Een reis naar de Sahara is een ervaring die moeilijk in woorden te vangen is: van verlaten filmdecors tot fossielen van miljoenen jaren oud, van sprookjesachtige oases tot een sterrenhemel die je in Nederland nooit ziet. Tijdens Sterre’s reis door Marokko ontdekte ze hoe veelzijdig en verrassend de woestijn kan zijn; een wereld die in niets lijkt op de drukte van Casablanca of Marrakesh. Een verslag. 

Door Sterre van de Giessen

De vlucht naar Casablanca duurt drieënhalf uur, waarna we overstappen op een klein toestel richting Errachidia. Vanaf daar rijden we naar het Kasbah Xaluca Maadid & Spa Hotel. Het is ongeveer 1.00 uur ’s nachts als ik in mijn hotelkamer aankom. De kamer is prachtig en groot. Op de bijzettafel staat een heerlijk diner voor me klaar: rijst, maïs, gegrilde kip, wat groente en Marokkaanse koekjes. Als ik uiteindelijk in bed lig, valt me pas op hoe mooi de kamer is ingericht. Net als de rest van het hotel heeft het gekleurde ramen en is er overal aandacht voor details, zoals de houten deuren en de fossielen in de stenen wastafel.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

De volgende dag hebben we een drukke planning, dus ik vlieg mijn bed uit en ben er klaar voor. Met een terreinwagen en chauffeur rijden we de Sahara in. Zonder navigatie stuurt hij ons moeiteloos door het rotsachtige landschap. Zodra ik uitstap, slaat de hitte als een klap in mijn gezicht. De lucht is strakblauw maar verrassend niet benauwd. Onze gids vertelt dat hier films als The Mummy en Sahara zijn opgenomen. Het landschap oogt buitenaards: stille leegte, grillige rotsen, alsof mensen ze uit steen hebben gehouwen. In de verste verte is niets te zien of te horen, behalve het landschap en het geroezemoes van onze groep.

Fossielenjagers bij Merzane

Bij Merzane bewonderen we fossielen van 360 miljoen jaar oude zeeslakken en inktvissen. Terwijl we kijken, arriveren jonge verkopers op motoren en fietsen. Zonder aandringen leggen ze souvenirs neer, pratend en lachend met elkaar. De gids legt uit: ‘Mensen hier geloven in het lot. Of we kopen of niet, het gebeurt zoals het moet gebeuren.’ Naast de fossielen liggen ook allerlei soorten stenen in verschillende maten. Volgens de gids maken de dorpsbewoners daar meubels van, zoals de stenen wastafel die ik eerder in het hotel zag.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Dromedarissen en duinen

Onderweg naar onze lunchlocatie zien we dromedarissen staan. Ze knabbelen aan het gras dat hier en daar uit de grond steekt. Het is een prachtig gezicht en eigenlijk precies zoals ik me de woestijn voorafgaand aan de reis had voorgesteld. Langzaam verandert de stenen bodem in oranje zand. De chauffeur stuurt ons behendig door de duinen tot we de groene rand van een oase bereiken. Midden in de woestijn ligt Mines of M’lfis, een restaurant opgebouwd uit tenten en Perzische kleden. De geur van gekruid vlees komt ons al tegemoet. We eten en drinken heerlijk. Antoine Marthoz van communicatiebureau Insticom vertelt dat Marokko meer toeristen naar de woestijn wil trekken. "Toeristen gaan nu voornamelijk naar Marrakesh en Casablanca. Hoewel die plekken prachtig zijn, willen ze laten zien dat Marokko zoveel meer te bieden heeft. Veel mensen weten niet dat dit ook een optie is."

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Zonsondergang in stilte

We rijden verder naar onze slaapplek voor vannacht, maar eerst staat er nog één bijzondere stop op de planning: de zonsondergang. Met de auto kunnen we niet op het uitzichtpunt komen. We kunnen kiezen om op dromedarissen te rijden, maar ik besluit te wandelen. Het zand blijkt stevig onder onze voeten. Het uitzicht is prachtig: de zon verdwijnt langzaam achter de wolken, waardoor alleen de silhouetten van de dromedarissen tegen de oranje hemel zichtbaar zijn. Dat is adembenemend.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Slapen in de woestijn

We overnachten in tenten die meer weghebben van vakantiehuisjes: met tweepersoonsbed, zithoek, badkamer en zelfs airco. Het diner bestaat uit grote schalen couscous en tajine, waar we gezamenlijk van eten. Buiten drinken we wijn op poefjes en kijken we naar de sterrenhemel, die zonder lichtvervuiling feller straalt dan ooit. Als mijn ogen bijna dichtvallen, besluit ik naar bed te gaan. Morgen weer een nieuwe dag!

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Spookdorp van de mijnwerkers

De volgende ochtend bezoeken we de M'lfis-mijnen. Voor ons ligt een verlaten spookdorp waar ooit mijnwerkers woonden. De metersdiepe schachten, destijds enkel bereikbaar met een touw, ogen levensgevaarlijk. Rondom zitten verkopers met koffers vol fossielen en edelstenen. Er gaan geruchten dat de mijnen opnieuw worden geopend om kolen te winnen. We rijden verder naar Jbel Mdaouer - de ‘ronde berg’. Eeuwen geleden werden hier Portugese gevangenen vastgehouden. Nu resteert slechts een muurtje tegen de rotswand. De klim naar boven is steil, maar eenmaal op de top wachten champagne en Marokkaanse koekjes. Het uitzicht over de eindeloze leegte is indrukwekkend en sereen.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Erfoud: van stilte naar chaos

We zijn aangekomen in de stad Erfoud. Op straat heerst een chaos van tuktuks en gewone auto’s die rakelings langs elkaar scheuren, heel wat anders dan de stilte van de woestijn.

We lopen naar Dune Restaurant om te lunchen. Het eten is heerlijk: de medfouna is smaakvol en licht op de maag, en het vlees van de kebab meghdour is mals en goed gekruid. Wie op zoek is naar comfortfood, moet zeker eens de Marokkaanse keuken proberen.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Hamam-traktatie

Terug in het hotel trakteer ik mezelf op een hamam-behandeling: scrub, massage en totale ontspanning. Terwijl ik terugloop naar mijn kamer, barst er plotseling een regen- en zandstorm los. Zelfs de woestijn kent onstuimig weer. Als de lucht weer opklaart, genieten we van onze laatste avond samen. Onder de aangename avondtemperatuur drinken we wijn op het terras, praten we na en kijken naar de sterren. Zo sluiten we deze bijzondere reis door de Marokkaanse woestijn af.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Tip

De Marokkaanse woestijn is nog geen vanzelfsprekende bestemming voor Nederlandse reizigers, maar juist daardoor ligt er veel potentie. Vertel klanten dat ze in relatief korte reistijd in een totaal andere wereld terechtkomen; van luxe woestijntenten tot avontuurlijke jeep- en dromedaristochten. Benadruk dat de ervaring altijd gecombineerd kan worden met bekende steden als Marrakesh of Casablanca, maar dat juist de woestijn een uniek verkooppunt is: stilte, sterrenhemel en avontuur in één.

Deze reportage komt uit de oktober-editie van Travelpro, die je hieronder volledig gratis leest.

Toen Travelpro’s Dennis de Groot in Piraeus, de haven van Athene en de grootste passagiershaven van Europa, voor het eerst oog in oog kwam te staan met de EXPLORA I, merkte hij het direct: dit schip is anders. Kleinschaliger dan het gemiddelde cruiseschip, maar allesbehalve beperkt in mogelijkheden. Hij vertelt. 

De EXPLORA I, het eerste schip van Explora Journeys vaart sinds juli 2023 en heeft een duidelijke missie: rust, ruimte en een diepe verbondenheid met de zee bieden. De slogan 'Ocean State of Mind' is meer dan een marketingterm, het is voelbaar op elk dek.

Eerste indruk: jong, fris en ruim

Op het moment van inscheping is de EXPLORA I net twee jaar in de vaart. Toch lijkt het alsof het schip gisteren is gedoopt. Alles is tot in de puntjes onderhouden, de inrichting stijlvol, elegant en eigentijds. Er is veel ruimte, zowel in de zeer ruim opgezette suites als op de buiten- en binnenruimtes, en nergens heb je het gevoel met te veel mensen op één plek te zijn. De verhouding crew-gasten ligt hoog: één crewlid per 1,25 gasten. En met maximaal 922 gasten op een schip van 64.000 ton (248 meter lang), is dat goed te merken aan de persoonlijke aandacht aan boord.

Tijdens het inschepen worden we begeleid naar de voor ons op dat moment nog onbekende Journeys Lounge. We worden ontvangen met een glas champagne, niet verkeerd, en krijgen vervolgens een plek in de lounge toegewezen. Ondanks de vele gasten die die dag inschepen, worden we binnen enkele minuten opgehaald en krijgen we de keycards voor onze Grand Terrace Suite, met daarbij de instructie dat we ons moeten melden bij ons ‘Assembly Station’ op dek 4, het verzamelpunt bij calamiteiten. Dit is allemaal onderdeel van de inschepingsprocedures en wordt heel serieus genomen. Na het melden bij ons Assembly Station wordt verwacht dat we in onze suite de veiligheidsvideo bekijken en vervolgens een nummer bellen op de vaste telefoon om daarmee te bevestigen dat we alles hebben begrepen. Het zijn wat handelingen, maar het is goed dat dit gebeurt.

Maar dan: de Grand Terrace Suite. Een zee aan ruimte; no pun intended. Op het terras staat een ligbed en een tafel met twee stoelen en dan is er nog steeds veel ruimte over. De aankleding van de suite is persoonlijk en eigentijds, zonder te overdrijven. Je ziet aan alles dat er veel aandacht is besteed aan het interieur, met de gedachte om gasten zich meteen thuis te laten voelen. Ik heb meerdere schepen van verschillende rederijen mogen bezoeken, maar eerlijk is eerlijk: dit voelt wel echt als een thuis op zee. Ruim opgezet, alles tot in de puntjes verzorgd, niets op aan te merken.

Zorgvuldig gekozen havens

Onze route start in Athene en eindigt in Istanbul, met tussenstops op Mykonos, Patmos, Volos, Thessaloniki en Kavala. Een typisch kenmerk van Explora: er wordt zelden twee keer exact dezelfde route gevaren. Zo kunnen gasten weken achter elkaar aan boord blijven zonder in herhaling te vallen. Een slimme keuze, zeker voor klanten die op zoek zijn naar langere cruises zonder duplicatie van bestemmingen. De mix van havens is afwisselend: van het hippe Mykonos, het Ibiza van Griekenland, tot rustgevend Patmos, en van het levendige Thessaloniki tot het onbekendere maar verrassend charmante Kavala. Op Mykonos en Patmos wordt er getenderd, met kleine boten van en naar het schip en met het fantastische weer zeker geen straf. In de overige havens legt de EXPLORA I aan en kunnen gasten direct van boord. Vaak gebruikt Explora haar eigen reddingssloepen om gasten te vervoeren, maar tijdens onze cruise wordt er gebruikgemaakt van externe tenders, wat het dan wel weer net wat afwisselender maakt. 

Bijzondere toevoeging: bij het verlaten van de verschillende havens, start je de avond met een ‘Sailaway DJ rooftop sessie’ op het bovenste dek, vaak vergezeld door een saxofonist in een intieme setting bij ondergaande zon, een ervaring die zelfs de meest ervaren cruiser niet snel zal vergeten.  

Hand in hand

Aan boord draait alles om keuzevrijheid en rust. De sfeer is ongedwongen en luxe gaat hier hand in hand met comfort. Wie een cruise zoekt zonder verplicht gala, buffetten of geprogrammeerde drukte, zit hier goed. Dat merk je ook aan de dresscode. Niet te moeilijk: gewoon kleding die je normaal ook naar een terras of restaurant aantrekt. Op de dekken geldt een kledingvoorschrift dat ‘resort casual’ wordt genoemd. Kleding dus die je draagt als je van je kamer naar het zwembad loopt. Er waren overigens gasten die dit niet helemaal begrepen hadden en in bikini aan het ontbijt verschenen; deze werden gevraagd zich gepast te kleden. En dat siert Explora: als je regels opstelt, moet je ze ook naleven en dat gebeurt hier dus uitstekend. Nog een sterk punt is het entertainment. In de intieme setting van de Journeys Lounge vinden hoogwaardige muziekoptredens plaats in theatersetting. Geen grootschalige musicalshows hier, maar eerder een avond in een stijlvol muziekcafé met klasse. Tijdens onze reis wordt het programma aan elkaar gepraat door de entertainmentmanager in cabaretstijl; humoristisch en verrassend verfrissend. Dezelfde entertainmentmanager leest ook elke ochtend een soort Explora-journaal voor met de activiteiten van de dag, het weer en andere handige tips en mededelingen. Elke avond ontvangen gasten in hun suite een papieren versie van dit journaal voor de volgende dag, samen met een lokale krant. Een leuke toevoeging, helemaal in de Explora look & feel.

Smaakvol en divers

Op culinair gebied scoort de EXPLORA I hoog. Er zijn meerdere specialiteitenrestaurants aan boord, elk met een eigen signatuur. Gasten kunnen kiezen voor verfijnde Japanse gerechten in Sakura, klassieke Franse gastronomie in Fil Rouge, Mediterrane hoogstandjes in de Med Yacht Club of superieure vleesgerechten in Marble & Co., de steakhousevariant. Voor wie liever flexibiliteit wil, is er de Emporium Market Place, waar in open keukens vers gekookt wordt terwijl je toekijkt. Geen standaardbuffet, maar echt à la minute-bereiding. Naast de inbegrepen restaurants biedt Explora ook de mogelijkheid om te dineren in Anthology, een fine dining restaurant met beperkte capaciteit, waarbij een ongeëvenaard gastronomisch avontuur wordt samengesteld door de Head of Culinary Franck Garanger. Uiteraard is hierbij een wijnarrangement samengesteld door ervaren sommeliers, zodat de gerechten perfect worden aangevuld. Omdat er een meerprijs geldt voor deze ervaring, ligt het serviceniveau nóg hoger dan in de andere restaurants. Tijdens onze reis spraken we meerdere gasten en de reacties zijn unaniem: het eten is hier fenomenaal. Geen overdaad, maar verfijning. Het helpt dat veel producten lokaal worden ingekocht, afhankelijk van de havens.

Persoonlijke touch

Gastvrijheid zit de crew in het bloed. Binnen een dag weten veel medewerkers wie je bent en wat je voorkeuren zijn; of dat nu je favoriete drankje is of hoe je je koffie het liefst drinkt. Ook eventuele allergieën worden genoteerd en opgeslagen, zodat je dit niet telkens opnieuw hoeft aan te geven. Dat persoonlijke niveau van service maakt het verschil. Geen verplichte omgang, maar oprechte aandacht. Voor reisagenten is dit een belangrijk verkoopargument richting klanten die waarde hechten aan een persoonlijke beleving zonder stijfheid. Hier geen standaard ‘sir/madam’-behandeling, maar een warm welkom dat niet geforceerd aanvoelt. Ik vraag vervolgens aan anderen uit onze groep wat zij hun klanten zouden aanbevelen als unieke punten wanneer het om Explora gaat. “Het aanbod van accommodatievormen is al meer dan de moeite waard. Veel ruimte en je wordt hier niet in een bezemkast gestopt, zoals bij sommige andere rederijen wel eens het geval is,” zegt Walter Colijn, zelfstandig reisadviseur en specialist in cruisereizen bij Travel Counsellors. “De verrassende routes van A naar B in plaats van A naar A, en de afwisseling in bestemmingen per route, vinden mijn klanten erg verfrissend.” Joyce Fonteijn, directeur bij Kupers Reisinfo en Reisburo Schoenmaeckers, geeft aan: “Met name de vele verschillende nationaliteiten, de leeftijdsgroepen die passen bij een boutique schip, én de ingetogenheid. Maar bovendien de gezelligheid die in alles wordt uitgestraald.”

Rust én ruimte

Een ander onderscheidend punt is de rust aan boord, zelfs tijdens zeedagen. Er zijn vier zwembaden en vijf whirlpools verspreid over het schip. Het resultaat? Er is altijd plek. Ook de cabana’s en ligbedden blijven grotendeels beschikbaar, wat prettig is voor gasten die geen zin hebben in ‘handdoekje leggen’. Aan schaduwplekken ook geen gebrek. Veel gasten vinden dit belangrijk, en hier wordt naar geluisterd. Suzanne Kochen, Head of Sales Northern Europe bij Explora Journeys, licht toe: “Doordat Explora Journeys nog steeds een familiebedrijf is, wordt er echt naar de gasten geluisterd. Wanneer er dingen worden gemist en dit wordt aangegeven in de enquêtes, wordt dit vaak snel opgepakt en aangepast.”

De spa is een verhaal op zich. ‘Ocean Wellness’ wordt dit op de Explora genoemd, en die doet niet onder voor een luxe wellnessresort op het vasteland. Gasten kunnen kiezen uit een breed scala aan behandelingen: van massages en gezichtsbehandelingen tot manicure en pedicure. Maar ook zonder behandeling is de spa al een beleving en zijn alle faciliteiten inclusief. Er is een sauna, een hydrotherapiebad, een stoombad, een zoutgrot, een belevenisdouche, een Ice Fall en verwarmde marmeren ligbedden. De rustige inrichting draagt bij aan het gevoel van ontspanning: een verlengstuk van de ‘Ocean State of Mind’.

Sporten met uitzicht

Ook wie graag actief blijft tijdens de reis, komt aan boord niets tekort. De EXPLORA I beschikt over een moderne fitnessruimte met grote raampartijen van vloer tot plafond, waarbij gasten uitkijken op zee; trainen met uitzicht. Er is een breed aanbod aan cardio- en krachtapparatuur: van Technogym-loopbanden en roeimachines tot gewichten en functionele trainingszones. Daarnaast is er een aparte yogaruimte en worden er dagelijks groepslessen aangeboden, variërend van pilates tot stretching en circuittraining; alles onder begeleiding van deskundige instructeurs. Zelfs buiten is er genoeg aanbod. Voor de mensen die mij een beetje kennen: ik loop hard en laat er nou net een running-track zijn op dek 12 voor wie liever in de buitenlucht beweegt. Leuk feitje voor wie de app Strava gebruikt: persoonlijke records gegarandeerd wanneer het schip vaart.De sfeer is ontspannen en de faciliteiten zijn meer dan goed, ook op zeedagen. Geen sportschooldrukte hier, maar juist alle ruimte om in je eigen tempo te bewegen. Voor wie een meer persoonlijke aanpak wil, zijn er privé trainingssessies te boeken; een extra service die perfect past bij het overige aanbod aan boord. En voor gasten die iets anders zoeken dan fitness of een roeisessie buiten op dek 14: je kunt er ook basketballen of pickleball spelen; een soort padel, maar dan net iets anders. Kortom: je hoeft je aan boord sportief gezien geen moment te vervelen.

Ocean State of Mind

Wat Explora Journeys uniek maakt binnen het luxe cruise-aanbod, is de visie achter het concept. Explora probeert gasten niet alleen een reis te geven, maar ook een bepaalde gemoedstoestand te laten ervaren. Suzanne vult aan: “Alles is zo ontworpen dat je je verbonden voelt met de zee. Veel ruimtes hebben toegang tot buiten of bieden zicht naar buiten.” Dat zie je terug in de architectuur van het schip. Overal zijn er grote ramen, glazen wanden en terrassen. Ook de suites - allemaal met privéterras - zijn ruim en licht, en nodigen uit om naar buiten te kijken in plaats van binnen te blijven. Gasten worden aangemoedigd zich te verbinden met hun omgeving, in plaats van zich ervan af te sluiten.

Voor wie?

De EXPLORA I is geen schip voor het klassieke cruisepubliek dat houdt van grote shows, eindeloze buffetten en formaliteiten. Het is juist geschikt voor reizigers van alle leeftijden die gewend zijn aan luxe boutiquehotels, voor wie kwaliteit belangrijker is dan kwantiteit en die rust boven rumoer verkiezen. Wanneer je op het schip om je heen kijkt, waar dan ook, zie je gasten oprecht genieten met hun reisgenoten, maar ook met andere gasten praten en het naar hun zin hebben. De sfeer aan boord nodigt uit om je te mengen en de interactie aan te gaan met medereizigers die dezelfde passie delen: reizen. EXPLORA I is geen adults only-schip, en er is dan ook een goed georganiseerd animatieteam aan boord dat aansluit bij het serviceniveau en kinderen de reis van hun leven bezorgt. Overigens zijn er ook zwembaden die uitsluitend voor volwassenen zijn, prettig voor wie daar prijs op stelt. En hoewel er in de zomerperiode veel kinderen aanwezig zijn, merk je daar verrassend weinig van. Voor reisprofessionals die hun klanten een exclusief alternatief willen bieden voor de traditionele grote rederijen, is dit een aantrekkelijk product. Ook voor mensen die normaal gesproken niet aan cruisen denken, maar bijvoorbeeld wél houden van Aman, Six Senses of Belmond, is Explora Journeys een logische stap.

Luxe met een andere inslag

De reis met de EXPLORA I biedt een andere kijk op cruisen. Geen drommen mensen, geen druk programma, maar rust, ruimte en vrijheid. De nadruk ligt op kwaliteit: in service, in gastronomie, in routes en in beleving. Voor de reisprofessional is dit een product waarmee je klanten kunt verrassen en verleiden, vooral diegenen die altijd zeggen: “Cruisen is niets voor mij.” Met een doordacht routebeleid, uitstekende faciliteiten, persoonlijke service en een sterk gevoel van verbondenheid met de omgeving, biedt de EXPLORA I precies wat moderne luxereizigers zoeken: balans. Een cruise waarin je echt op adem komt, met elke dag weer uitzicht op een andere bestemming. Wij hebben intens genoten aan boord van de EXPLORA I, dus wie weet volgt er ooit een deel twee, op een van de andere schepen van Explora Journeys.

Als het aan hem ligt, wordt elke nieuwe Transavia-bestemming uitgebreid gevierd. En waarom ook niet? Om die woorden kracht bij te zetten en om wellicht een traditie te beginnen, reisden Marcel de Nooijer (CEO Transavia) en enkele branchegenoten naar de nieuwe Marokkaanse bestemming van Transavia: Agadir. Travelpro gaat mee.

De vlucht van Transavia vertrekt zo rond de klok van 7.00 uur vanaf Schiphol en zo’n vier uur later landt het toestel op Marokkaanse bodem. Tussendoor komt het cabinepersoneel voldoende voorbij, zodat je een lekker drankje en wat te eten kunt kopen. Dankzij het tijdsverschil van min één uur - in de zomer - hebben we een lekkere lange dag voor de boeg. Tijd die je heel goed kunt gebruiken in deze zonnige kuststad aan de Atlantische Oceaan in het zuiden van Marokko. Agadir is de zevende directe Marokkaanse bestemming voor Transavia, dat ook vliegt op Al Hoceima, Casablanca, Fez, Marrakech, Nador en Tanger. De airline vliegt drie keer per week vanaf Schiphol naar Agadir: op zondag, dinsdag en donderdag. Marcel de Nooijer: “Agadir blijft in de winter onderdeel van ons netwerk, en we voegen dan ook Brussel toe als nieuw vertrekpunt. Vanaf november breiden we ons Marokkaanse netwerk vanaf Amsterdam verder uit met een achtste bestemming: Rabat, de hoofdstad van Marokko.”

Bali van Afrika

Agadir dus. Een bestemming die past bij reizigers die houden van zon, zee en strand, maar ook bij hen die iets actiefs willen doen. Je kunt er namelijk heel goed surfen, en het gebied rondom Agadir, met name de kustlijn tot aan Taghazout,  is internationaal erkend als een van de beste surfregio’s van Afrika. Een groot voordeel van Agadir is dat het meer dan 300 zonnige dagen per jaar heeft. In de winter is het overdag vaak 20–25 °C en in de zomer iets warmer. Daarnaast is de zeetemperatuur mild, wat perfect is voor surfers. Binnen een straal van 30 kilometer vind je tientallen surfspots: van Banana Beach tot Killer Point. Er wordt ook gezegd dat vooral spots zoals Anchor Point en Imsouane bekendstaan om hun uitzonderlijk lange ritten, wat zeldzaam is buiten Indonesië of Centraal-Amerika. In de surfersvolksmond wordt Agadir ook wel het “Bali van Afrika” genoemd, maar dan een stuk goedkoper.

Golfersparadijs

Agadir is naast een surfparadijs ook een uitstekende bestemming voor golfers. Dankzij het aangename klimaat, de aanwezigheid van meerdere hoogwaardige golfbanen en de ligging vlak bij de oceaan, is Agadir populair onder zowel recreatieve als professionele golfers, met name in de herfst en winter.

De zonsondergang tegemoet

Wellicht was het niet jouw eerste gedachte, maar paardrijden in Agadir is een bijzondere ervaring waarbij ontspanning en avontuur samenkomen tegen een achtergrond van zon, zee en woestijn. Samen met een gids galoppeer je, of voor beginners: loop je samen met het paard, de zonsondergang tegemoet, rijd je samen door de arganbossen of ontdek je de rust van de Souss-Massa-vallei. Het gebied biedt tochten voor elk niveau: van beginnende ruiter tot doorgewinterde paardenliefhebber. Je hebt de mogelijkheid om de rit te combineren met een quadsafari of picknick. Paardrijden in Agadir is een unieke manier om het Marokkaanse kustleven te beleven.

Bijzondere olie

Activiteiten genoeg, maar wij kozen voor een traditionele kookworkshop in het Targant Museum in Taghazout, zo’n 20 minuten met de auto vanaf Agadir. Op het menu: een overheerlijke tajine waarin de arganolie centraal stond. Arganolie uit Agadir is namelijk wereldberoemd en geldt als een van de meest kostbare natuurlijke oliën ter wereld. Agadir ligt in het hart van de enige regio ter wereld waar de arganboom (Argania spinosa) van nature voorkomt: in de Souss-Massa-streek in het zuidwesten van Marokko. Daardoor is Agadir dé plek om kennis te maken met zowel de culinaire als cosmetische toepassingen van deze eeuwenoude olie. Het museum biedt naast kookworkshops ook een diepgaande kijk op de geschiedenis, productie en toepassingen van arganolie. We leerden hoe arganolie wordt geproduceerd: van het kraken van de noten tot het persen van de olie. Het museum belicht zowel de culinaire als cosmetische gebruiksmogelijkheden van arganolie, inclusief proeverijen en kookworkshops. En leuk detail: Targant werkt samen met vrouwencoöperaties uit de regio, wat bijdraagt aan de lokale economie en het behoud van traditionele kennis.

Marokkaanse flair

Terug naar de basis. Agadir staat namelijk bekend als dé badplaats van Marokko, met ruim 300 dagen zon per jaar. De brede zandstranden strekken zich uit over bijna tien kilometer en zijn ideaal voor zonaanbidders, gezinnen met kinderen en actieve strandliefhebbers. De boulevard is modern, goed onderhouden en gevuld met cafés, restaurants en winkels. Reizigers die houden van een Europese strandervaring met Marokkaanse flair zullen zich hier helemaal thuis voelen. Een ander bijkomend voordeel is de fijne temperatuur, zowel in de zomer als in de winter. In de zomer is het er aangenaam, maar niet extreem heet, dankzij de koele invloed van de Atlantische Oceaan. Dit maakt het een van de meest comfortabele zomerbestemmingen in Marokko, zeker vergeleken met het binnenland.

Vanuit de lucht

Ook leuk is het bezoeken van de historische Kasbah van Agadir Oufella via de kabelbaan van Agadir. Dit is de eerste en enige kabelbaan van Marokko, die een fantastisch uitzicht biedt over de stad en je in ongeveer zes minuten van het stadscentrum naar de heuveltop brengt, waar de 16e-eeuwse Kasbah zich bevindt. Onderweg geniet je van een panoramisch uitzicht over de oceaan, de haven en de stad Agadir. Eenmaal boven wandel je langs de gerestaureerde muren van de oude burcht, die ooit diende als verdedigingswerk tegen Portugese aanvallen. Hoewel de aardbeving van 1960 de oorspronkelijke Kasbah grotendeels verwoestte, is de plek vandaag een historisch en cultureel symbool van Agadir. Vooral bij zonsondergang is het uitzicht vanaf de heuvel adembenemend. Informatieve panelen en audiogidsen ter plaatse vertellen het verhaal van deze plek, die perfect te combineren is met een ontspannen kabelbaanrit vol indrukwekkende vergezichten.

Shoppen in de souk

Onze tip voor wat je er zeker moet doen, is het bezoeken van de souks. Dat geeft een kleurrijke, toegankelijke en authentieke inkijk in het dagelijkse Marokkaanse leven. Het absolute hoogtepunt is Souk El Had, de grootste markt van Zuid-Marokko, waar meer dan 6.000 kraampjes zijn verdeeld over thematische zones. Je vindt er alles: van geurige specerijen en vers fruit tot handgemaakte keramiek, Berbertextiel, arganolie en traditionele sieraden. De markt is overzichtelijker en rustiger dan de souks van Marrakech of Fès, wat het ideaal maakt voor wie op een redelijk ontspannen wijze wil kennismaken met de Marokkaanse marktbeleving. Daarnaast zijn er kleinere markten, zoals de Marché Central, en ambachtelijke winkels in wijken als Talborjt, waar je terechtkunt voor lokale vis, brood, tapijten en houten voorwerpen. Omdat onderhandelen hier vriendelijk en gemoedelijk verloopt, is het een fijne plek om unieke souvenirs te kopen.

Het mag duidelijk zijn: Agadir is een perfecte bestemming om heerlijk vakantie te vieren. Wil je lekker genieten van zon, zee en strand? Dat kan. Ben je liever iets actiever? Ook dan is Agadir een leuke bestemming om naartoe te gaan. Het is ons dan ook meer dan duidelijk geworden waarom Transavia deze veelzijdige bestemming in zowel de zomer als de winter aanbiedt. Op naar Agadir.

Een half uur voor aanvang van de kajakexcursie wordt deze geannuleerd. Er is een ijsbeer gesignaleerd in het water. Diezelfde ochtend zien we vanuit zodiacs de ijsbeer spelen in het water en aan land gaan. De kajakexcursie doen we dan ook een dag later. Beyond Dream, het onbeschrijfelijke gevoel van Spitsbergen.

Ruim 425 jaar na de expeditie onder leiding van Willem Barentsz (die in 1596 via het noorden een vaarroute probeerde te vinden naar Azië en strandde op Nova Zembla) vertrekken we met veertien reisprofessionals richting Spitsbergen. Op uitnodiging van Avila Reizen en de Franse rederij Ponant Explorations, waar je aan boord geen woord Frans hoeft te spreken. Niet vanuit Nederland met houten schepen en nauwelijks eten en drinken op voorraad, zoals Barentsz, maar wel vanuit Nederland met de Eurostar naar Parijs om daar vandaan een charter te pakken naar Spitsbergen en aan boord te gaan van het luxe expeditiecruiseschip Le Lyrial. Met een Franse keuken aan boord om ‘vous’ tegen te zeggen.

Op 17 juni ’s morgens zagen wij land, hoog en met sneeuw bedekt, dat wij aanvankelijk voor Groenland hielden, maar het was het land dat wij Spitsbergen noemden, vanwege zijn hoge en spitse bergen - Gerrit de Veer die een dagboek bijhield tijdens de tocht met Willem  Barentsz in 1596.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Voorbereiding

Een (studie)reis naar Spitsbergen blijkt in allerlei opzichten anders dan andere studiereizen. Alleen al het pakken van kleding, met onder andere twee gala-avonden, blijkt voor velen een hele opgave. Helemaal wanneer je vanuit Nederland vertrekt met tropische temperaturen en je richting het pakijs begeeft. Aan boord van Le Lyrial is de temperatuur aangenaam en mag je je casual kleden zoals je wil, maar voor de zodiac-tochten door mogelijk golvend en koud (ijs)water is waterdichte kleding noodzakelijk. Ponant zorgt voor een warme en waterdichte parka en ook de rubberlaarzen worden verzorgd door de rederij. Terugkomend op de gala-diners, moet je er strak in pak bijlopen? Zeker niet, maar het merendeel van de passagiers had absoluut zijn en haar best gedaan om er netjes uit te zien. Zoals de rederij zelf schrijft: het dragen van een das of stropdas wordt aanbevolen voor heren tijdens gala-avonden, maar is niet verplicht.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Donderskoud

“Aan het begin van de reis hadden we prachtig weer, dat was een cadeautje”, aldus Marieke Hagen (VakantieXperts Hagen). “Ik had geen handschoenen bij me, want ik dacht dat dat bij zes tot tien graden niet nodig zou zijn, maar het was donderskoud. Zeker wanneer je met de zodiacs het water opgaat, heb je een muts en handschoenen nodig. Zelfs de route is aangepast op het weer. Daarnaast werden we tijdens de cruise zelfs een keer gewekt, omdat er walvissen waren gespot. Dat is een heel groot verschil in vergelijking met cruises met vaste vaarroutes. In alles was het een hele bijzondere studiereis, helemaal omdat Spitsbergen zo weinig voorkomt als studiereisbestemming.”

‘Op 19 november was het onstuimig weer. Toen hebben we de kist met linnengoed opengemaakt en onder de bemanning verdeeld, zodat iedereen een schoon hemd had. De omstandigheden waren zo zwaar dat we echt álles moesten inzetten om ons lichaam te verzorgen en warm te houden’. - Gerrit de Veer die een dagboek bijhield tijdens de tocht met Willem  Barentsz in 1596..

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Onbekende bucketlist-bestemming

Ralph van den Houten werkt al jaren bij Avila Reizen en begeleidt de reis namens de touroperator. Waarom is er gekozen voor een studiereis naar deze regio in het Arctische gebied? Ralph: “We wilden iets bijzonders uitzoeken en in het Beyond Dreams-thema blijven. Spitsbergen is echt een onbekende bucketlist-bestemming. We hadden nu de kans om zowel deze bestemming voor het voetlicht te brengen én te ervaren wat een expeditiecruise is. De cruise naar Spitsbergen is écht expeditie, met sneeuw, ijs en avontuur.” 

‘’s Middags zagen we het eerste ijs. Aanvankelijk dachten we dat het witte zwanen waren. Bij nader inzien bleek dat het stukken ijs waren die van het pakijs afgebroken waren, maar het leken inderdaad net zwanen’. - Gerrit de Veer die een dagboek bijhield tijdens de tocht met Willem  Barentsz in 1596.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Elke dag verrassingen

“Ponant is een mooie rederij en ik denk dat ik voor dit type expeditiecruise wel klanten heb”, aldus Minet van Wees (Travel by Minet). “Ik ga zeker mensen benaderen. Het schip vond ik heel mooi en elke dag had verrassingen. Ik denk dat je je van tevoren niet kan bedenken hoe het voelt als je een ijsbeer in de wilde natuur ziet. Het is net als met een safari; je hoopt dat je iets gaat zien, maar je hebt geen zekerheid.” Haar tip aan collega-reisprofessionals: “Er zijn meerdere rederijen die expeditiecruises aanbieden en daar zit best een verschil in. De een is wat luxer dan de ander, dus het is goed om je daarin te verdiepen. En eerst naar Spitsbergen, dan naar Groenland en vervolgens naar Antarctica.” 

‘’s Morgens zagen we een witte beer zwemmen. We roeiden erheen, om hem met een strop te vangen. Maar toen we dichterbij kwamen bleek hij zo sterk en woest te zijn dat we niet meer durfden.’ - Gerrit de Veer die een dagboek bijhield tijdens de tocht met Willem  Barentsz in 1596.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Spitsbergen begrijpen

“Eerlijk gezegd wist ik vooraf niet precies wat ik moest verwachten van deze reis, maar ik ben oprecht aangenaam verrast”, zegt Stephen Winter, die namens Ponant de studiereis begeleidt. “Ik dacht dat het landschap hier minder spectaculair zou zijn dan in Antarctica, maar het had juist een heel eigen karakter, iets ongerepts, iets puurs, dat me echt raakte. In Antarctica zie je elke dag walvissen en pinguïns, en hoe bijzonder dat ook is, op een gegeven moment raak je daar bijna aan gewend. Hier voelde elk moment waarin je iets zag, een ijsbeer, een gletsjer, een walvis, echt speciaal. Die intensiteit blijft je bij.”

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

“In mijn ogen was het een perfecte kennismaking voor Nederlandse reisprofessionals met de expeditiecruises die Ponant aanbiedt: zeven dagen is precies goed, het was een mooi programma en we hebben kunnen laten zien dat het prijsniveau voor wat je krijgt heel toegankelijk is”, aldus Stephen. “Voor mij zat de echte magie in het landschap zelf: de immense gletsjers, de stilte en de ruigheid. Dat gevoel van afgelegenheid, van ergens zijn waar nauwelijks iemand komt, is onbeschrijfelijk. Het voelt echt alsof je aan het einde van de wereld bent. En wat me ook opviel: ondanks dat er meerdere schepen in de regio varen, voelt het nooit druk. De landingen zijn vooraf gereserveerd, net zoals in Antarctica, en dat zorgt voor een gevoel van exclusiviteit. Je hebt het idee dat je helemaal alleen bent. Voor mij was dit veel meer dan een studiereis, het was een ervaring die me geholpen heeft om Spitsbergen echt te begrijpen. En nu ik dat heb gevoeld en gezien, weet ik ook beter hoe ik het aan anderen kan uitleggen en hoe ik de verwachtingen van reizigers op de juiste manier kan begeleiden.”

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Luxe, comfort en kwaliteit

Ralph vertelt dat cruisen voor Avila Reizen een opkomende markt is. “Het woord ‘expeditie’ spreekt tot de verbeelding, maar voor sommige mensen kan het ook afschrikken. Die denken aan de Mount Everest, maar een expeditie is eigenlijk gewoon in de basis een avontuurlijke manier van reizen waarbij je elke dag andere dingen gaat meemaken. De fysieke belasting kan je zelf kiezen.” Naast Ponant werkt Avila Reizen samen met een selectie van rederijen, maar de touroperator heeft niet als doel om een cruise-touroperator te worden.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

“Het product van Ponant sluit goed aan bij de Nederlandse markt. Het biedt een balans tussen luxe, comfort en kwaliteit. Ponant Explorations heeft twintig schepen (expeditie, yachting, rivier) en dat is in vergelijking met andere rederijen echt veel", aldus Ralph. “Dat betekent dat Ponant het hele jaar rond over de hele wereld een mooi aanbod heeft. Je kan ook een expeditiecruise met ze maken naar bestemmingen als Japan, Indonesië, Amerika, Mexico of de Caribbean. We varen nu met Le Lyrial, een van de schepen die echt gebouwd is voor een expeditie in de poolstreken. En met minder dan 200 gasten op een crew van 160 weet je dat het goed voor elkaar gaat zijn.”

‘’s Nachts zeilden we door. De zon stond in het noorden ongeveer een graad boven de horizon’. - Gerrit de Veer die een dagboek bijhield tijdens de tocht met Willem  Barentsz in 1596.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Magisch

Refke Arends (ZRA bij The Travel Club) is een trouwe boeker bij Avila Reizen. Voor haar was de studiereis extra bijzonder, want het was haar allereerste cruise. “Wat ik altijd hoor over cruises klopt ook echt. Je hoeft je spullen maar een keer uit te pakken, hebt een hut voor de hele week en er is van alles te doen. Hét magische moment vond ik de ochtend dat we aankwamen bij het pakijs. Het was zonnig, in de verte zagen we het ijs en toen we daar doorheen gingen hoorde je het ijs kraken. Je gaat meteen op zoek naar sporen van de ijsberen. Het varen met de zodiacs tussen de ijsschotsen door en de opkomende mist met de zon er doorheen was heel mooi. Maar ik vond de excursie naar de kliffen van Alkefjellet met de duizenden vogels ook heel tof. De kapitein vertelde dat 95% van de rederijen die excursie zou annuleren in verband met de regen en golven. Doordat een andere rederij deze excursie annuleerde en expeditieleider Alexandre Faure die plek reserveerde, konden wij ‘m maken. De gesprekken met de leden van het expeditieteam, waarin allemaal hoogopgeleide leden zitten, waren erg interessant.” Ze twijfelt geen moment op de vraag of ze dit soort cruises gaat verkopen. “Zeker, er is vraag naar het fenomeen ijsberen en ik denk dat dat nog veel meer gaat komen.”

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Champagne en kaviaar

Op de laatste excursiedag was er zelfs champagne tijdens de kajakexcursie en op de zodiacs. “Dat zijn wel de details die je verwacht op zo’n cruise”, aldus een van de deelnemers. Als luxe yacht-cruise zorgde Ponant iedere middag na terugkomst van een excursie voor een luxe-momentje: een zalm-proeverij, millefeuille-gebakjes, een kaviaar-proeverij, meringue schuimtaart, macarons en uiteraard champagne, in overvloed. Een van de andere deelnemers geeft aan dat dit soort verwennerij natuurlijk super is, maar dat het ook gaat om het matchen op interesse met mede-cruisepassagiers. Dankzij het kleinschalige en avontuurlijke karakter van de reis is het eenvoudig connectie te maken met de like-minded reizigers aan boord. 

‘De voedselvoorraad was erg klein. Veel van het eten was beschimmeld, bedorven of zo zout dat het eigenlijk niet te eten was. Door al dat zout kregen we enorme dorst, maar we hadden nauwelijks water. Na een paar weken stonk het water zo erg dat we het alleen nog met dichtgeknepen neus konden drinken’. - Gerrit de Veer die een dagboek bijhield tijdens de tocht met Willem  Barentsz in 1596.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Onvergetelijk

“Ik heb weleens klanten geboekt op een cruise van Ponant naar Antarctica, maar niet vaak. Het is goed om aan expeditiecruises te denken wanneer je mensen hebt die op zoek zijn naar unieke ervaringen, aldus Bianca Brouwer (ZRA bij Travel Counsellors). “Mensen hebben vaak al veel gedaan, maar naar bestemmingen als Spitsbergen of Antarctica zijn nog niet zoveel mensen geweest. Men kan zich er niet veel bij voorstellen. Ik had van tevoren ook niet zo’n goede voorstelling wat ik kon verwachten van Spitsbergen, maar het is echt uniek.”

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Remoteness

“Ik vond het heel mooi. Het is een waanzinnige bestemming die heel veel te bieden heeft. Wanneer je de reis aanbiedt is het goed om te weten welke data en welke reis het beste bij je past”, aldus Ralph. Zo loopt het cruiseseizoen voor Spitsbergen van eind mei tot in augustus. “We hebben ook gasten die heel erg graag willen genieten van birdlife en flora en dan moet je de reis later maken dan eind juni, begin juli, want dan is de toendra vol in bloei en heb je veel meer wildlife op dat gebied. Ikzelf vind landschappen waanzinnig en als je dat het allermooiste vindt, bijvoorbeeld met overal nog sneeuw en ijs, dan moet je echt de eerste van het seizoen nemen. In mei ga je nog geen toendra zien, want dan ligt er overal nog sneeuw.”

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Spannend

De Belgische Evelyne Honorez (Masters in Travel) kan de cruise goed vergelijken met Antarctica dat ze ook heeft bezocht. “Het voordeel van Spitsbergen is dat het maar vijf uur vliegen is vanuit Parijs en je op een heel bijzondere plaats bent. Het grote verschil met Antarctica is de hoeveelheid dieren. In Spitsbergen is het spannend, want misschien zie je een ijsbeer, maar misschien ook niet. Ze zijn er wel, maar soms moeilijk te zien zoals de poolvos met zijn witte vacht in de sneeuw. Ik heb een walrus even zijn kop boven het water zien uitsteken, waarop hij vervolgens verdween.” Ook Evelyne verwacht klanten te hebben voor de expeditiecruise van Ponant naar Spitsbergen. “Zeker mensen die al bekend zijn met cruisen en al het een en ander hebben gezien. Maar het is ook geweldig voor mensen die nog nooit een cruise hebben gemaakt en van exclusieve en avontuurlijke reizen houden. Ponant is dan absoluut een goede rederij; kleinschalig, een goede keuken, veel ervaringen en goede routes. Het heeft niet het Amerikaanse dat veel rederijen hebben. Ik denk dat Belgen en Nederlanders de Europese achtergrond erg aanspreekt.”

‘’s Nachts kwamen ze bij een grote ijsvlakte, waarvan zelfs vanuit de mast het einde niet te zien was’. - Gerrit de Veer die een dagboek bijhield tijdens de tocht met Willem  Barentsz in 1596.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Persoonlijk

Rob Schilten (De Planeet Reizen) vond de route en het schip met een uitstekende service aan boord geweldig. “Het leuke aan kleine schepen is dat je gemakkelijk contact maakt met andere gasten. Daarnaast is een yacht-cruiseschip als Le Lyrial heel comfortabel reizen. Alles gaat veel sneller op een fijne manier, omdat het kleinschalig is, zoals het van boord gaan met de Zodiac-excursies. Het is allemaal veel persoonlijker geregeld en het is heerlijk dat het allemaal all-inclusive is. Daarnaast hadden we een beregezellige groep, die bestond uit een goede mix van reisbureaumedewerkers en ZRA’s.”

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Toekomst

In het Svalbard Museum in Longyearbyen, waarin ook de tocht van Barentsz uitgebreid aan bod komt, krijgen de bezoekers enkele vragen mee waarmee ze worden uitgedaagd om over vraagstukken waar Spitsbergen mee te maken heeft na te denken. Je leest over de klimaatverandering en dat 380 miljoen jaar geleden een van ’s werelds eerste bossen op Spitsbergen groeide en er een tropisch klimaat heerste. De laatste vraag voordat het museum wordt verlaten: Moeten mensen hier blijven, of staan wij als mens de natuur alleen maar in de weg? Rob: “Zeker moeten mensen Spitsbergen blijven bezoeken, maar het moet geen massatoerisme worden. Zolang het hier is zoals het is, is het zeker de moeite waard om het te gaan bekijken. Ponant is heel erg met het milieu bezig zijn. Denk aan dagelijkse lezingen tijdens de cruise door geologen en biologen. Die mensen zijn écht met de natuur verbonden. Ze proberen mensen wegwijs te maken over  waar we met z’n allen op deze wereld mee bezig zijn.”

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Onbeschrijflijk

De studiereis met Avila Reizen en Ponant is een reis die de deelnemers stuk voor stuk bijblijft. Relatief dichtbij, maar ver weg van de bewoonde wereld. Dichter bij de absolute Noordpool dan de Noordkaap. De luxe aan boord van Ponant als het gaat om de balkonhutten, massages, eten en drinken en het avontuurlijke van de excursies. Het persoonlijke aan boord, de brug waar je meestal welkom bent en kapitein Fabien Roché (check zijn Instagram: captfabienroche) die de passagiers ’s ochtends door de intercom wektte met “wakey wakey”. De enorme gletsjers en het keiharde geluid wanneer stukken met een hoogte van soms wel 70 meter in het water vallen. Het gekraak van het ijs. Wildlife. De dagen die geen nacht worden. De stilte. Onbeschrijflijk. Het is een bestemming die je moet meemaken om het écht te ervaren en voelen.  

Aftermovie

Bekijk hieronder de aftermovie met prachtige beelden van Spitsbergen. Deelnemers aan de studiereis en Ralph van den Houten (Avila Reizen) en Stephen Winter (Ponant) vertellen meer over de reis.

Deze reportage komt uit de juli-/augustus-editie van Travelpro. De volledige editie lees je hieronder volledig gratis. Bekijk hier de video's die we per dag plaatsten van de studiereis naar Spitsbergen.

Een zilveren jubileum laat je niet zomaar voorbijgaan en Corendon zou Corendon niet zijn als dat niet op een bijzondere manier gevierd zou worden. Ter ere van het 25-jarig bestaan organiseert de reisorganisatie een jubileumreis naar de Egyptische badplaats Hurghada, voor zowel klanten als reisprofessionals. Travelpro mag deze mijlpaal meevieren. 

Vanuit Amsterdam vertrekt de groep richting het zonnige Egypte voor een reis vol indrukken, ontdekkingen en eerbetoon aan wat Corendon in een kwart eeuw heeft opgebouwd: van Turkije-specialist tot toonaangevende reisorganisatie met eigen luchtvaartmaatschappij, eigen hotels en sinds kort een artistiek ‘getatoeëerd’ vliegtuig. In april dit jaar werd namelijk het eerste volledig ‘getatoeëerde’ vliegtuig ter wereld onthuld. Corendon werkte hiervoor samen met tattookoning Henk Schiffmacher. Hij ontwierp een tattoo die vrijwel de hele romp van een Boeing 737-MAX9 beslaat. Het toestel draagt de naam Sweet Louise, naar de vrouw van de artiest. Het design is geïnspireerd op klassieke, old-school zeemanstatoeages. Precies dit toestel bracht de groep uiteindelijk weer terug naar Amsterdam. De kerst op de taart van deze bijzondere jubileumreis.

Warm welkom

Na een vlucht van ongeveer vijf uur, komen we aan op Hurghada International Airport en merk je direct de warmte. Niet alleen van de woestijnzon, maar ook van de gidsen van de lokale partner Flash Tour, die ons welkom heten. Ze spreken perfect Nederlands en kunnen je alles vertellen over de bestemming. Overnachten doen we in het luxe Xanadu Makadi Bay, gelegen aan het gelijknamige Makadi Bay, net onder Hurghada. De uitgestrekte tuinen, zwembaden en all-inclusive faciliteiten vormen de perfecte uitvalsbasis van een verdere ontdekking van Egypte. De officiële aftrap van de jubileumreis vindt diezelfde avond plaats in stijl, tijdens een diner onder de sterren in de woestijn, bij het nieuwe Sunrise Tucana Resort Grand Select. In de duinen rondom het resort is een heus woestijnfeest georganiseerd, compleet met traditionele muziek, dans en een feestelijk diner. Een unieke setting die de toon zet voor de rest van de reis. 

Duizend-en-een-nacht

“Wat is er mooier dan samen op reis gaan?”, laat Cigdem Akin (Projectmanager Retail bij Corendon) aan Travelpro weten als we vragen hoe deze reis is ontstaan. Cigdem: “Het idee ontstond eigenlijk heel natuurlijk. Mijn collega’s van marketing waren bezig met het organiseren van een reis naar Egypte. Toen ik dat hoorde, dacht ik: ‘Hé, dat is een goed idee, ik haak aan met mijn reisagenten’. Voor ons jubileum wilde ik iets bijzonders doen voor hen. Een studiereis die voelt als een feest, met een inhoudelijk programma en een vleugje magie uit duizend-en-een-nacht. Daarnaast is Hurghada al jarenlang een topbestemming voor Corendon. Het is zonzeker, veelzijdig en gastvrij. Bovendien kunnen we daar een perfecte mix aanbieden van luxe hotels, excursies, ontspanning en cultuur. Hurghada is de ideale uitvalsbasis om onze reisagenten in de watten te leggen en te inspireren. Egypte en in het bijzonder Hurghada is een van onze stabiele pijlers, zowel in de zomer als in de winter. In de zomer vliegen we vanuit Amsterdam dagelijks naar Hurghada en ook in de winter vier dagen per week. Daarnaast is het mogelijk om vanaf Brussel en Düsseldorf naar Hurghada te vertrekken. Met een breed aanbod aan resorts en een uitstekende prijs-kwaliteitverhouding blijft Hurghada een populaire keuze onder onze klanten. Daarom investeren we in goede lokale samenwerkingen en blijven we ons product daar vernieuwen.”

Balans creëren

Een van die lokale samenwerkingen is met het bedrijf Flash Tour. “Flashtour is al jarenlang een betrouwbare en professionele partner. Ze kennen de markt en onze standaarden. Dankzij hen kunnen we een vlekkeloze reis neerzetten. Hun flexibiliteit, gastvrijheid en lokale kennis maakten echt het verschil, ze zijn onderdeel van de Corendon-familie. Voor deze reis willen we een balans creëren tussen inspiratie en ontspanning. Enerzijds laten we de reisagenten kennismaken met ons brede hotelaanbod, anderzijds kiezen we excursies die de beleving compleet maakten, zoals een boottocht op de Rode Zee of een culturele uitstap. Natuurlijk is er ook ruimte voor netwerken en feest, het is tenslotte een jubileumreis. Voor mij is het absolute hoogtepunt van deze reis het bezoek aan Luxor. Daar komt de geschiedenis echt tot leven, van de imposante tempels tot de sfeer langs de Nijl. Het is bijzonder om deze indrukwekkende plek te kunnen delen met onze reisagenten. De verwondering op ieders gezicht en het besef hoe rijk Egypte is aan cultuur, dat zijn momenten die je niet snel vergeet.”

Meegroeien

Cigdem zelf werkt al jaren voor Corendon, dus ook voor haar is het een hele bijzondere reis. “Het jubileum betekent ontzettend veel voor mij. Ik ben sinds 2003 actief in de reisbranche en heb Corendon letterlijk zien groeien en ik ben daarin meegegroeid. Van een ambitieuze reisorganisatie tot de speler die we vandaag de dag zijn. Dat ik daar al zo lang deel van mag uitmaken, maakt me trots. Het jubileum is een mooi moment om terug te blikken, maar vooral ook om vooruit te kijken. De reis is nog lang niet voorbij. Reisagenten blijven voor ons belangrijke partners. Ze zijn de schakel tussen product en klant en zorgen ervoor dat de juiste vakantie bij de juiste reiziger terechtkomt. Daarom investeren we in kennisdeling, studiereizen en meer. Wat mij betreft zijn dit soort reizen onmisbaar. Ze versterken de band, zorgen voor kennisuitwisseling en geven een boost aan het enthousiasme. Maar ze betekenen voor mij persoonlijk ook veel. Ik leer de reisagenten écht kennen, deel bijzondere momenten met hen en maak herinneringen die blijven hangen. Daarbij reizen ook collega’s van andere afdelingen mee, wat voor beide partijen leerzaam is. Reisagenten krijgen inzicht in werkzaamheden van andere afdelingen binnen Corendon en collega’s van kantoor horen juist alle ins en outs van de reisagenten. Het zijn juist die ervaringen die zorgen voor langdurige, oprechte samenwerkingen.”

Een bijzondere start

Niet alleen voor Cigdem was het een bijzondere reis, ook voor Tineke Boele die in dezelfde week als de jubileumreis start als salesmanager retail bij Corendon. “Ik vind het heel bijzonder om de eerste kennismaking op Schiphol te starten. Net als de deelnemers kom ik dit keer blanco aan de start van deze bijzondere studiereis. Daarnaast ook heel fijn om op deze manier Cigdem persoonlijk te leren kennen. Dit gaat toch veel sneller als je samen op reis bent, dan wanneer je elkaar voor het eerst op kantoor ziet. Kortom; het voelt dus goed”, laat Tineke weten. Egypte is voor Tineke een nieuwe bestemming, “Ik ben er nog nooit geweest. Mijn verwachtingen kan ik het beste omschrijven met het woord nieuwsgierig. Nieuwsgierig naar de accommodaties en de mogelijkheden. Vanuit zowel zakelijk als persoonlijk oogpunt is het een topreis. Top om niet alleen een aantal accommodaties te bezoeken, maar ook de gehele beleving van het vakantieland Egypte te ervaren. Het is een compleet programma met ook Luxor, een dag op zee, quad rijden en de (hotel)rondleidingen. En niet in de laatste plaats de interessante gesprekken met de mede-deelnemers natuurlijk.”

Voorsprong

Het feit dat ik deze reis als pré-tour, voor mijn officiële start op kantoor in Badhoevedorp, maak is voor mij heel bijzonder. Hierdoor stap je op je eerste werkdag binnen met een voorsprong. En dat kan eigenlijk alleen maar positief uitpakken. Daarnaast is het fijn hoe je tijdens een studiereis, terwijl je samen een mooie bestemming ontdekt, de meest uiteenlopende gesprekken kunt voeren met de reisagenten. Voor mij ideaal om mijn rol binnen het team van Corendon te beginnen met de informatie van de (zelfstandige) reisagenten. Dat is de basis om mijn functie samen met Cigdem uit te kunnen voeren. Met het speciale, uitgebreide programma voor retailpartners tijdens deze jubileumreis laten we bij Corendon zien hoe belangrijk ze voor ons zijn. Heldere communicatie en informatievoorziening vormen de basis. Ik kijk uit naar de volgende 25 jaar.”

Paradijs voor waterliefhebbers

Terug naar de reis zelf, die in het teken staat van inspiratie en verkenning. Tijdens meerdere hotelbezoeken worden de deelnemers ondergedompeld in het ruime aanbod dat Hurghada te bieden heeft. Zo maakt de groep kennis met het Sindbad Club resort en volgt een uitgebreide rondleiding door Jungle Aqua Park Resort – Neverland, een paradijs voor waterliefhebbers met tientallen glijbanen en zwembaden, gericht op families met kinderen. De middag brengt de groep naar Sunrise Royal Makadi Resort Select en terug naar het Sunrise Tucana Resort Grand Select. Een prachtig resort dat begin dit jaar de deuren heeft geopend. Na deze intensieve, maar boeiende dag wordt op het strand van ons overnachtingshotel, onder het genot van een cocktail en muziek, de tweede feestavond gevierd. 

Onderwater

Op een stralende vrijdagochtend stapt de groep aan boord van een prachtig schip voor een boottrip naar het paradijselijke Orange Bay, een eiland vlak voor de kust van Hurghada. Met hagelwit zand en kristalhelder water is dit een populaire plek voor toeristen om hier te genieten. Vandaag kan even alles losgelaten worden. Geen programma, alleen zon, zee en ontspanning. Kenners weten het, maar Egypte is op sommige plekken misschien nog wel mooier onderwater. Prachtige koraalriffen en de meeste kleurrijke vissen zorgen ervoor dat je je hier uren kan vermaken tijdens het snorkelen of duiken.

Indrukwekkend Luxor

Een bijzonder hoogtepunt van de reis is de dagexcursie naar Luxor. Vroeg in de ochtend, lees 4.00 uur ’s ochtends, vertrekt de groep voor een lange, maar indrukwekkende dag. De eerste stop is de Tempel van Karnak, een van de grootste tempelcomplexen van Egypte. Op het moment dat je in de zuilenzaal staat, kan je je niet bevatten hoe dit duizenden jaren geleden gebouwd is. Hetzelfde geldt voor de Habu-tempel, ook wel bekend als de Tempel van Ramses III. Veel in deze tempel is goed bewaard gebleven, van de zuilen tot beelden en zelfs de hiërogliefen op de muren en zuilen zijn nog prachtig van kleur. We sluiten de dag af met een bezoek aan de Vallei der Koningen. Hier liggen de graven van beroemde farao’s als Ramses II, Amenhotep en natuurlijk Toetanchamon. Sommige graven zijn open voor bezoekers en bestaan uit kleurrijke hiërogliefen, verschillende kamers en sarcofagen, nog altijd goed intact.  

“Een goede mix”

Corine Jansen van der Sligte (ZRA bij TUI at Home) is voor de eerste keer in Egypte. “Eerlijk gezegd sprak het mij als vakantiebestemming nog niet direct aan. Zelf trek ik er graag op uit met een huurauto, terwijl ik bij Egypte vooral denk aan uitgebreide en luxe all-inclusive resorts. Dat verwachtte ik dan ook te zien. Maar ook verwacht ik een aantal excursiemogelijkheden en de verschillen tussen de plaatsen te ontdekken. Ik ben benieuwd hoe het allemaal echt is, zodat ik mijn klanten beter kan adviseren. Het programma maakt me meteen enthousiast: een goede mix van hotelbezoeken, het verkennen van centrums, excursies en ook vrije tijd. De excursie naar Luxor is voor mij absoluut het hoogtepunt. Daar zie je het échte Egypte. Zo’n andere wereld dan de kust. We moesten midden in de nacht opstaan en vier en een half uur met de bus reizen, maar dat was het meer dan waard. Tijdens de rit ernaartoe zie het landschap al veranderen van vlak, naar bergachtiger en vlakbij de rivier de Nijl is het een stuk groener. Onze gids was ook archeoloog en had ontzettend veel kennis over het oude Egypte. Wat een indrukwekkende geschiedenis.”

“Positief verrast”

Corine: “Ik vind het fijn dat we verschillende hotels bezoeken. Van mega resorts met tientallen glijbanen tot kleinschalige, moderne accommodaties. Het aanbod is enorm en voor ieder wat wils. De kwaliteit is over het algemeen erg goed. Ik kan het me goed voorstellen dat mensen naar Egypte komen voor het mooie weer en om te relaxen bij het zwembad of op het strand. De meeste resorts hebben veel keus aan restaurants en faciliteiten, je hoeft het resort in principe niet te verlaten, maar tijdens deze reis hebben we gezien dat je een ontspannen verblijf op een resort goed kan combineren met leuke excursies. Er is genoeg te ondernemen. Daarnaast is het een veilige bestemming waar je, je geen zorgen over hoeft te maken. Ik ben positief verrast en kijk terug op een mooie, gezellige en leerzame reis. Het blijft wel echt waardevol om het nu met eigen ogen gezien te hebben. Het is een soort bevestiging, wat ook net wat makkelijker praat.” Over 25 jaar Corendon zegt Corine: “Ik ben erg blij met Corendon. Bij het maken van reisvoorstellen, kijk ik vaak tussen hun aanbod. Daarbij is het contact met het contactcenter prettig en gemakkelijk. Ze zijn vriendelijk, behulpzaam en weten waar ze het over hebben. In de afgelopen jaren is Corendon flink gegroeid qua bestemmingen en ik hoop dat er nog meer leuke bestemmingen bijkomen. Op naar de volgende 25 jaar en ik ga erg graag weer mee op studiereis, want dat bevalt erg goed.”

“Een magische plek”

Ook Denise Ruigrok (reisagent bij Pelikaan reisbureaus) was nog nooit eerder in Egypte geweest. “Het land heeft mij positief verrast”, laat ze aan Travelpro weten. “Eerlijk gezegd dacht ik altijd dat het vooral een grote zandbak was, vol met enorme all-inclusive resorts, maar het is zoveel meer dan dat. Denk aan een avontuurlijke quadsafari, een boottocht naar het prachtige Orange Bay, snorkelen of duiken in de indrukwekkende onderwaterwereld en natuurlijk het magische Luxor vol geschiedenis en cultuur. Naast de bekende all-inclusive resorts zijn er in El Gouna juist heel gezellige, kleinschalige accommodaties te vinden. Het studiereisprogramma is de perfecte combinatie met Luxor als hoogtepunt. Wat een magische plek vol geschiedenis. Door de eeuwenoude beelden en tempels voelt het alsof je terug in de tijd stapt. Niet alleen indrukwekkend om te zien, maar ook perfect om de mooiste foto's te maken.”

“Tot in de puntjes geregeld”

Er zijn meerdere hotels die Denise zou aanbevelen aan haar klanten. “De eerste is Cook’s Club El Gouna. Deze accommodatie heeft me echt verrast. Voor Egypte had ik nooit gedacht dat je er ook in een kleinschalige, gezellige plek kon verblijven, maar dat kan dus zeker. Bovendien kun je ’s avonds heerlijk uit eten bij een van de gezellige restaurantjes in Down Town El Gouna of aan de Marina. SENTIDO Mamlouk Palace vind ik ook een top all-inclusive hotel. Vooral de poolbar ín het zwembad is heel leuk gemaakt. Voor klanten zou ik zeker een aantal leuke excursies bijboeken, zoals een dagtour naar Luxor, quadrijden door de woestijn en een boottocht naar Orange Bay. Ik ben heel dankbaar dat Corendon mij heeft uitgenodigd voor deze studiereis naar Egypte. Dankzij deze reis heb ik nu een veel beter beeld van het land, waardoor ik het ook veel beter aan mijn klanten kan aanbevelen. Tijdens de reis maakten we kennis met de lokale partner van Corendon, Flash Tour en wat een geweldige organisatie is dat. Alles was tot in de puntjes geregeld. Voor de komende 25 jaar wens ik Corendon nog veel meer tevreden reizigers, onvergetelijke vakanties en prachtige herinneringen toe, zoals altijd met jullie bekende kwaliteit.”

Avontuur

Je las het al, maar op zondag volgt nog een avontuurlijke excursie, een quadsafari door de woestijn, waarbij deelnemers zelf de zanderige heuvels mochten trotseren. Of je nu een ervaren bestuurder bent of voor de eerste keer op een quad zit, er wordt met iedereen rekening gehouden. Daarna werden opnieuw diverse hotels bezocht, waaronder Sentido Mamlouk Palace en Sunrise Garden Beach Resort. Ook Ali Baba Palace kwam aan bod, evenals het prachtige Cook’s Club El Gouna, gelegen in het hippe stadje dat bekendstaat om zijn lagunes, jachthaven en boetiekgevoel. Op de laatste dag heeft iedereen nog even de tijd de reis te laten bezinken op het strand of aan het zwembad om vervolgens in de avond terug te vliegen, in het getatoeëerde vliegtuig, naar Amsterdam. 

“Zeer indrukwekkend”

Jacqueline Gruters (ZRA bij Travel Counsellors) wilde al een paar keer eerder naar Egypte gaan, maar het was er nooit van gekomen. “De eerste keer was 30 jaar geleden, maar door onrusten in het land ging die reis niet door. Negen jaar later moesten we opnieuw annuleren vanwege ziekte van onze zoon. Nu was het de derde keer en scheepsrecht en wat voor een. Ondanks dat ik het veel verkoop heb ik me volledig laten verrassen. Het programma was fantastisch, de afwisseling van hotelbezoek en activiteiten en daarnaast relaxmomenten waren zeer goed te noemen. Voor mij persoonlijk was Luxor het hoogtepunt, wat was dit mooi, de Habu-tempel en de Vallei der Koningen, allemaal zeer indrukwekkend en voor mij het echte Egypte. Daarnaast heb ik heb een goed beeld gekregen van een aantal hotels, de hotelbezoeken waren kort, maar erg nuttig. Als je klanten hebt die voor zon, zee en strand gaan in combinatie met een stukje cultuur of een nijlcruise, dan is Egypte bij uitstek the place to be.”

“Onvergetelijke herinneringen”

“Corendon is voor mij een touroperator die goed bereikbaar is, via chat en ook in de avonduren, daarnaast zijn ze erg vriendelijke en flexibel en voor mij al jaren een belangrijke partij. Dat ik nu mee mocht is de kers op de taart. Daarnaast wil ik Corendon feliciteren met deze prachtige mijlpaal. Al 25 jaar brengen jullie mensen dichter bij hun droombestemming, met passie, plezier en professionaliteit. Voor de komende 25 jaar wens ik jullie nog meer avonturen die harten raken, reizen die grenzen verleggen, een groei die altijd mensgericht blijft en vooral: medewerkers en klanten die zich gezien, gehoord en gewaardeerd voelen. Op naar nog vele jaren vol zonnige bestemmingen en onvergetelijke herinneringen.”

“Een absolute must”

Angelique Hermes (ZRA bij Travel Counsellors) is al wel eerder in Egypte geweest, maar nog niet in Hurghada. “Deze jubileumtrip is georganiseerd met een topprogramma. Het is een trip toegespitst op zowel de bestemming ontdekken als het hotelaanbod van Corendon dat in combinatie met gezelligheid, precies zoals je een bestemming zou willen ontdekken. Uiteraard is mijn absolute hoogtepunt Luxor. Een openluchtmuseum vol geschiedenis en mysterie. Indrukwekkende tempels en graven. Het is ook een van de oudste steden van Egypte, wat een absolute must is om te bezoeken. El Gouna is een mooi opgezette locatie met een luxe boulevard en winkels. In de avond is het leuk om rond te lopen. De prijzen liggen hier wel hoger en het is een plaats met groen, golfbanen, havens, winkels, mooie villa’s en hotels. De plaats Hurghada is meer authentiek. Een plaats opgericht aan zee in de woestijn. Hotels op verschillende locaties met een diversiteit aan mogelijkheden. Er zijn over het algemeen bij de hotels niet veel mogelijkheden om direct vanuit het hotel in de omgeving rond te lopen.”

“Op naar nog vele mooie jaren”

“Egypte als vakantiebestemming is een absolute aanrader gezien het budget, het mooie weer en prima hotels met heel veel mogelijkheden”, laat Angelique weten. “Voor mij is het een bestemming die ik absoluut kan aanbevelen. Het biedt veel mogelijkheden, prima hotels met goede restaurants en een fantastische onderwaterwereld. Corendon is uiteraard een van de marktleiders met een prima aanbod, goede reisleiders en met heel veel keuzes aan bestemmingen en hotels. De prijskwaliteit is goed en ik hoop dat ze nog veel mooie hotels blijven aanbieden. Heel veel Nederlanders blijven het prettig vinden om een pakket te kunnen boeken met goede accommodaties, aanbevolen door een Nederlandse touroperator. In de branche zijn vele verschuivingen geweest, maar het belang van reisorganisaties zoals Corendon blijft groot. Op naar nog vele mooie jaren meer.”

Beleef de reis zelf

Nieuwsgierig geworden hoe de bestemming, de accommodaties en excursies eruit zien? Soms zeggen beelden meer dan woorden. Beleef de reis zelf door hieronder onze aftermovie te bekijken.

De Norwegian Aqua is het nieuwste schip in de vloot van Norwegian Cruise Line (NCL) en biedt een aantal gloednieuwe ervaringen op zee. Travelpro was aanwezig tijdens de inaugurele cruise om dit zelf te beleven. 

Een glijbaan waar je wordt gelanceerd. Een digitaal sportcomplex dat ‘s avonds transformeert tot een club. Heerlijk dineren in het allereerste Thaise specialiteitenrestaurant van NCL op zee of genieten van de muziek van Prince tijdens een geweldige avondshow. Het zijn maar een paar van de vele mogelijkheden die de Norwegian Aqua te bieden heeft. De Aqua is het eerste schip in de nieuwe Prima Plus-klasse en tien procent groter dan haar zusterschepen, Norwegian Prima en Norwegian Viva. Het klinkt misschien niet veel, maar de extra ruimte zorgt voor meer restaurants en grotere gemeenschappelijke ruimtes, wat het comfort van de gasten vergroot. Om al deze nieuwigheden zelf te ontdekken, ging Travelpro vorige maand in Lissabon aan boord van de Norwegian Aqua. Dat was een hele operatie, vanwege het slechte weer in Portugal. Jason Krimmel (Chief International Sales and Marketing Officer bij NCL), vertelde dat hij om 4.45 uur het bericht kreeg dat de haven van Lissabon gesloten was. Dit leidde tot een uitdagende ochtend, maar hij sprak zijn publiekelijke dank uit aan het nautische team, de kapitein, de haven van Lissabon en in het bijzonder aan de vier sleepbootbestuurders die ervoor zorgden dat het schip toch nog, iets later dan gepland, probleemloos kon aanmeren.

Vooruitdenken

Wie aan boord stapt van de Norwegian Aqua merkt het meteen, dit schip voelt anders. Hoewel het slechts tien procent groter is dan de Norwegian Prima en Viva, lijkt het in de praktijk bijna dubbel zo groot. Dat gevoel komt voort uit de manier waarop de ruimtes zijn ingedeeld en geoptimaliseerd. Volgens Krimmel is het schip ontworpen met het oog op beweging, beleving en efficiëntie, waarbij de ervaringen van eerdere schepen als leidraad dienden. Tijdens het panelgesprek aan boord werd uitvoerig stilgestaan bij de ontwikkeling van het schip. "Het bouwen van een schip is geen project van maanden, maar van jaren," aldus Jovo Sekulovic (VP Hotel Operations and New Build Delivery bij NCL), die nauw betrokken is bij het logistieke proces achter de lancering. "Soms liggen de plannen al vijf jaar van tevoren vast. In een snel veranderende wereld is dat een enorme uitdaging. Je moet technologie, design en beleving al vooruitdenken terwijl de markt nog in beweging is. Daarnaast hebben we ook veel geleerd van haar voorgangers, de Prima en Viva. Voor de Norwegian Aqua betekende dat onder meer een uitbreiding van het schip met 25 meter. In totaal telt het schip nu 1.800 hutten, waaronder 123 suites en 73 studio's met een eigen lounge. De feedback van eerdere passagiers op de zusterschepen speelde een cruciale rol in deze beslissingen. De Aqua is eigenlijk de verfijnde versie."

Aqua Slidecoaster

Een opvallende vernieuwing ten opzichte van eerdere schepen is het vervangen van de kartbaan door de Aqua Slidecoaster. Deze spectaculaire glijbaan zorgt niet alleen voor meer beleving, maar ook voor meer ruimte op het bovendek. Waar de kartbaan een groot deel van het schip in beslag nam, biedt de coaster met zijn hoge doorvoersnelheid van meer dan 200 mensen per uur een toegankelijke en efficiënte vorm van entertainment. Daarnaast is het ook nog eens veel inclusiever: "Het is makkelijk te gebruiken, snel en leuk voor een breder publiek”, laat Sekulovic weten. Maar wat is nu de Aqua Slidecoaster? Het is volgens NCL 's werelds eerste hybride achtbaan en waterglijbaan. Gasten nemen plaats in een bootje en worden vervolgens door een metalenarm naar de top van de glijbaan geduwd. Met deze attractie lanceert NLC de beleving letterlijk naar een hoger niveau.

Thaise gerechten

Op culinair vlak introduceert de Norwegian Aqua twee opvallende nieuwkomers: een Thais restaurant genaamd Sukhothai  en een volledig plant-based eetgelegenheid. De keuze voor deze concepten kwam niet uit de lucht vallen. “Op Prima serveerden we een pad thai bij een van de foodstations, en dat bleek het populairste gerecht aan boord," vertelt Christian Pratsch (VP, Food & Beverage Operations bij NCL). “Dat gaf ons de bevestiging dat er vraag is naar authentieke Thaise gerechten. Daarnaast hebben weinig andere rederijen een authentiek Thais restaurant aan boord.” De ontwikkeling van nieuwe menu's gebeurt niet willekeurig. In het hoofdkantoor in Miami beschikt de rederij over een testkeuken die exact de omstandigheden aan boord nabootst. Hier worden ingrediënten getest, presentaties beoordeeld en gerechten verfijnd. "Op testdagen is het overigens heerlijk lunchen op kantoor”, grapte Pratsch. Wie aan boord is, mag zeker Indulge niet overslaan. Deze eetervaring, waarbij gasten via een tablet gerechten van acht wereldkeukens kunnen bestellen, is op de Prima geïntroduceerd en is sindsdien een van de populairste eetconcepten. Het eten staat binnen twee minuten op tafel, de keuze is divers en de kwaliteit is hoog. Pratsch raadt reisagenten dan ook aan om hun klanten op dag één al naar Indulge te sturen.

Duurzame cocktails

Duurzaamheid speelt een steeds belangrijkere rol in het aanbod aan boord. “We zijn heel bewust bezig met duurzaamheid en we laten ons niet alleen leiden door trends, maar ook door feedback van onze gasten. Hoe komen we aan onze ingrediënten? Hoe worden ze gemaakt? Daar kijken we goed naar. Ik wil bijvoorbeeld de Flor de Caña Rum uit Nicaragua benadrukken, die 100% duurzaam geproduceerd is met hernieuwbare energie. Of onze gin 66, die plantaardige ingrediënten bevat en wordt geschonken uit een fles van gerecycled glas. We doen er dus alles aan om het energieverbruik, de verspilling en de productie te begrijpen en dat in ons programma te integreren.” Maar daar blijft het niet bij. Met het 'Sail and Sustain'-programma wordt ingezet op efficiënte brandstofconsumptie, innovatie en samenwerking. “Zo is inmiddels 59% van de schepen uitgerust met walstroomtechnologie, waaronder de Norwegian Aqua, die op 25 maart voor het eerst aan de walstroom werd gekoppeld in Southampton. Daarnaast test NCL actief met biodiesel en onderzoekt het de mogelijkheden van groene methanol”, aldus Angela Stark (Senior VP Assistant General Counsel, Sustainability & Compliance bij NCL).

Een viering van Prince

Entertainment blijft een van de belangrijkste onderdelen van Norwegian Cruise Line. Met maar liefst 112 projecten in ontwikkeling tot 2026 maakt de rederij duidelijk constant te blijven vernieuwen. Bryan White (VP Entertainment Production): “We willen muziek die mensen herkennen, visueel spektakel en toegankelijke verhaallijnen. Gasten willen geen ingewikkelde plots of twee uur durende shows. De aandachtsspanne is korter geworden. We doen dus iets kortere shows, waardoor gasten ook meer entertainment en meer aanbod op de rest van het schip kunnen ervaren.” Op de Norwegian Aqua komen deze inzichten tot leven met twee hoofdshows: 'Elements' en 'Revolution'. “De eerste is een vernieuwde versie van NCL’s langstlopende show en is dankzij moderne technologie volledig meeslepend geworden. 'Revolution', een samenwerking met de Prince Estate, biedt een authentieke concertbeleving waarbij het publiek letterlijk in de show staat. "Het is geen musical of documentaire. Het is een viering van Prince, en het is uniek dat we hiervoor toestemming kregen”, aldus White.

Bijzondere projecten

Het 'More at Sea'-programma van NCL moet het gasten makkelijker maken om zorgeloos te genieten. Met meer inbegrepen dranken, verbeterde wifi - dankzij Starlink op alle schepen- , uitgebreidere dinermogelijkheden en interessante excursietegoeden biedt het programma volgens Krimmel ongekende waarde. “De reacties van gasten zijn overweldigend positief. Ze herkennen merken die ze thuis ook gebruiken, ontdekken nieuwe wijnen, en waarderen de toegankelijkheid. De impact van Norwegian Aqua reikt verder dan de passagierservaring. Ook de maatschappelijke betrokkenheid van NCL komt aan bod. “We willen geen slechte gast zijn in de havens die we aandoen”, aldus Stark. “We investeren in lokale gemeenschappen via educatieprojecten, werken samen met het Rode Kruis en kopen waar mogelijk lokaal in. Een bijzonder project dat momenteel loopt is het verzamelen van DNA-monsters uit het zeewater om de biodiversiteit langs vaarroutes te monitoren. Deze gegevens worden niet alleen gedeeld met wetenschappelijke instellingen, maar ook in samenwerking met het entertainmentteam toegankelijk gemaakt voor gasten. Zo wordt educatie aan boord letterlijk tastbaar.”

‘Where the Sky Meets the Sea’

Maar er is nog véél meer te beleven aan boord, zoals Infinity Beach, een zwembad dat lijkt over te lopen in de horizon. De Oceanwalk, een glazen brug waar passagiers over de rand van het schip, boven het water kunnen lopen. Ook introduceert de Norwegian Aqua het Glow Court, een ruimte waar gasten interactieve spellen kunnen spelen en The Drop, een tien verdiepingen tellende glijbaan, waar de vloer letterlijk onder je vandaan valt. Een ander uniek aspect is de aanstelling van Allison Hueman als de eerste vrouwelijke ‘hull artist’ ooit voor Norwegian Cruise Line. Haar kunstwerk ‘Where the Sky Meets the Sea’ geeft het schip een unieke en kleurrijke uitstraling. Het is die combinatie van innovatie, duurzaamheid, gastvrijheid en beleving die van Norwegian Aqua een schip maakt dat de lat opnieuw hoger legt. Met een prijskaartje van meer dan 1,3 miljard dollar is het ook meteen een van de duurste schepen binnen de vloot. "Cruisen is een complexe vorm van reizen. Het is niet zo simpel als een vlucht naar één bestemming, maar het biedt de mogelijkheid om de wereld in al haar diversiteit te ervaren. Om dat verhaal te vertellen, hebben we de reisprofessionals nodig”, laat Krimmel weten.

Doopceremonie

Na de inaugurele cruise van Lissabon naar Southampton zette de Norwegian Aqua koers naar Miami, waar het schip op 14 april werd gedoopt. Tijdens deze feestelijke gebeurtenis onthulde NCL ook plannen voor de herinrichting van haar privé-eiland Great Stirrup Cay in de Bahama's. Vanaf het vierde kwartaal van 2025 kunnen gasten zich verheugen op nieuwe ervaringen op het eiland, waaronder een groter zwembadgedeelte met een eigen bar en een waterspeeltuin voor kinderen. De doopceremonie vond plaats in de terminal van NCL in PortMiami. Meer dan 2.000 gasten waren aanwezig, waaronder de peetvader van de Norwegian Aqua, de acteur en tweevoudig Emmy Award-winnaar Eric Stonestreet. Hij is onder meer bekend van de tv-serie Modern Family.

Corendon, Tio Business School en Justcurious hebben onlangs een bijzonder studiereisconcept gelanceerd, waarbij studenten van de hbo-opleiding de leiding hebben. Het doel? Onderwijs en werkveld dichter bij elkaar brengen en studenten enthousiasmeren voor een carrière in de toerismesector. Hoe ging dat in de praktijk?

“Vanuit Corendon zijn wij altijd op zoek naar iets vernieuwends en kansen. Afgelopen jaar hebben wij bij studiereizen onder andere de single kamer geïntroduceerd, de mogelijkheid om extra CO2 te reduceren, travel-light famtrips (reizen met minder bagage) en natuurlijk de famcation. Een challenge reis, (mede)georganiseerd door studenten en mogelijk gemaakt door partners uit het werkveld is echt vernieuwend. Het mes snijdt daarbij aan meerdere kanten. We brengen onderwijs en werkveld echt dichter bij elkaar en waar beter dan op een top bestemming?”, laat Rutgher Verstrepen (Salesmanager Retail Corendon) weten. “We hebben altijd al goede banden gehad met Tio, en dan met name met Marion Ariëns, docent bij Tio. Naast haar werkzaamheden op school is zij vanuit een andere rol ook betrokken bij onder meer de promotie van By June en zo is het balletje gaan rollen.”

Omdenkers

Corendon verzorgde de basis van de reis, zoals de vlucht, transfers en de hotels. Ook heeft Corendon lijntjes uitgezet naar Sunny Cars. Rutgher: “Met een huurauto een famtrip organiseren en uitvoeren voegt zoveel meer toe. Je ziet immers meer met een huurauto. Het inhoudelijke programma kwam van de studenten zelf. Gaaf om te zien dat zij nog niet gehinderd zijn door onmogelijkheden. Echte omdenkers. Ik moet er wel aan toevoegen dat dit een echt team effort is van alle partners en partijen. Zonder de inzet en het enthousiasme: geen famtrip. De maanden voorafgaand aan de studiereis, hadden de studenten elke week een meeting met Demi van Santen (Corendon). Hier konden de studenten alle vragen over de reis stellen. Daarnaast hebben de studenten halverwege het proces een presentatie in Utrecht gegeven aan Demi en de andere stakeholders over de voortgang en alle ideeën. Hier werden ook tips meegegeven aan de studenten. Een aantal dagen voor vertrek is het gehele programma met alle studenten, docenten, Justcurious en Corendon nogmaals volledig doorgenomen.”

Corendollars

Het programma bestond uit maximaal twee hotelbezoeken per dag, waarvan er één met een game was. “Zo hadden de reisagenten elke dag één spel waaraan ze deelnamen. Er was een eilandtour met auto’s van Sunny Cars en een stadstour door Playa del Inglés. Daarnaast is er een pubquiz georganiseerd en een eindfeest mocht natuurlijk niet ontbreken. De reisagenten waren in verschillende teams verdeeld en konden Corendollars verdienen met de hotelinspecties (games). Iedereen won een kleine prijs en uiteindelijk ging één groepje ervandoor met gratis vliegtickets. De samenwerking met de studenten verliep goed. Als studenten vragen of twijfels hadden, vroegen ze advies. Na maanden met de studenten samenwerken was het resultaat er dan eindelijk. En wat was dit een leuke reis. Nu is het tijd om te evalueren en te kijken wat er beter kan. Feit is wel: er ligt een mooie basis voor een vervolg.”

Studenten

Travelpro is ook benieuwd hoe de studenten deze bijzondere opdracht en reis hebben ervaren. We spreken met Daniëlle Rijkenberg (ITM-studente Tio Amsterdam). “In het begin was het even zoeken hoe deze samenwerking het beste zou werken, maar al snel hadden we wekelijkse calls ingepland met zowel Corendon als Justcurious. Deze calls waren een goede manier om elkaar live te spreken, zodat niet alles alleen maar over de mail ging. Elke vrijdagmiddag stuurden wij vragen in over de onderwerpen die wij dan met hen wilden bespreken. Het was erg fijn om met beide bedrijven samen te werken, vooral voor het ontwikkelen van de games was het fijn dat wij een ervaren bedrijf als Justcurious konden vragen voor advies. Daarnaast stond Demi van Corendon altijd paraat om vragen naar contactpersonen door te mailen op Gran Canaria en ons ook advies te geven over wat gebruikelijk is bij een studiereis. We konden dus goed gebruikmaken van hun ervaring en hier zelf van leren.”

Gamification

Daniëlle laat weten dat het best pittig was om een heel programma op te zetten en ook passende games te bedenken en te ontwikkelen. “Deels was dit lastig omdat we met acht studenten waren, verdeeld over drie vestigingen (Groningen, Amsterdam en Rotterdam), dus veel ging via WhatsApp of werd besproken in de wekelijkse studentencall. Hier vroegen wij elkaar dan ook regelmatig om advies of meningen om te kijken of wij het allemaal eens waren en op één lijn zaten. De hotelgames bleken het meest lastig te zijn om te bedenken, omdat sommige hotels later toch afzagen van een hotelgame en wij dan weer op zoek moesten naar een ander hotel. Dit betekende ook dat we de games vaak moesten aanpassen. Flexibel zijn was erg belangrijk met zowel de gamification als het programma maken.”

Leervolle uitdaging

De studenten hebben veel geleerd over het voorbereiden van zo’n reis. Er gaat erg veel werk aan vooraf om ervoor te zorgen dat alles op locatie klaar is voor als je daar bent. “Regelmatig moesten plannen en games ook gewijzigd worden door omstandigheden. Voor de city-game wilden wij graag fietsen gebruiken, maar helaas waren die erg moeilijk om te regelen. Dus flexibel zijn en altijd een back-upplan hebben, is een van de dingen die we hebben geleerd. Daarnaast hebben we ook geleerd hoe je bedrijven kunt benaderen om als sponsor te fungeren door bijvoorbeeld een lunch of een event te hosten. Het was best wel een grote verantwoordelijkheid. Gelukkig mochten wij die met z’n achten delen wat de druk wat minder hoog maakte. Het was een unieke ervaring. Van fictieve opdrachten in lessen, naar echte reisagenten was een leuke en leervolle uitdaging. Rekening houden met iedereen, continu checken of iedereen er is, waren dingen waar we vooraf niet bij stil hadden gestaan. Vooral de verantwoordelijkheid was nieuw voor ons.”

Balans

“Van de reisagenten kreeg ik vooral positieve feedback. Dat was superleuk om te horen, omdat er achter de schermen dingen nog weleens anders liepen en dan hoopten wij dat dit niet zichtbaar was voor de reisagenten. Ze vonden het programma erg leuk met de gamification en volgens mij was de balans ook goed qua activiteiten en vrije tijd. Niemand hebben wij erover gehoord dat het programma te vol was of dat er te veel vrije tijd was. Teamwork en communicatie zijn heel belangrijk tussen zowel de studenten onderling als naar de reisagenten toe. Soms was er iets niet duidelijk en werd het dan anders begrepen dan de bedoeling was. Dit waren gelukkig kleine dingen die snel op te lossen waren. Ik denk dat het hoogtepunt dan toch is dat wij met z’n allen deze supergave reis mogelijk hebben kunnen én mogen maken samen met de reisagenten en dat zij het ook leuk hebben gehad. De hele week was leuk en gezellig en we hebben veel leuke dingen gedaan. Dit was een reis om niet snel te vergeten.”

Mooi programma

Voor Anouchka Paans (ZRA bij Travel Counsellors) was het meer dan zeventien jaar geleden dat ze voor het laatst op Gran Canaria is geweest. “Ik was benieuwd of de bestemming veel is veranderd. Het blijft een populaire bestemming om te verkopen, dus het is fijn om het eiland en de hotels te bekijken”, laat Anouchka weten. Ze had zelf nog niet eerder deelgenomen aan een studiereis met een soortgelijk concept. “Het is een leuke en andere manier om hotels en de bestemming te ontdekken. Ook was het een leuke groep studenten. Ze hebben er een mooi programma gemaakt. Ik heb van de hele reis genoten, alles wat we hebben gedaan heeft een toegevoegde waarde gehad en superleuk dat ik het vliegticket met mijn team gewonnen heb. Het was erg leerzaam om het hotel te bezoeken, want dat had ik nog niet eerder gedaan. De reis is zeker voor herhaling vatbaar.”

Digitale ontwikkelingen

Heleen Hoeve (ZRA bij The Travel Club) was twaalf jaar geleden voor het laatst op Gran Canaria. “Een bestemming die door veel van mijn klanten wordt bezocht, dus ik vond het tijd om het eiland opnieuw te bezoeken. Ik heb niet eerder deelgenomen aan een soortgelijk concept tijdens een studiereis. Omdat ik de bestemming al wel ken, vond ik de studiereis met dit concept juist aantrekkelijk. Mijn verwachting was dat het geen standaardstudiereis zou worden. Ik heb eerder in Nederland een stad ontdekt middels gamification. Dat vond ik een leuke manier, omdat je met veel creativiteit en samenwerken een stad leerde kennen. Ik was nieuwsgierig hoe gamification tijdens een studiereis toegepast zou worden. En dat is zeer goed bevallen. De games in de hotels waren leuk in elkaar gezet, waardoor je na afloop ook een goed beeld van de accommodatie hebt gekregen. Zelf heb ik bij de stadsgame ervaren dat de focus wellicht iets te veel op de opdrachten lag en dat ik daardoor de stad zelf niet helemaal goed heb meegekregen. Wel was samenwerking met de Tio-studenten erg leuk. Ik denk dat het betrekken van studenten in deze tijd met vele (digitale) ontwikkelingen ook belangrijk is voor de branche.”

Vernieuwd concept

“Mijn kennis met betrekking tot het Corendon-aanbod heb ik tijdens deze studiereis met name kunnen verrijken. Voor de verkoop blijft het belangrijk om zelf accommodaties te ervaren. De dag van de eilandtour was voor mij het hoogtepunt. Een hele fijne manier om zelf met de auto de prachtige binnenlanden te ontdekken. Tijdens de eilandtour hadden we de opdrachten verdeeld onder onze teamleden zodat we tijdens het toeren ook lekker konden genieten van de mooie omgeving. Ook de finale was een heel leuk spel. Iedereen was zo fanatiek om de laatste Corendollars te verdienen. Ik zou zeker nog een keer deelnemen aan een studiereis die door studenten wordt georganiseerd. Andere collega’s kan ik ook zeker aanraden om deel te nemen aan een studiereis met dit vernieuwende concept”, zegt Heleen. 

Foto’s: Sven Verbruggen

Het biedt vrijheid, flexibiliteit en gemak, maar toch denkt een gemiddelde reisadviseur eerder aan een autorondreis met verschillende hotels dan een reis per camper. “Terwijl het zo ontzettend leuk en heel gemakkelijk is”, zegt Paul Backer (mede-eigenaar Fly to the West/Tioga Tours). Om dat te bewijzen en daar verandering in te brengen, organiseerde hij samen met KLM een studiereis dwars door West-Amerika.

Om de camperkennis van de tien deelnemers te peilen en elkaar te leren kennen, hielden Selma Makkelie (Key Accountmanager KLM) en Paul voorafgaand aan de reis een bijeenkomst op het op Amerika geïnspireerde kantoor van Fly to the West/Tioga Tours in Zwolle. De één had wel wat camperervaring, terwijl de ander nog niet eerder een camper van binnen had gezien. Een ding hebben de deelnemende dames allemaal gemeen: ze hebben er ontiegelijk veel zin in. Paul: “Het is heel erg jammer dat veel reisagenten wegblijven van een camperreis, vaak omdat ze het product niet of nauwelijks kennen en het daardoor moeilijk vinden om te verkopen. Maar niets is minder waard, het is zo’n fijn en goed verkoopbaar product. Wij verkopen reizen zowel direct als via de retail, en zien een groot verschil in aantallen als het gaat om camperreizen. De retail blijft hierin flink achter, omdat er vaak geen kennis over camperreizen in huis is. Ik weet zeker dat de deelnemers gaan inzien hoe gemakkelijk en vooral leuk een camperreis is.”

KLM
Selma: “KLM vliegt deze winter drie keer per week, rechtstreeks vanaf Schiphol naar Las Vegas, op de dinsdag, donderdag en zaterdag. Hierdoor is deze bestemming niet alleen heel leuk om te bezoeken, maar ook de perfecte uitvalsbasis is voor het starten en eindigen van een camperreis door het westen van Amerika.”

Alles bij de hand
Mirian Gerritsen (Mundisol Travel) laat weten dat zij zich kan vinden in de woorden van Paul. Ze verkoopt regelmatig rondreizen per huurauto, maar niet zo snel een camperrondreis. “Ik heb wel eens met een camper door Canada gereisd, maar dat is een tijd geleden. Deze rondreis was voor mij de uitgelezen kans om zelf te ervaren hoe het is om te reizen per camper, zodat ik klanten beter kan adviseren.” Mirian deelde de camper met Margot Kappel (Fly to the West), en na een goede vlucht van ongeveer tien uur en een overnachting in een hotel in Las Vegas, reden de dames naar Cruise Amerika om daar hun ‘mobile home’ op te halen. “Er was voor ons een ‘early bird’ afgesloten, zodat we ’s ochtends vroeg de camper konden ophalen. Dat is heel fijn, omdat we door negen uur tijdsverschil vroeg wakker waren, maar ook omdat we de camper nu later mochten inleveren.” Na de instructievideo en de administratieve zaken vertrokken ze. “Natuurlijk is het in het begin even spannend om te rijden in een camper, maar na een kwartiertje is het alsof ik nooit anders had gedaan. Mijn campermaatje Margot wees mij heel goed de weg, en dat deed ik op mijn beurt ook als zij aan het stuur zat.” Niet alleen het rijden op de Amerikaanse wegen ging Mirian en Margot goed af, ook de camper op zijn plaats zetten op de campground deden ze alsof ze niet anders gewend waren. Mirian: “Als de camperplaats ‘full hook-up’ was, sloten we de camper aan op de aanwezige stroom-, water- en rioolvoorzieningen. Dat is zo gemakkelijk om te doen, dat kan echt iedereen. Voor we het wisten zaten we te relaxen onder ons luifeltje en te genieten van al dat moois om ons heen.” Volgens Mirian is het grote voordeel van reizen per camper ten opzichte van het reizen per auto dat je maar één keer de koffer hoeft uit te pakken. “Je hebt alles bij de hand, dat is zo fijn.”

Uniek
Dat dit een unieke studiereis is, is ook terug te zien in het programma dat slechts enkele vaste onderdelen bevat, zoals een fietstocht door Zion National Park of een helikoptervlucht door Grand Canyon National Park. Paul: “Dat is een bewuste keuze, we willen dat de deelnemers echt ervaren hoe het is om als consument te reizen per camper. We rijden daarom ook niet in een kolonne, daardoor zullen de duo’s ook verschillende routes nemen en iedereen doet hierdoor haar eigen ervaringen op. Als ze maar op tijd bij de afgesproken excursie en kampeerplaats waren voor het avondeten dat Selma en ik voor onze rekening namen, haha.” Om ervoor te zorgen dat de campers wel allemaal een gegarandeerde plek op de camping hadden, nam Paul de plaatselijke agent in de arm. “Kimo Linders van En Route Travel heeft ons ontzettend goed geholpen en prachtige campings voor ons geboekt. Een aanrader, ook als je voor jouw klant een goede camping wil reserveren.”

Campgrounds
Mirian vertelt dat ze in totaal op zes verschillende campgrounds ‘haar’ camper heeft geparkeerd. “Zion Campground & RV Resort is een geweldig leuke en mooie campground met voldoende faciliteiten, zoals een receptie met winkel met een uitgebreid assortiment, zwembad en superschoon sanitair faciliteiten. De campground is niet al te groot, heeft schitterende uitzichten en ligt dicht bij de ingang van Zion National Park. De halte van de gratis shuttlebus door Zion is bij de entree van de campground. Ruby's Inn campground and RV Park is een vrij grote campground met plaatsen tussen naaldbomen. Hier vind je prima faciliteiten, met een zwembad en prima sanitaire voorzieningen en ook weer dicht bij de ingang van Bryce Canyon National Park, ook hier zijn er gratis shuttlebussen die door het park rijden. Bovendien loop je in tien minuten naar de Ruby’s Inn, een hotel met restaurant,  grote winkel en een ijssalon. Wahweap RV & Campground ligt op circa een kwartier lopen van Lake Powell, is relatief nieuw en geeft een geweldig mooi uitzicht op het stuwmeer. Gouldings Lodge RV Park is een kleine campground met een spectaculair uitzicht op de karakteristieke rotsen van Monument Valley. Mather Campground is een prachtige campground in het Grand Canyon National Park. Campground Oasis in Las Vegas is een prima campground met veel faciliteiten, er worden zelfs activiteiten georganiseerd, mooi zwembad en ligt op ongeveer een kwartier per taxi van de strip en ongeveer twintig minuten rijden van de camperverhuurder Cruise America.” Het camperleven bevalt Mirian goed. “Een camperrondreis heeft mij heel positief verrast, niet alleen het rijden van de camper zelf of het neerzetten op de campground, maar de totaalbeleving is heel leuk en gemakkelijk. Wat ik ook erg leuk vond, waren de saamhorigheid en goede gesprekken 's avonds bij de camper. Ik heb genoten en heel veel geleerd.”

Koningin van de weg
Mirian laat weten dat ze zich al snel ‘the Queen of the Road’ voelde. “Natuurlijk zijn de nationale parken fantastisch, maar het machtige gevoel dat ik kreeg als we er naartoe reden was ook waanzinnig. De route van Las Vegas via de Valley of Fire naar Zion vind ik erg mooi, maar ook de route van Zion National Park naar Bryce Canyon National Park is de moeite meer dan waard. We hebben ook een deel van de beroemde Route 66 gereden, dat is natuurlijk ook heel bijzonder om te doen. En dan de parken, zo prachtig!” Op de vraag wat ze het leukste vond, antwoordt Mirian: “Op de eerste plaats staat voor mij het fietsen door Zion National Park, je beleeft de natuur dan op een heel bijzondere manier. Gevolgd door Antelope Canyon, die we bezocht hebben met een Navajo als gids. Ik heb eigenlijk geen woorden voor deze canyon, zo overweldigend mooi. Maar ook de helikoptervlucht boven Grand Canyon National Park is fantastisch om te mogen doen. Dit was echt een once-in-a-lifetime-ervaring."

Spectaculair
Carola van Bronswijk (reisspecialist Fly to the West) zegt dat ze de reis spectaculair vond. “We hebben zoveel leuke dingen gedaan, zoals fietsen in Zion, de Antelope Canyon bezocht in Page, een sunset jeeptour in Monument Valley en genoten van een foodtour en show in Las Vegas. Ik vond fietsen door Zion heel leuk; de activiteit op zich, maar ook het nationale park, dat is zo enorm  indrukwekkend. De route van Zion naar Bryce is overigens ook erg mooi om te rijden, omdat het landschap onderweg telkens verandert. Dit blijft voor mij het mooiste en meest spectaculaire gebied van het vasteland van Amerika. De perfecte bestemming als je voor het eerst naar Amerika gaat. Het voordeel van reizen per camper is dat we onderweg alles bij ons hadden; we konden gemakkelijk even stoppen om lunch of een snack te maken, of om je even om te kleden.”

Cadeautje
Daisy Peeters (TravelTeam Oss): “Ik vond het een geweldige reis en heb nu een beter beeld van West-Amerika gekregen. De vlucht met KLM, was eigenlijk zoals altijd, fijn. We hadden goede plaatsen, een vriendelijke cabin crew en lekker eten.” Over de camper zegt ze het volgende: “Bij het ophalen van de camper verliep alles soepel, wij hadden een camper van Road Bear. Het was in eerste instantie spannend om in de camper te rijden, maar na vijf minuten voelde het al als normaal en had ik totaal niet in de gaten dat ik in zo’n grote camper reed.” Ze reed dan ook dwars door West-Amerika en parkeerde de camper behendig op de verschillende campgrounds. “De campings waren geweldig en zeer afwisselend.” Over de activiteiten zegt ze: “De helikoptervlucht boven Grand Canyon National Park was echt een cadeautje, maar het fietsen in Zion National Park vond ik ook geweldig. Je voelt je zo klein tussen die machtige canyons, maar ik voelde er ook heel veel rust. Las Vegas was gaaf om gezien te hebben, vooral het oude gedeelte bij Freemont.” Daisy laat weten dat ze na jarenlang geweldig reizen te hebben samengesteld het door deze reis en dus uit eigen ervaring nog beter kan toelichten. “Ik geef dan ook graag mijn complimenten aan Paul, zijn goede zorgen en hoe hij alles tot in de puntjes heeft geregeld. Vooral de kennismaking voorafgaand aan de studiereis vond ik erg fijn en gezellig. Paul heeft regelmatig voor ons gekookt, en wat hebben wij heerlijk en gezond kunnen eten.”

Belevenis
Petra Durieux (Personal Touch Travel) boekt veel reizen naar Amerika, maar was er zelf nog nooit geweest. Het campingleven is haar wel bekend, maar reizen in een camper weer niet. Deze studiereis was voor haar dan ook een uitgelezen kans. Ze vertelt: “De vlucht naar Las Vegas vind ik erg goed, fijne stoelen en ook de maaltijden aan boord waren lekker. Daarnaast was het personeel heel vriendelijk. Las Vegas is een belevenis, wat een bizarre stad. Ik heb mijn ogen uitgekeken. We bezochten onder meer Fremont Street, dat is zeker een aanrader. De laatste avond, nadat we de camper hadden ingeleverd, had Selma een verrassing voor ons. We hebben een foodtour gedaan langs drie restaurants, en superlekker gegeten. Daarna maakten we een flinke wandeling over de Strip om naar Hotel Wynn te gaan voor de show Awakenings. Dat was geweldig!”

Ongelooflijk leuk
Petra deelde ‘haar’ camper met Daisy en samen reden ze in een van zo’n tien à elf meter. “Ondanks dat we het beiden nog best spannend vonden om met deze enorme camper op pad te gaan, zagen we dit na de uitleg bij Road Bear helemaal zitten. Ze namen echt de tijd voor ons.” De dames konden, zoals Paul vertelde, hun eigen dag indelen. Petra: “Dit was voor het eerst dat ik een reis niet als studiereis heb ervaren. Je bent wel met elkaar, maar je deelt zelf de dag in en je rijdt de route zelf. Soms zagen we anderen onderweg, maar heel vaak ook niet en dan trof je elkaar 's avonds weer. Zó leuk om dan van iedereen de verhalen te horen tijdens het avondeten, dat elke avond super was geregeld door Paul. We hebben het heel gezellig gehad met elkaar.” Over de voordelen van reizen per camper, zegt ze: “De voordelen van de camper, die we eigenlijk allemaal wel kennen, heb ik het ook echt ervaren: je hoeft niet steeds weer in te pakken en uit te pakken, je hebt alles bij je en daarnaast verblijf je vaak midden in de natuur. Je komt aan op de camping, inchecken gaat snel en daarna sta je in een mum van tijd op de juiste plek. Nog even de nodige aansluitingen regelen en vervolgens de stoeltjes uitklappen, een drankje inschenken en genieten van de omgeving. Het is mij enorm meegevallen om met de camper te reizen. Op de vraag welk stukje ze van de route het mooiste vond, antwoordt Petra: “ Dat is een lastige keuze, ik vond eigenlijk de hele route mooi. Maar als ik dan moet kiezen, dan zeg ik het stuk door Zion National Park, omdat we een paar haarspeldbochten moesten nemen en daardoor steeds hoger kwamen. We zijn een aantal keer gestopt om van de uitzichten foto's te maken, zó gaaf.”

Na terugkomst spreekt Travelpro opnieuw met Paul, benieuwd of deze bijzondere studiereis een succes is geweest. “Zeker weten, van iedereen kreeg ik te horen dat een camperreis ongelooflijk makkelijk en heel erg leuk is om per camper rond te reizen. En gelijk hebben ze.”

Wie gingen er mee?
Monique Verbeek (VakantieXperts Matador), Chantal Prins (TravelXL De Ruwert Oss), Stella Hanssen (Kupers Vaals), Anja Werkman (Klooster Reizen), Mirian Gerritsen (Mundisol Etten-Leur), Daisy Peeters (TravelTeam Oss), Petra Durieux (Personal Touch Travel), Carola van Bronswijk (Fly to the West), Tessa Haringsma (Fly to the West), Margot Kappel (Fly to the West) en natuurlijk ook Selma en Paul bezochten onder meer Valley of Fire, Clark County, Zion National Park, Antelope Canyon nabij Page, Horseshoe Bend, Monument Valley en Grand Canyon National Park, die laatste overigens per helikopter.

De Men Only-reis, inmiddels een jarenlange traditie, bezocht dit jaar Georgië. Waarom dit een land is voor Nederlanders die eens iets anders willen? Dat vertellen we je graag.

Arjan Kastelein (Managing Director Personal Touch Travel) had voorafgaand aan de reis veel contact met Visit Georgia. Hij organiseerde in samenwerking met deze Georgische DMC een schitterende reis door het, voor veel Nederlanders, onbekende land dat sinds dit voorjaar ook bereikbaar is middels een directe Transavia-vlucht. De uitstekende voorbereiding, de Privium ClubLounge West op Schiphol en een gezellige Transavia-crew zorgden voor een perfect begin van de reis. In Georgië werd de groep begeleid door gids Luca, die door de mannen aan het eind van de reis met luid gejuich werd bedankt.

Hartje centrum

De reis startte in Tbilisi, waar werd overnacht in het grand hotel Courtyard by Marriott Tbilisi dat zich aan het grote Vrijheidsplein in het centrum van de stad bevindt. En zoals dat gaat bij de Men Only: inchecken en tien minuten later melden bij de receptie om vervolgens binnen vijf minuten een prima restaurant te vinden waar de hele avond werd getafeld. ANVR-directeur Frank Radstake probeerde overigens zonder succes de gehele week een 0.0%-biertje te bestellen in restaurants (in een supermarkt vond hij het uiteindelijk wel), maar had tijdens de eerste avond al kunnen weten dat dat niet ging lukken in Georgië. De ober: “0.0% beer? No, this is Georgia brother.”

Privium ClubLounge West
De Men Only begon erg relaxed met een bezoek aan de Privium ClubLounge West. Deze bevindt zich op de Holland Boulevard bij Pier E. De lounge biedt uitgebreide zakelijke faciliteiten, zoals bel- en werkcabines, maar ook comfortabele zit- en relaxruimtes. Daarnaast geniet je er van een luxe buffet met gezonde, biologische snacks en gerechten, inclusief vegetarische, glutenvrije en vegan opties.

Indrukwekkend

“Ik was verrast door Tbilisi en vond het boven verwachting leuk en interessant. Het is anders dan een citytrip à la Valencia. Tbilisi was een hele leuke verrassing, een compacte, gezellige stad met goede
restaurants en barretjes”, aldus Arjan. “Als je door het land rijdt, zie je dat er onderhoud nodig is, maar Georgië voelt niet als een Oostblokland. Er zijn niet veel chique hotels, maar het Courtyard by Marriott Tbilisi was prachtig, met een goed ontbijt.” Arjan ziet Georgië niet alleen als een rondreisbestemming, maar ook als een interessante incentivebestemming met voldoende mogelijkheden voor activiteiten, zoals de warmwaterbaden buiten Tbilisi en raften op de Aragvi-rivier. “Het Kaukasus-gebergte is bijzonder mooi met zijn groene gloed.” De groep verbleef in het gebied in het Gudauri Marco Polo Hotel, dat een ideale ligging heeft voor hiken of wintersport. Arjan deed mee aan de hike van Stepantsminda naar de Gergeti Drievuldigheidskerk, een populaire toeristische plek. “De hike was geweldig en geschikt voor iedereen, want je kunt kiezen om alleen omhoog of omlaag te lopen. Het uitzicht bovenop de berg was magnifiek.”

Minder interesse

Alexander Mamulashvili (Managing Director Visit Georgia) en Tamuna Kharshiladze (Head of Product France and Benelux Visit Georgia) ontvingen de groep op kantoor, waar de mannen werden bijgepraat over de toeristische mogelijkheden in het land en de huidige staat van het toerisme. “De Nederlandse markt groeit na de pandemie, maar we zien nog steeds niet heel veel Nederlanders. Voor de pandemie kwamen er ongeveer 2.000 Nederlanders, maar dat aantal is nu kleiner. Tijdens de pandemie, toen er geen toeristen waren, hebben we gps-routes gemaakt voor reizigers, zodat ze zelfstandig kunnen navigeren zonder een gids nodig te hebben. Met onze kaarten en gidsen kunnen ze dagtochten maken of van de ene plaats naar de andere reizen. Het programma Wie is de Mol? heeft ons veel bekendheid gegeven en zorgde voor een enorme populariteit, maar tegenwoordig is dat minder. De oorlog tussen Oekraïne en Rusland zorgt ervoor dat er minder interesse is vanuit Nederland. Dat is momenteel ons grootste probleem: het aantrekken van meer toeristen uit Europa of andere delen van de wereld.” Alexander: “Twee dagen geleden kwam ik terug uit Amsterdam, en ik was verbaasd hoe vol het vliegtuig zat met Nederlanders.” Alexander zat overigens, zonder dat hij het wist, op dezelfde vlucht van Schiphol naar Georgië als de deelnemers van de Men Only.

Transavia
Transavia voerde halverwege april van dit jaar de eerste vlucht uit naar de Georgische hoofdstad Tbilisi. Afgelopen zomerseizoen werd vanaf Schiphol twee keer per week naar en vanuit de hoofdstad van Georgië gevlogen. De vluchten staan op woensdag en zaterdag gepland.

Bijzonder moment

Voor Takis Panagopoulos, oprichter van Face2Face in 2007 en verkoper van het bedrijf in 2023, had het bezoek aan Georgië een persoonlijke betekenis, omdat zijn moeder daar is geboren. "Dat was voor mij een bijzonder moment, want ik had het land nog nooit bezocht. Mijn familie vertrok van
hier naar Noord-Griekenland, en ik zie overeenkomsten in de natuur. De dorpen omringd door natuur en de valleien, net als in Noord-Griekenland. Ik begrijp nu waarom mijn familie zich daar vestigde in 1926.”

Heel veel mogelijkheden

“Het is geen makkelijk product, maar ik zie wel perspectief. Ik denk overigens dat we een van de leukste gedeeltes van Georgië, de kust, niet hebben gezien. Voor wandelaars biedt het land heel veel mogelijkheden en de temperatuur was in deze tijd van het jaar nog heerlijk”, aldus Leo van der Hoeven (Reisburo Apollo). “Natuurlijk zit je een paar kilometer van de grens van Rusland, maar dat is in Finland hetzelfde. Overigens vond ik het erg mooi dat van onze groep iedereen bijna overal is geweest, maar nog niemand was in Georgië geweest.”

Wintersport

Alexander en Tamuna vertellen dat hun seizoen meestal eind april begint en doorloopt tot halverwege oktober. “In deze periode kun je bijna alle regio’s van Georgië bereiken, al zijn bergachtige gebieden soms onbereikbaar door sneeuw en wegafsluitingen. In Tbilisi en het zuiden kun je echter het hele jaar door reizen. De omstandigheden zijn dan optimaal. We hebben skigebieden die steeds bekender worden, al is het skiën nog niet heel populair. De meeste klanten komen in de zomer, maar we zijn ook begonnen met sneeuwschoentochten, vooral populair op de Duitse markt.”

Superveilig

“Ik vind Georgië een heel mooi land qua natuur. De Kaukasus is echt superindrukwekkend en Tbilisi vond ik een hele leuke en levendige stad met een gezellig uitgaansleven, met veel terrassen. Daarnaast zijn de mensen supervriendelijk. De hotels zijn ook prima”, aldus Paul van Laarhoven (de Jong Intra Vakanties). “Ik denk dat het voor Nederlanders iets te dicht bij Rusland ligt en dat dat mensen een beetje afschrikt. Dat is ook vaak de eerste reactie die je krijgt als je zegt dat je naar Georgië gaat: ‘Georgië, is dat wel veilig?’. Het is volgens mij superveilig. Waar wij nu lopen, zit je 25 kilometer van Rusland af. Dat is wel heel bizar.” Paul laat weten dat hij voor Covid Georgië overwoog voor het aanbod van de Jong Intra Vakanties. “We hebben de gok destijds niet durven nemen. Misschien volgend jaar wel. In eerste instantie geloofden we met z’n allen ook niet in Albanië en dat is inmiddels een groot succes.”

Verbonden
Enkele van de Men Only-deelnemers maakten gebruik van Hubby eSIM, dat internettoegang biedt in meer dan 200 landen en regio's. Door een vrij eenvoudige installatie gebruik je apps als Google Maps, WhatsApp om contact te houden met familie en vrienden of TripAdvisor zonder onverwachte kosten.

Betaalbaar

“Het lijkt wel een beetje op het Turkije van 30 jaar geleden”, aldus Cem Dal (Mimosareizen.nl). “Ik vond het verrassend leuk. Aardige mensen, lekker eten. Met meer promotie kan je het toerisme er op een mooi niveau krijgen. Een combireis Turkije-Georgië? Dat ga ik op dit moment niet doen. Nederlanders weten Georgië overigens wel te vinden, want de Transavia-vlucht zat goed vol. En, op dit moment is Georgië nog heel betaalbaar.”

Dit artikel komt uit de oktober-editie van Travelpro.

Steeds meer mensen doen het: werk en vakantie met elkaar combineren. En waarom ook niet? Na het succes van vorig jaar gingen Joy Egbers, Corine Jansen van der Sligte, Lisette Mulderij, Martine Tomassen en Elise Kraaijkamp (TUI at Home) dit jaar op workation naar de Côte d’Azur.

De dames kenden elkaar al via-via uit de reiswereld voordat ze zich ieder afzonderlijk aansloten als ZRA bij TUI at Home. Hoewel sommigen elkaar al sinds hun studie kennen of hebben samengewerkt aan een project, bracht Lisette het vijftal samen. Zij had met alle vijf de dames eerder gewerkt bij TUI Retail. Toen ze elkaar weer tegenkwamen bij TUI at Home, ontstond er al vrij snel een groepje vol gezelligheid. Maar ook een groepje waar ze op elkaar kunnen terugvallen, ideeën kunnen uitwisselen of simpelweg even met elkaar kunnen sparren. Martine: “Het klikt zo goed met elkaar dat we ook kunnen zeggen dat we naast goede collega’s vriendinnen zijn geworden.”

Stoute schoenen
Twee jaar geleden stond de eerste workation op het programma, per toeval. “We hadden ons opgegeven voor een studiereis van Interhome en Sunny Cars, maar die ging helaas niet door. Daar baalden we van, want het leek voor ons de perfecte gelegenheid om op een prachtige accommodatie te werken en daarna de omgeving te ontdekken.” De ZRA’s trokken de stoute schoenen aan en mailden Rudolf Verbeek van Interhome, die op zijn beurt heel positief reageerde op het verzoek van de dames. Datzelfde gebeurde na een mailtje naar Sunny Cars. En zo geschiedde, de vijf ZRA’s vertrokken voor hun eerste workation naar de Costa Blanca, waar ze verbleven in een prachtige villa van Interhome en de omgeving verkenden in een huurauto van Sunny Cars. Martine: “Het was fantastisch, en dat lieten we ook weten op onze social media-kanalen. We hebben de regio, de villa en de voordelen van een huurauto flink op de kaart gezet. Maar we hebben ook enorm genoten met elkaar. We hoefden dan ook niet lang na te denken of we dit succes dit jaar wilden herhalen.”

De verdeling tussen werk en plezier verloopt heel natuurlijk

Droomaccommodatie
Corine: “Toen we Rudolf dit jaar op een event tegenkwamen, riepen we gekscherend dat we naar Zuid-Frankrijk wilden voor onze volgende workation. Niet veel later stuurde hij een prachtige villa, Villa Alwena, door waar wij meteen razend enthousiast van werden. Het overtrof al onze verwachtingen en we zeiden dan ook meteen: ‘Ja’.” Joy: “Onze voorkeur gaat uit naar een accommodatie met meerdere slaapkamers; deze villa had er vier. Daarnaast is goede wifi belangrijk en een zwembad is erg fijn voor als we wat verkoeling zoeken. Villa Alwena heeft een prachtig en groot privézwembad waar we vaak gebruik van hebben gemaakt. De villa beschikte zelfs over een buitenkeuken, wat ook ideaal is met het lekkere weer dat we hadden. Villa Alwena is echt een droomaccommodatie die we iedereen kunnen aanraden. En als je in Frankrijk bent, moet je natuurlijk een potje jeu de boules spelen; onze villa had zelfs een jeu de boules baan…”

Venetië van Zuid-Frankrijk
Dat het de villa aan niets ontbrak, mag duidelijk zijn, maar de ZRA’s wilden ook de omgeving verkennen. Dat deden ze door een auto te huren via Sunny Cars. Joy: “Het is erg leuk om een omgeving te ontdekken die we allemaal nog niet kennen. De accommodatie hoeft voor ons niet per se op loopafstand van het centrum te liggen, want met een huurauto kunnen we alle kanten op.” De huurauto werd op de luchthaven van Nice opgehaald, en daarna zette het vijftal koers naar Villa Alwena in Grimaud, dat weer op zo’n acht minuten rijden van Port Grimaud ligt. Martine: “Port Grimaud wordt ook wel het Venetië van Zuid-Frankrijk genoemd vanwege de grachten, bruggen en gekleurde huisjes. We hebben heerlijk gestruind door de straatjes, winkeltjes bekeken en ontspannen op een van de vele terrassen aan het water. Een ander voordeel is dat aan de rand van Port Grimaud zich grote (betaalde) parkeerplaatsen bevinden waarvandaan je zo het centrum inloopt.”

Flaneren
De ondernemende dames pakten vaak de auto en ontdekten ook Saint-Tropez. Corine: “Onze villa ligt op twintig minuten rijden van Saint-Tropez, en die stad wilden wij heel graag zien. Denk je aan de Côte d’Azur, dan denk je aan Saint-Tropez toch?” Ze pakten het dagje Saint-Tropez goed aan door van tevoren op zoek te gaan naar leuke en betaalbare restaurantjes. Corine geeft als tip: “Reserveren is echt noodzakelijk.” Ze parkeerden de auto in de haven en flaneerden door het centrum, langs alle luxe jachten en aten bij La Canastel. “Dit is een erg leuk en gezellig Italiaans restaurant, gelegen in een knus zijstraatje. We hebben er heerlijk gegeten met als dessert de lokale specialiteit: Tarte Tropézienne, een zoete ronde taart met crèmevulling, een echte Franse lekkernij,” zegt Corine.

Het was fantastisch, en dat lieten we ook weten op
onze social media-kanalen

Met de trein
De dames pakten ook de auto naar Sainte-Maxime. In de volksmond wordt deze plaats het zusje van Saint-Tropez genoemd. Joy: “Vanaf onze villa, die tussen Sainte-Maxime en Saint-Tropez ligt, is het ongeveer twintig minuten rijden naar de badplaats Sainte-Maxime. Ik vond het er iets gezelliger dan in Saint-Tropez. Sainte-Maxime heeft ook een oud stadscentrum met leuke winkeltjes, maar ook een mooi zandstrand, beachclubs en een gezellige boulevard met diverse restaurants. De prijzen liggen hier ook iets lager vergeleken met Saint-Tropez, en dat is altijd fijn. Maar ook in Sainte-Maxime vind je genoeg luxueuze boten, en kijk je je ogen uit.” De dames trokken de ontdekkingstocht door Nice en Monaco voort. Lisette: “Deze twee steden hebben we met elkaar gecombineerd. Met de auto reden we naar Nice en vanuit daar pakten we de trein naar Monaco. Het kleurrijke Nice is overigens heel erg leuk. Je vindt er verschillende grote winkelketens, maar ook kleine boetiekjes waardoor je er leuk kunt shoppen. Daarnaast vind je er een kilometerslange boulevard, de Promenade des Anglais, en zie je er het typische Franse kiezelstrand met beachclubs met de kenmerkende gestreepte parasols. Wij hadden eigenlijk te weinig tijd om de stad echt te ontdekken en hebben daardoor geen kijkje kunnen nemen in het oude stadscentrum van Nice, Vieux-Nice. Maar zet deze zeker op je lijstje, hier zijn verschillende prachtige kleurrijke gebouwen te bewonderen en bezoek ook zeker de bloemenmarkt in de ochtend, waar meer dan alleen bloemen worden verkocht.” Vanuit Nice pakten de dames de trein naar Monaco. Lisette: “De reis duurde ongeveer een half uur en verliep soepel. We hadden vanuit de trein een mooi uitzicht op de Middellandse Zee. Onze tip: kies de juiste reismomenten uit. Aan het einde van de middag zit de trein vanaf Monaco naar Nice namelijk heel erg vol.”

Op naar Monaco
Na Vaticaanstad is Monaco het kleinste land ter wereld en (bijna) iedereen kent het van de Grand Prix. Lisette: “Deze gaat dwars door de straten van Monaco. Een andere bekende plek is het casino van Monte Carlo. Leuk om te zien, maar het is ook leuk om zelf een gokje te wagen. Rondom het casino, en eigenlijk in heel Monaco, merk je dat de inwoners zeer welvarend zijn. We zagen de meest uitbundige auto’s rijden en in de haven lagen de mooiste jachten. Je kan ervoor kiezen om met een hop-on, hop-off bus Monaco te verkennen of alles te voet te doen. Pak vooral ook de klim naar het Prinselijk Paleis van Monaco mee om de wisseling van de wacht te zien en het prachtige uitzicht te ervaren. Daarnaast vind je hier leuke straatjes, ijssalons voor de heerlijkste ijsjes en de mooie tuinen, Les Jardins Saint-Martin. Vanuit de tuinen heb je ook een prachtig uitzicht over Monaco. Er is nog veel meer te ontdekken in Monaco en je kan hier zeker een dag of twee, drie verblijven.”

Van elkaar leren
Even terug naar de workation. Wat maakt het voor de dames zo bijzonder? Lisette: “Naast dat we elkaar kunnen voorzien van tips en tricks, begrijpen wij als geen ander dat ons werk soms ook pittig kan zijn. We werken hard tijdens ons verblijf in het buitenland, maar ontspannen daarentegen des te harder bij onze fijne villa. We proberen de werkmomenten per dag een beetje gelijk te plannen, zodat we op de vrije momenten de omgeving kunnen ontdekken. Tijdens de werkmomenten vragen we elkaar nog wel eens om tips voor een leuke accommodatie of ervaringen met een touroperator. Dit kan je uiteraard ook zelf onderzoeken, maar op deze manier kan je net wat efficiënter werken. Ik raad het andere ZRA’s dan ook zeker aan om eens met een aantal collega’s op workation te gaan. Het weekje heeft mij ontzettend goed gedaan, zo goed zelfs dat we proberen om dit er jaarlijks in te houden. Hoe lekker is het om op een andere locatie dan thuis je laptop open te klappen en na het werk een nieuwe omgeving te ontdekken?” Corine zegt volledig met Lisette eens te zijn. “De verdeling tussen werk en plezier verliep heel natuurlijk. We bespraken met elkaar hoeveel werk we hadden liggen en wat de urgentie was. Als de één nog veel moest doen en de ander had het meeste afgerond, dan hielpen we elkaar. Het is sowieso prettig om te kunnen overleggen; je vraagt elkaar toch sneller iets als je fysiek bij elkaar bent dan als je dat niet bent. De ochtenden stonden in het teken van werk en in de middag trokken we eropuit. Eén dag hebben we volledig bij de villa doorgebracht om wat werk af te maken, maar dat was zeker geen straf.” Martine: “Wat ons betreft is het makkelijker om vanuit het buitenland te werken, omdat de omgeving inspireert en motiveert en we gemakkelijk met elkaar kunnen sparren. Iedereen heeft weer een andere manier van werken en eigen ervaringen. Hoe fijn is het dat diegene dan tegenover je zit en je even snel iets kan vragen. Ook blijven we leren van elkaar, wat natuurlijk nooit verkeerd is.”