgen (woensdag 7 januari) staat de luchtvaart en Nederlandse reisbranche voor een grote logistieke uitdaging.

Zware sneeuwval en ijzel leggen de luchthaven al dagen lam. Dit heeft directe gevolgen voor de tienduizenden reizigers die morgen van, naar of via Amsterdam zouden vliegen. Travelpro is in het bezit van de NOTAM (Notice to Air Missions), het officiële bericht dat vanmiddag naar aviation partners is verstuurd. De inhoud laat aan duidelijkheid niets te wensen over: operators worden dringend verzocht om tussen 05:00 en 22:00 UTC hun vluchtschema rigoureus in te perken. Ondertussen vullen de landelijke media hun pagina's al dagen met verhalen van klagende reizigers en informeren hen hoe zij meer kunen krijgen dan een gratis drankje...

Reageren? Mail redactie@travelpro.nl.

Verzoek of bevel?

In de NOTAM wordt gesproken over een 'verzoek' (requested) aan maatschappijen om hun vluchten tussen 06:00 uur en 23:00 uur Nederlandse tijd (05:00 - 22:00 UTC) met 70% in te perken. Hoewel de term beleefd is, is de uitvoering voor airlines in de praktijk verplicht. Schiphol en de Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) bepalen namelijk hoeveel 'slots' er per uur beschikbaar zijn op basis van de veilige baancapaciteit. Als de capaciteit met 70% wordt teruggebracht, worden de start- en landingsrechten simpelweg ingetrokken. Een airline die weigert te schrappen, krijgt simpelweg geen toestemming om de motoren te starten of te landen. Maatschappijen hebben dus geen keuze; ze moeten hun operatie met de botte bijl saneren om te voorkomen dat het vliegverkeer boven Nederland volledig vastloopt.

KLM – Operatie ernstig verstoord
KLM meldt dat zij passagiers momenteel niet kunnen bieden wat zij mogen verwachten. In veel gevallen wordt een alternatieve vlucht pas dagen later aangeboden. Een extra complicerende factor is de de-icing: de voorraad vloeistof (glycol) is kritiek laag door stagnerende toelevering uit Duitsland. KLM zet momenteel eigen wagens in om vloeistof over de grens op te halen om de 25 de-icing wagens op Schiphol continu inzetbaar te houden. Blijf op de hoogte van het KLM-nieuws via de updates op de website.

Impact op de reizigersstroom

Op een normale dag verwerkt Schiphol gemiddeld 1.200 vluchten en tussen de 150.000 en 180.000 passagiers. Een reductie van 70% betekent dat ruimschoots meer dan 100.000 mensen morgen niet op hun geplande bestemming zullen aankomen. De chaos van morgen komt bovendien bovenop een week die al extreem zwaar was. In de eerste vijf dagen van 2026 kende Schiphol namelijk al evenveel annuleringen als in de eerste vier maanden van het jaar daarvoor.

Toegevoegde waarde pakketreis

Frank Radstake, directeur van de ANVR, vertelt in gesprek met Travelpro dat er sprake is van een 'ongelooflijk vervelende situatie'. Achter de schermen wordt er 'kneiterhard gewerkt' om de enorme puzzel van omboekingen en noodzakelijke verlengingen op te lossen. Maar waar reisbedrijven in het geval van de extra kosten die werden gemaakt rondom de situatie op Curacao en in Venezuela konden terugvallen op het Calamiteitenfonds, is dat in het geval van de annuleringen door winters weer niet mogelijk. Volgens Radstake laat deze crisis echter ook onmiskenbaar de kracht van de georganiseerde reiswereld zien. 'Juist nu bewijst de pakketreis zijn waarde; klanten worden volledig ontzorgd, terwijl reizigers die alles zelf hebben losgeboekt het nu ook echt zelf moeten uitzoeken', aldus de ANVR-directeur.

Voor velen in de sector is het een frustrerende realiteit dat er harder wordt gewerkt dan ooit, maar er feitelijk niets wordt verdiend aan de extra handelingen. 'Wat er door de winterse omstandigheden gebeurt, is dé definitie van overmacht. Hoewel reisorganisaties juridisch gezien verantwoordelijk zijn voor de uitvoering en bijstand, is dit maatwerk puur onbetaald extra werk', stelt Radstake. Hoewel reisbedrijven in theorie extra servicekosten mogen rekenen, heeft de klant die een pakketreis heeft geboekt daarmee ook betaald voor de service die na de boeking nodig is. Radstake benadrukt dat de sector hier laat zien waar hij goed in is: maatwerk leveren en problemen oplossen, ook al drukken de kosten zwaar op de ondernemers in de keten.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Transavia – Boek zoveel mogelijk zelf om
Transavia waarschuwt dat het winterweer de vluchtschema's volledig overhoop gooit. De maatschappij verzoekt reizigers wiens vlucht geannuleerd is om niet te bellen, maar zoveel mogelijk zelf online een nieuwe vlucht te boeken via de website. De extra kosten hiervoor kunnen achteraf worden teruggevraagd. Passagiers die geen bericht hebben ontvangen, kunnen er vooralsnog vanuit gaan dat hun vlucht doorgaat. Blijf op de hoogte van het Transavia-nieuws via de updates op de website.

Overmacht

Juridisch gezien is er sprake van overmacht. Hoewel dit betekent dat maatschappijen geen financiële compensatie hoeven uit te keren, blijft de zorgplicht onverminderd van kracht. Passagiers hebben recht op eten, drinken en indien nodig een hotelovernachting inclusief vervoer. Zijn reisorganisatoren verzekerd voor deze calamiteit? Sneeuwval en ijzel in Nederland worden aangemerkt als een operationeel risico en niet als een calamiteit op de bestemming. Voor pakketreisorganisatoren betekent dit dat zij de volledige verantwoordelijkheid dragen voor de uitvoering van de reis. Kan de reis niet worden aangeboden? Dan moet de organisator een alternatief bieden of de volledige reissom restitueren. Bij een capaciteitsreductie van 70% is de kans op een succesvolle omboeking minimaal, wat betekent dat veel reizen geannuleerd moeten worden zonder dat de organisator deze schade ergens kan verhalen.

EUclaim: geen compensatie, wel zorgplicht
Expertisebureau EUclaim bevestigt dat luchtvaartmaatschappijen geen vaste compensatiebedragen (€250 - €600) hoeven te betalen, omdat extreem weer onder 'buitengewone omstandigheden' valt. Wel benadrukken zij dat de zorgplicht volledig blijft gelden. Passagiers die zelf kosten maken voor eten, drinken of een hotel omdat de airline dit niet tijdig aanbiedt, wordt geadviseerd alle bonnetjes goed te bewaren voor latere declaratie. Lees hier de blog die EUclaim schreef over het winterse weer.

De 'genadeklap'

De werkelijke genadeklap in de berichtgeving is de waarschuwing dat de ground handling mogelijk wordt gestaakt. Dit houdt in dat zelfs als een toestel technisch zou kunnen landen, er geen personeel is om koffers te lossen of vliegtuigen ijsvrij te spuiten. De veiligheid van het platformpersoneel is bij de verwachte ijzel simpelweg niet te garanderen, wat de gehele luchthaven verlamt.

Proactieve communicatie

Voor de reisprofessional draait de komende 24 uur om proactieve communicatie en verwachtingsmanagement. Het is cruciaal om de trade-kanalen nauwlettend in de gaten te houden voor speciale waivers en te voorkomen dat klanten onnodig naar de luchthaven vertrekken. Een goed gedocumenteerd dossier van alle handelingen is tot slot essentieel voor de uiteindelijke financiële afwikkeling. De komende dag zal een ultieme test zijn voor de veerkracht van de Nederlandse reisbranche.