Brač schreeuwt niet om aandacht, maar laat je het Kroatische eiland langzaamaan ontdekken en in je hart sluiten. Met glashelder water, geurige pijnboombossen, eeuwenoude olijfbomen en een keuken die diep geworteld is in het landschap. Wie het eenmaal voelt, begrijpt meteen waarom zoveel reizigers hier terugkomen.
Nog geen paar uur nadat Nederland is ingeruild voor de Adriatische Zee, voelt alles anders. Het licht is zachter, de lucht warmer, de tijd lijkt zich uit te rekken. Brač ligt voor de Kroatische kust, ter hoogte van Split, en is na Krk en Cres het derde grootste eiland van het land. Met zijn veertig kilometer lengte en dertien kilometer breedte is het ruim twee keer zo groot als Texel, maar dan met bijna 2.700 zonuren per jaar. Dat verschil voel je meteen.
Het eiland heeft een uitgesproken mediterraan karakter. Knusse havenplaatsjes, stenen huizen met groene luiken, vissersbootjes die zacht tegen de kade tikken. En altijd die zee, in alle denkbare tinten blauw.
Kustlijnen en kiezelstranden
Met zo’n 175 kilometer kustlijn valt er hier eindeloos veel te ontdekken. Verwacht geen brede zandstranden, maar kleine baaien met witte kiezels en water dat zo helder is dat je op vijf meter diepte nog steeds de bodem ziet. Geen zand tussen je tenen, maar wel ligbedden, een parasol en een ijskoude espresso (of iets anders) binnen handbereik. Dat voelt als pure luxe.Een absoluut hoogtepunt is Zlatni Rat, bij het plaatsje Bol. Dit iconische strand, ook wel de Gouden Hoorn genoemd, verandert voortdurend van vorm door wind en stroming. De punt wijst de ene dag naar links, de andere naar rechts. Het is een fascinerend natuurverschijnsel en niet voor niets een van de meest gefotografeerde stranden van Kroatië. Onder de dennenbomen langs de rand van het strand vind je schaduw en rust, terwijl de zee hier perfect is om te zwemmen, te suppen of te windsurfen.
Bol en Vidova Gora
Bol zelf is een fijne plek om rond te dwalen. Een lange boulevard langs de zee, een oud centrum met smalle straatjes en overal terrasjes waar lokale wijnen en verse vis worden geserveerd. De sfeer is ontspannen, de begroetingen vriendelijk, alsof iedereen hier de tijd heeft.Wie iets hogerop wil, moet absoluut naar Vidova Gora. Met 780 meter is dit het hoogste punt van alle Adriatische eilanden. De weg ernaartoe slingert door een ruig, bergachtig landschap. Boven wacht een uitzicht dat iedereen stil krijgt: Zlatni Rat ligt als een witte veer in het blauwe water, met op de achtergrond de eilanden Hvar en Korčula. Een plek om even niets te zeggen en alles in je op te nemen.
Olijven, wijn en wit steen
Brač is meer dan zee en strand. In het binnenland domineren olijfbomen, wijngaarden en het beroemde witte kalksteen waar het eiland al sinds de Romeinse tijd om bekendstaat. Volgens de overlevering is deze steen zelfs gebruikt bij de bouw van het Witte Huis in Washington, een verhaal dat hier met trots wordt verteld.In het dorpje Škrip, het oudste dorp van het eiland, bezoek ik een klein olijfoliemuseum. Hier leer je hoe olie eeuwen geleden werd geperst en hoe dat nu gebeurt. Natuurlijk eindigt het bezoek met proeven, en eerlijk is eerlijk: na één hap begrijp je waarom Kroatische olijfolie tot de beste van Europa behoort. Ook wijnliefhebbers zitten goed op Brač, met lokale druivenrassen die perfect gedijen in de zon en de kalkrijke bodem.
Op ontdekking
Het eiland leent zich uitstekend voor een roadtrip. Er loopt een centrale weg van oost naar west, met aftakkingen naar kleine kustplaatsjes en verborgen stranden. Sportieve reizigers kunnen Brač ook per fiets verkennen, al zijn stijgingspercentages van tien tot veertien procent geen uitzondering. Maar wie boven komt, wordt altijd beloond.Voor een dagje ‘overkant’ neem je vanuit Supetar de veerboot naar Split. Supetar zelf is al de moeite waard, met een levendige haven en talloze bootexcursies naar afgelegen baaien. Split is een wereld op zich: een stad die letterlijk is gebouwd in en rond het paleis van de Romeinse keizer Diocletianus. Het paleis vormt nog altijd het hart van de stad en staat terecht op de UNESCO-Werelderfgoedlijst. Oude muren, smalle steegjes, winkels, markten en restaurants lopen hier naadloos in elkaar over. Zelfs de kelders van het paleis zijn te bezoeken en werden gebruikt als filmlocatie voor Game of Thrones.
Terug in de tijd in Trogir
Wie via Split reist, doet er goed aan ook Trogir te bezoeken. Deze compacte stad ligt op een eilandje tussen het vasteland en Čiovo en ademt geschiedenis. Romeinen, Venetianen, Fransen, ze lieten hier allemaal hun sporen na. Het oude centrum is een doolhof van kerken, paleizen en pleinen in romaanse, renaissance- en barokstijl.Wat Trogir extra bijzonder maakt, is de bewuste keuze om moderne reclame en neonverlichting te weren. Daardoor voelt een avondwandeling hier alsof je een paar eeuwen terug in de tijd stapt. De St. Laurenskathedraal met het beroemde portaal van Meester Radovan en het vijftiende-eeuwse Kamerlengo-fort zijn absolute aanraders.
Waarom blijft Brač hangen?
Brač is geen eiland van snelle hoogtepunten. Het is een plek die je langzaam verovert, met rust, ruimte en een ongepolijste schoonheid. Waar je ’s ochtends zwemt in glashelder water, ’s middags door olijfgaarden rijdt en ’s avonds aan tafel zit met lokale wijn en gerechten die rechtstreeks uit de omgeving komen.
Wie Kroatië in zijn hart wil sluiten, begint hier. En wie eenmaal vertrekt, weet één ding zeker: dit eiland laat je niet zomaar los.
Dit artikel staat in Travelpro Middellandse Zeegebied, die in februari is verschenen. Meer weten over dit gebied? Lees Travelpro gratis via onderstaande link.
