Het begon allemaal aan de oevers van de Chobe-rivier, waar de tijd 2.000 jaar leek te hebben stilgestaan. Terwijl de rest van Nederland Afrika nog zag als het ‘donkere, gevaarlijke continent’, ervaarde Jozef Verbruggen (Untamed Travelling) iets heel anders: een thuiskomst. De wereld die hij daar met al zijn zintuigen had ontdekt, wilde hij delen met anderen.
Als je terugdenkt aan dat allereerste moment dat je voet op Afrikaanse bodem zette, wat voor gevoel roept dat dan bij je op?
‘Dat was een ongelooflijke ervaring. Ik herinner me nog goed dat ik bij de Chobe-rivier stond, een zijrivier van de Zambezi. Ik kreeg op dat moment echt een flashback naar de Waal in Nederland, maar dan zoals die er 2.000 jaar geleden moet hebben uitgezien. Het voelde als walking back in history. Mensen waren aan het vissen, maar je moest tegelijkertijd constant alert zijn voor beren, wolven… nou ja, in Afrikaanse termen: alles wat daar rondliep. Ik stapte een andere tijdlijn binnen.’
Afrika moet zo’n enorme indruk op je hebben achtergelaten, want je besloot om Untamed op te richten?
‘Ik heb topografie gestudeerd en had daarna een eigen muzieklabel. Als ik uiteindelijk wilde overleven, moest ik wat anders doen dan blijven werken in die branche en ik besloot om het muzieklabel te verkopen. Reizen deed ik al, dat was mijn hobby. Ik was al een paar keer in Namibië en Botswana geweest en heb twee jaar in Kameroen gewerkt als reisbegeleider. Die landen waren voor mij echt homecoming. Ik wilde de wereld die ik in Afrika had, delen via de reisorganisatie. Samen met geweldige partners richtte ik Untamed Travelling op. In het begin had ik zo’n drie boekingen per maand. Ik was zo blij als een kind als er een boeking binnenkwam. Van het geld dat ik verdiende, ging ik zelf op reis of ging ik met een klant mee om bijvoorbeeld de Kilimanjaro te beklimmen of om een safari te maken. Dat heb ik zo’n drie tot vier jaar gedaan en het gaf mij de kans om ontzettend veel mensen te leren kennen. Uiteindelijk groeide Untamed en is het vandaag de dag een reisorganisatie waar ik ontzettend trots op ben.’
Het is een mooie missie om de wereld die je in Afrika had te delen via Untamed. Hoe keken Nederlanders destijds tegen het continent aan?
‘Afrika was toen nog totaal onbekend en werd vaak gezien als het ‘donkere, gevaarlijke’ continent. We moesten echt vechten tegen dat algemene vooroordeel. In het begin boden we ook niet het bekende Zuid-Afrika aan, maar juist de ‘moeilijkere’ landen zoals Botswana, dat toen nog niemand kende, en Zambia. Zimbabwe was iets bekender vanwege de Nederlandse boeren die daar zaten. In die tijd kon je in de Okavango Delta in Botswana echt nog geen accommodatie met airconditioning vinden; dat was onmogelijk en we vonden ook dat we dat helemaal niet nodig hadden. We wilden het echte Afrika laten zien.’
Je hebt ondanks die onbekendheid en de uitdagingen toch doorgezet. Wat was je drijfveer?
‘Het is altijd een passie geweest, een drang om verhalen te vertellen. Ik voel me soms bijna een soort missionaris, niet in de religieuze zin, maar in de zin dat ik de ervaringen die ik heb opgedaan wil verspreiden in Nederland. Mijn boodschap is altijd: als je echt weg wil zijn van alles of juist geconfronteerd wil worden met jezelf, ga dan alsjeblieft naar Afrika.’
‘De Zambezi is voor mij de levensader van Afrika’
Wat heeft het continent jou persoonlijk geleerd in al die jaren?
‘Ontzettend veel. Ik herinner me een reis door West-Afrika, in Tsjaad. We wilden niet alleen dieren zien, maar ook de lokale bevolking ontmoeten. In the middle of nowhere werden we onthaald in een dorp waar ze nota bene een Nederlandse vlag hadden wapperen; ik heb geen idee hoe ze eraan kwamen. De gesprekken die ik daar voerde met de chiefs waren overweldigend. Hun pragmatisme en de manier waarop zij in het leven staan, daar kunnen wij hier nog heel veel van leren. Dat soort ervaringen neem je de rest van je leven met je mee.’
Is het continent in die 25 jaar erg veranderd?
‘Zeker. Sommige gebieden waar ik vroeger naartoe reisde, zijn nu ‘code rood’ en helaas niet meer toegankelijk. Dat is ontzettend jammer. Aan de andere kant zie je dat technieken die daar heel gewoon zijn, zoals koken op een houtvuur of onder de grond, nu als hippe trends terugkomen in onze toprestaurants. In Afrika is dat simpelweg de dagelijkse praktijk.’
Je reist nog steeds regelmatig naar Afrika. Waar gaat de volgende reis naartoe?
‘Over een maand ga ik naar Angola. Er zijn daar veel landmijnen opgeruimd en het land opent zich steeds meer. Ik kijk er enorm naar uit. Voor mij draait reizen om het contact met andere mensen; we zijn uiteindelijk allemaal homo sapiens. De mooiste momenten van een reis in Afrika zijn vaak niet de grotere natuurparken, maar juist die onverwachte ontmoetingen of een fijne lunch op een plek waar je je op je gemak voelt.’
In november staat jullie jubileumreis naar de Zambezi-rivier op het programma. Waarom is er specifiek voor deze plek gekozen?
‘De Zambezi is voor mij de levensader van Afrika. Het is nog steeds een wilde, ruige rivier. Als we daar met een gin-and-tonic aan de oever zitten, dagen we elkaar weleens uit: ‘Ik geef je 10.000 euro als je naar de overkant zwemt’. Maar niemand durft dat, want het stikt er van de krokodillen en hippo’s. Die rivier heeft nog dat echte oergevoel. Dat vind je bijna nergens meer, en dat vind ik geweldig.’
Wat hoop je dat de deelnemers van deze reis straks na afloop zeggen?
‘Dat ze zich even helemaal los hebben gevoeld van hun dagelijkse zelf, of zoals ik het zeg: ‘Off myself’. Dat zou voor mij het mooiste compliment zijn.’
Het interview met Jozef komt uit de Afrika-editie van Travelpro, die je hieronder volledig gratis leest.