Wordt er gewerkt aan een voucherregeling, zoals ten tijde van de coronacrisis, naar aanleiding van de crisis in het Midden-Oosten? Travelpro sprak erover met ANVR-directeur Frank Radstake.
‘Wij krijgen van leden geen vragen of er mogelijk weer vouchers in het spel komen zoals in de coronatijd’, dat zegt Radstake in gesprek met Travelpro. ‘Het is goed om voorbereid te zijn, maar er is geen sprake van een actuele situatie waarin een voucheraanpak nodig is.’ Volgens Radstake speelt het onderwerp op dit moment vooral op de achtergrond. In de sector zelf is er geen onrust en er wordt ook niet actief gewerkt aan een nieuw systeem. De aandacht komt vooral voort uit een bredere discussie over wat er moet gebeuren als zich opnieuw een grote crisis voordoet.
Terugblik op corona
Tijdens de coronapandemie werd in korte tijd een vouchersysteem opgezet om de reisbranche overeind te houden. Reizen werden massaal geannuleerd en veel bedrijven hadden simpelweg niet de middelen om klanten binnen de wettelijke termijn van 14 dagen terug te betalen. In Nederland werd toen een oplossing bedacht waarbij klanten een voucher kregen die later kon worden ingewisseld of alsnog werd terugbetaald.
Dat systeem werd opgezet door onder meer ANVR en SGR en kreeg al snel steun vanuit Europa. De Europese Commissie gaf destijds richtlijnen waardoor landen tijdelijk mochten afwijken van de bestaande wetgeving. Normaal gesproken is die ruimte er niet en moet een reiziger zijn geld terugkrijgen.
Nieuwe regels in aantocht
In Europa is inmiddels besloten om die ervaring om te zetten in structurele wetgeving. In de nieuwe richtlijn voor pakketreizen wordt het mogelijk om in uitzonderlijke situaties een vouchersysteem toe te passen. Die richtlijn is al vastgesteld, maar gaat pas over ongeveer 30 maanden gelden in de lidstaten. Volgens Radstake zit daar precies de kern van de huidige discussie. ‘Die systematiek is straks gewoon toegestaan, maar op dit moment nog niet. Dus de vraag is: wat doe je als zo’n situatie zich eerder voordoet?’
Vraag over ‘wat als’
Die vraag is inmiddels neergelegd bij de Europese Commissie, maar niet door Nederland. Onder andere Bulgarije heeft gevraagd of lidstaten alvast vooruit mogen lopen op de nieuwe regels. Met andere woorden: mag je een vouchersysteem invoeren op basis van wetgeving die er wel aankomt, maar nog niet officieel geldt. Radstake legt uit dat dit vooral te maken heeft met staatssteun en wetgeving. Normaal mag een land niet zomaar afwijken van Europese regels. Dat kan alleen als de Europese Commissie daar expliciet toestemming voor geeft, zoals ook in 2020 gebeurde met speciale richtlijnen.
Alleen bij uitzonderlijke situaties
Volgens Radstake is het belangrijk om te benadrukken dat vouchers alleen bedoeld zijn voor extreme omstandigheden. ‘Het gaat om situaties zoals tijdens corona, waarbij reizen massaal worden geannuleerd en bedrijven niet genoeg liquiditeit hebben om iedereen terug te betalen. Dat is echt een uitzonderlijk scenario en daar is nu in die zin geen sprake van.’ Hij wijst er ook op dat de nieuwe Europese regels precies voor dat soort situaties zijn bedoeld. Als er sprake is van onvermijdbare en buitengewone omstandigheden, kan een voucher een oplossing zijn om zowel reizigers als bedrijven te beschermen.
Sector stelt weinig vragen
Op de vraag of er geen ANVR-leden zijn die ook vragen of er al over een voucherplan wordt gesproken laat Radstake weten dat de ANVR er geen vragen over krijgt van haar leden. ‘Het enige dat er nu speelt, is dat je wilt weten of het mag als het nodig is. Daar hebben andere lidstaten naar gevraagd, dus dat hoeven wij niet nogmaals te doen. Mocht zich toch een situatie voordoen dat we met vouchers moeten gaan werken, dan hebben we daar al enorm veel ervaring in. In de coronatijd hadden we een en ander in 48 uur geregeld. De bal ligt nu bij de Europese Commissie. Als die positief reageert op de vraag uit Bulgarije, betekent dat dat alle lidstaten die ruimte krijgen. Dat zou ervoor zorgen dat landen sneller kunnen handelen als zich opnieuw een crisis voordoet. De sector is voorbereid, maar we zien op dit moment geen enkele aanleiding om al bij elkaar te komen om een mogelijk voucherplan te bespreken’, aldus Radstake.
