Nederland mag best wat trotser zijn op zijn eigen airlines. Dat zei de voormalige burgemeester van Rotterdam Ahmed Aboutaleb tijdens het ANVR-Congres dat momenteel plaatsvindt in Rabat (Marokko), die tijdens zijn bestuurlijke carrière duizenden vliegkilometers maakte. Hij koos voor zijn vluchten zo vaak mogelijk voor de Nederlandse carriers en mist diezelfde reflex bij Nederlanders.

“Toen ik voor mijn werk vloog, koos ik heel vaak voor de nationale carriers. Ik ben toch een beetje chauvinistisch”, vertelde hij. “Dan vlieg je met KLM naar het Verre Oosten of naar het Midden-Oosten. Voor de korte afstanden was het altijd Transavia en TUI. KLM viel alleen weg als er geen alternatief was. In heel veel landen is toch het gevoel van nationale trots heel belangrijk. Voor mij deed het iets als ik vier uur of zes uur had gevlogen met de KLM. Dan kom ik op de luchthaven en dan staat daar die blauwe kist.”

Toch ziet hij weinig terug van die trots in het publieke debat. “Wij mogen best trots zijn op onze carriers, en wij mogen die best promoten. Ik merk daar niet zo heel veel van”, constateert hij. Volgens Aboutaleb zijn Nederlanders te vaak uitsluitend op zoek naar de laagste prijs, zonder oog voor de bredere waarde van een sterke nationale luchtvaartsector.

De sector is in zijn visie niet alleen belangrijk voor het vakantieaanbod, maar ook voor de internationale positie van Nederland als handels- en logistiek knooppunt. In zijn eerdere anekdotes over Rotterdam en de wereldhandel benadrukte hij al hoe cruciaal verbindingen zijn voor het aantrekken van investeringen en kennis. Luchtvaartmaatschappijen spelen daarin volgens hem een sleutelrol.

ZRA Lianne Bloem (YourTravel) reageert op de oproep van Travelpro over de impact van de situatie in het Midden-Oosten. In dit ingezonden stuk deelt zij hoe zij en haar klanten omgaan met de onzekerheid.

Klanten vinden het spannend. En eerlijk gezegd: ik ook. We weten niet wat ons de komende maanden nog te wachten staat. De situatie roept veel vragen op en ik merk dat klanten terughoudender zijn. Vooral bij bestemmingen als Egypte, Dubai en zelfs Cyprus. Die liggen voor velen toch net te dichtbij het onrustige gebied. Ik krijg vragen als: moeten we hier al rekening mee houden? Kunnen we al omboeken? Hebben we een plan B nodig?

De onzekerheid maakt het lastig om met volle overtuiging te adviseren. Het blijft een gevoelskwestie. Er is (nog) geen harde reden om bepaalde reizen af te raden, maar het knaagt wel bij mensen en dat begrijp ik. Wat ik wél doe, is mijn klanten zo goed mogelijk informeren en geruststellen. Daar ligt ook onze kracht als reisadviseur. Ze boeken via een betrouwbare ANVR-organisatie, we volgen het reisadvies van het ministerie van Buitenlandse Zaken op de voet en mocht er onverhoopt iets gebeuren, dan staan wij klaar. Als het nodig is, laten we klanten veilig terugkeren. Wordt een bestemming ineens oranje of rood? Dan gaat de reis niet door. In geval van calamiteiten zoeken we direct naar een alternatief of annuleren we kosteloos.

Ook onderling met collega’s zijn we er veel mee bezig. Komende weken hebben we veel klanten die naar Azië reizen met maatschappijen als Etihad, Qatar en Emirates. De eerste vluchtwijzigingen zijn al binnen. Dat is tot nu toe nog geen grote uitdaging, maar het laat wel zien dat er van alles speelt.

Wat we vooral nodig hebben van airlines en touroperators is duidelijke en snelle communicatie, zodat we klanten goed kunnen meenemen in het verhaal. Ons werk draait om vertrouwen en ontzorgen. En juist nu, in tijden van onzekerheid, vraagt dat extra veel van ons. Tegelijkertijd ligt daar ook onze meerwaarde. Alles valt of staat met eerlijke communicatie, meedenken en klaarstaan. Laten we vooral hopen dat deze ellende snel voorbij is. In de eerste plaats voor de mensen in de getroffen gebieden, maar zeker ook voor onze klanten en voor onszelf.

Bij Airtrade zien ze op dit moment nog geen grote golf van annuleringen of omboekingen naar het Midden-Oosten. Dat zegt CEO Jeroen Martron in gesprek met Travelpro.

"Er is wel wat gerommel en de situatie moet niet verder escaleren, want dan zijn we verder van huis. Er zijn natuurlijk mensen die twijfelen over de reis die ze hebben geboekt en we krijgen veel belletjes en chatberichten over de situatie. Wij kunnen niet anders dan wachten op instructies van de airline. Heel veel airlines lossen het overigens ook vaak rechtstreeks met de reiziger op."

Voorwaarden

Reizigers die twijfelen worden gewezen op de voorwaarden van hun ticket. "Als je twijfelt en je hebt een ticket waar geen restitutie op zit, dan heb je een probleem. Kan de airline de vlucht niet uitvoeren doordat het luchtruim gesloten is, dan zorgt de airline voor een alternatief of een terugbetaling, als er geen alternatief is. Wanneer er een calamiteit zou zijn vastgesteld dan zou de situatie anders zijn, maar er is geen calamiteit vastgesteld door de Calamiteitencommissie. 

Informeren

Airtrade houdt reisagenten en touroperators op de hoogte via haar extranet. "Wanneer er updates zijn vanuit airlines, dan publiceren wij die. En ze kunnen ons altijd bellen, chatten of mailen bij onzekerheid of vragen." Volgens Martron is de situatie voor Airtrade op dit moment ‘niet heel veel anders dan anders’. "Je hebt heel veel onzekerheden in de wereld, dus het is bijna business as usual."

De Europese Commissie heeft het Nederlandse plan om de geluidsoverlast rond Schiphol te verminderen grotendeels goedgekeurd. Dit betekent dat het aantal vliegbewegingen vanaf november wordt teruggebracht van 500.000 naar 478.000 per jaar, met als doel de geluidsoverlast voor omwonenden met 15% te verminderen. Toch plaatst Brussel kanttekeningen bij de berekeningen en eist aanpassingen voordat de definitieve maatregelen kunnen worden ingevoerd.

Een van de belangrijkste aandachtspunten is het ontbreken van een volledige berekening van de impact van vlootvernieuwing. De Europese Commissie vraagt Nederland beter uit te leggen waarom een groot deel van de nieuwe, stillere vliegtuigen van KLM en Transavia niet is meegeteld. Luchtvaartmaatschappijen, waaronder KLM, wijzen erop dat hun nieuwe Airbus-vloot aanzienlijk minder geluid produceert, waardoor krimp volgens hen niet nodig is. Ze dringen er bij het kabinet op aan deze factor volledig mee te nemen in de evaluatie.

Technieken

Daarnaast benadrukt de Commissie dat Nederland onvoldoende gebruikmaakt van innovatieve landings- en navigatietechnieken die geluidsoverlast kunnen beperken. Technieken zoals stillere landingsprocedures en gerichte vliegroute-aanpassingen kunnen volgens de luchtvaartsector bijdragen aan een aanzienlijke hinderreductie. De Commissie vraagt het kabinet om deze opties grondiger te onderzoeken.

Kleinere luchtvaart

Ook is er kritiek op het feit dat de kleine luchtvaart, zoals privé- en zakenjets, buiten de maatregelen wordt gehouden. De Commissie noemt dit discriminerend, omdat deze vluchten ook bijdragen aan de geluidsoverlast rond Schiphol. Omwonenden en milieugroepen vinden bovendien dat de voorgestelde krimp niet ver genoeg gaat. De gemeente Amsterdam pleit bijvoorbeeld voor een maximum van 400.000 vluchten per jaar, terwijl actiegroepen een verdere daling naar 300.000 vluchten eisen.

Kritiek Brussel

Luchtvaartminister Barry Madlener heeft laten weten dat het kabinet de kritiek van de Commissie zal verwerken in de definitieve plannen, maar blijft vasthouden aan de invoering van de limiet van 478.000 vluchten per jaar vanaf november 2025, waarvan 27.000 in de nacht. Luchtvaartmaatschappijen en belangenorganisaties blijven ondertussen druk uitoefenen en wijzen op mogelijke juridische complicaties bij het intrekken van historische slots.

Uitdaging

De komende maanden moet Nederland aan de Europese Commissie laten weten hoe het de aanbevelingen verwerkt in het definitieve geluidsreductieplan. Het kabinet staat daarmee voor de uitdaging om een balans te vinden tussen de economische belangen van Schiphol en KLM en de bescherming van omwonenden tegen geluidsoverlast.

De rechtszaak over de geluidsoverlast rond Schiphol wordt steeds groter. Naast omwonenden en de overheid mengen nu ook luchtvaartmaatschappijen, Schiphol zelf en belangenorganisaties zich in het hoger beroep.

De airlines Transavia, KLM, KLM Cityhopper, Corendon, Martinair, Delta Air Lines, TUI Airlines, Schiphol, Air Transport Association of America (A4A) en de International Air Transport Association (IATA) zijn allemaal welkom, want volgens het gerechtshof is het belangrijk dat alle betrokken partijen aan tafel zitten om tegenstrijdige uitspraken te voorkomen.

Strijd om minder vluchten

De zaak begon met een eis van omwonenden, vertegenwoordigd door de stichting Recht op Bescherming tegen Vliegtuighinder (RBV). Zij willen strengere regels tegen het lawaai van opstijgende en landende vliegtuigen, omdat dit leidt tot slapeloosheid en gezondheidsklachten. De rechtbank gaf hen vorig jaar gelijk en bepaalde dat de overheid de overlast moet verminderen. Het kabinet wil Schiphol laten krimpen naar 478.000 vluchten per jaar, maar omwonenden vinden dat niet ver genoeg gaan. Zij pleiten voor maximaal 400.000 vluchten om echt verschil te maken.

Vertraging door hoger beroep

De overheid ging in hoger beroep, omdat het niet binnen een jaar kon voldoen aan de eisen van de rechtbank. Inmiddels hebben luchtvaartmaatschappijen zoals KLM, Transavia en Delta Airlines zich bij de zaak gevoegd. Zij vrezen dat strengere regels hun bedrijfsvoering raken en willen hun stem laten horen. Door de extra partijen gaat de zaak langer duren. Zij hebben tot 8 april de tijd om hun standpunten in te dienen. De inhoudelijke behandeling van het hoger beroep staat gepland voor het najaar, met mogelijk een uitspraak rond de jaarwisseling.

Kabinet wacht op Europese goedkeuring

Hoewel de rechtbank de staat verplicht om maatregelen te nemen, kan de overheid niet worden gedwongen dit vóór 20 maart te doen. Volgens minister Barry Madlener van Infrastructuur en Waterstaat zijn er Europese goedkeuringen nodig voor de plannen om het aantal vluchten te verminderen. Die worden op z’n vroegst in november verwacht.

Raymond Reedijk (51) is per 1 februari benoemd tot Sales Director Indirect Sales bij KLM Nederland. In deze functie is hij verantwoordelijk voor de ticketverkoop via indirecte kanalen. Het gaat om zowel de zakelijke als de leisure markt.

De nieuwe functie is het gevolg van de overstap van Lisette Klomp-Bueters naar Air France-KLM Customer Service, waar ze als Director Service Concepts is aangesteld. Vanuit de marktdynamiek en het oogpunt van efficiency is vervolgens besloten om alle indirecte salesactiviteiten in één functie onder te brengen.

Raymond Reedijk was al verantwoordelijk voor de zakelijke markt bij KLM Nederland. “Lisette Klomp-Bueters en ik trokken vanuit onze doelgroepen al veel op bij verkoop en evenementen als Jij&KLM en het KLM Open, dus nieuw is de leisure markt niet voor mij. Ik kijk ernaar uit om mijn ervaring en inzichten verder in te zetten om beide markten te bedienen. Het is een uitdagende rol, maar ik ben ervan overtuigd dat we met dit sterke team en onze duidelijke strategie succesvol zullen zijn. En ik wens Lisette natuurlijk heel veel succes in haar mooie nieuwe rol bij Air France-KLM.”

Het gerechtshof in Amsterdam heeft geoordeeld dat het aantal vluchten volgend jaar aanzienlijk beperkt kan worden. Deze beslissing betekent dat vanaf 1 november niet langer 500.000 vluchten zullen worden uitgevoerd, maar 460.000.

Volgens het Hof kan het aantal vluchten namelijk omlaag op basis van de zogeheten Geluidsverordening. Ook stelt het Hof dat de krimp naar 460.000 vluchten ’geen exploitatiebeperking’ is omdat de regeling maar voor een jaar zou gelden.  Na de beslissing van minister Harbers van Infrastructuur om het aantal vluchten volgend jaar drastisch te verminderen, heeft de luchtvaartsector eerder dit jaar juridische stappen ondernomen. In april oordeelde de rechter dat de minister in het ongelijk gesteld werd en dat een Europese procedure gevolgd had moeten worden om het aantal vluchten te beperken.

Krimp

Uiteindelijk is het doel van de regering om het aantal vluchten per jaar terug te brengen tot 440.000. Om de voortgang te waarborgen, wilde de regering zelfstandig een eerste stap zetten naar 460.000, maar werd door de rechter teruggefloten. Het gerechtshof veegt nu de vloer aan met die uitspraak en stelt de luchtvaartmaatschappijen in het ongelijk. De krimp is volgens het Hof gepast om er voor te zorgen dat het vliegverkeer binnen de geluidsgrenzen blijft. De afgelopen jaren heeft het kabinet gedoogd dat bepaalde geluidsnormen werden overschreden. De krimp naar 460.000 vluchten was een gevolg van stoppen met gedogen. 

Schade

Het Hof erkent dat er waarschijnlijk 'aanzienlijke schade' zal ontstaan voor onder andere TUI, Easyjet en Corendon. Echter, in het kader van het kort geding is dit niet voldoende om tot een andere afweging te komen, zelfs niet in combinatie met andere aspecten zoals het behoud van werkgelegenheid, de hub-functie en passagiers. Dit komt doordat het hier gaat om een tijdelijke aanpak van een complex probleem, waarbij het belang van omwonenden zwaarder weegt, aldus het vonnis.

Balanced approach

De zogenaamde balanced approach-procedure biedt alle betrokken partijen de mogelijkheid om hun standpunt kenbaar te maken. Deze procedure is overigens al in gang gezet, maar vergt aanzienlijk meer tijd. Het gerechtshof heeft bepaald dat voor de eerste verlaging van 500.000 naar 460.000 deze ‘balanced approach’ niet noodzakelijk is. Daarnaast is de zogenaamde 'experimenteerregeling', waarop de minister zich baseert om volgend jaar het vluchtplafond te verlagen, geheel in overeenstemming met zowel nationale als Europese wetgeving.

Lees hier de hele uitspraak.

Reacties uit de sector

KLM is teleurgesteld in de uitspraak. "De rechter geeft niet concreet aan op welke wijze een experimenteerregeling toegepast kan worden. Het is daardoor op dit moment onduidelijk wanneer, hoe en op welke manier het arrest zal worden uitgevoerd en wat het betekent voor het aantal vliegtuigbewegingen op Schiphol", aldus KLM.

Schiphol laat weten zich te kunnen vinden in het oordeel van het gerechtshof.

Van der Heijden (CEO Corendon) laat weten dat Corendon voor een deel moet uitwijken naar andere luchthavens.

Het is teleurstellend dat de rechter in het hoger beroep niet tot dezelfde conclusie is gekomen als in het kort geding’, laat TUI weten.

Transavia is teleurgesteld en laat weten dat er nog veel onduidelijk is.

Schiphol kan zich vinden in het oordeel van het gerechtshof, dat laat de luchthaven weten in een bericht. "We verwachten dat de Staat binnen twee maanden verdere duidelijkheid geeft over het aantal vluchten. Wij hebben dat nodig voor het vaststellen van de capaciteitsdeclaratie voor het zomerseizoen 2024."

"Zoals we al eerder hebben gezegd vinden wij vooral dat er zo snel mogelijk een nieuw luchthavenverkeersbesluit moet komen met duidelijke en handhaafbare milieugrenzen die alle betrokkenen duidelijkheid en perspectief geven."

"Want het allerbelangrijkste voor ons is dat Schiphol stiller, schoner en beter wordt. Daartoe zijn we zeer gemotiveerd en we werken daar elke dag aan. Eerder dit jaar hebben we vergaande plannen bekend gemaakt, met onder meer een nachtsluiting, het weren van privéjets en het weren van de meest lawaaiige vliegtuigen. We gaan door met deze plannen", aldus Schiphol.

De rechter heeft in hoger beroep besloten dat een tijdelijke experimenteerregeling niet in strijd zou zijn met de Wet Luchtvaart, mits aan een aantal voorwaarden is voldaan.

"We zijn teleurgesteld over de uitspraak en bestuderen deze. De rechter geeft niet concreet aan op welke wijze een experimenteerregeling toegepast kan worden. Het is daardoor op dit moment onduidelijk wanneer, hoe en op welke manier het arrest zal worden uitgevoerd en wat het betekent voor het aantal vliegtuigbewegingen op Schiphol."

KLM blijft in samenspraak zoeken naar de beste manier om het aantal mensen dat hinder ondervindt van vliegtuiggeluid terug te dringen. "Hiertoe hebben wij op 15 juni jl. een plan ingediend voor schoner, stiller en zuiniger vliegen. Wij zijn ervan overtuigd dat we met onze maatregelen minder geluid en CO2 kunnen realiseren mét behoud van het netwerk. Daarover willen we graag samen met de overheid, luchthaven, LVNL en andere partijen in gesprek als onderdeel van de balanced approach-procedure in het kader van de door het ministerie opgestelde geluidsdoelstellingen, die nu wordt doorlopen in de EU."

Vanaf Schiphol kunnen passagiers met tussenstop in IJsland vliegen naar New York, Boston, Washington DC en Baltimore. De eerste vlucht van PLAY Airlines naar Schiphol Airport is gisteren geland.

TRAVELPRO RESEARCH – Heb jij al meegedaan aan de enquête over ‘ongelijkheid tussen mannen en vrouwen in de reissector?’. Dat kan ook anoniem. Laat je stem horen! 

De vlucht van Amsterdam naar Reykjavik duurt drie uur en 25 minuten. Rond het middaguur vertrekt Play vanuit Amsterdam Schiphol Airport en komt om 13.50 uur aan op de luchthaven van Reykjavik. Na een overstap van anderhalf uur kunnen passagiers aan boord stappen van hun aansluitende vlucht naar de VS of Canada (Toronto).

Connectiviteit tussen Europa en Noord-Amerika
Als trans-Atlantische luchtvaartmaatschappij tussen Europa en Noord-Amerika opereert PLAY met IJsland als hub, strategisch gepositioneerd tussen de twee continenten. Vanaf Amsterdam kunnen passagiers reizen naar IJsland en vier Amerikaanse steden, waaronder New York, Boston, Washington DC en Baltimore, evenals Toronto in Canada.

Betaalbaar alternatief
Birgir Jónsson, CEO van PLAY, zegt hierover: "Wij zijn trots op hun onze eerste vlucht vandaag. We zijn blij aan te kunnen kondigen dat we vanaf 29 oktober dagelijks passagiers vanaf Amsterdam kunnen laten vliegen. Amsterdam is een van Europa's grootste hubs en een belangrijke bestemming voor onze activiteiten tussen Noord-Amerika en Europa. Onze missie bij PLAY is duidelijk: goedkope vluchten aanbieden en tegelijkertijd reizigers meer waar voor hun geld bieden. Wij bieden lage prijzen aan, zodat onze passagiers geld kunnen besparen op hun vluchten en meer kunnen beleven op hun bestemming. Zoals we graag zeggen bij PLAY: 'Pay less, PLAY more'."